okno zamknie się za 5

Architektura handlowa autorstwa WIZJA w Polsce

Architektura handlowa autorstwa WIZJA w Polsce

Architektura handlowa

Architektura handlowa to centra handlowe, autonomiczne butiki, sklepy oraz showroomy, czyli przestrzenie, w których prowadzona jest sprzedaż. Spełnia jednak również funkcje poboczne.

determinanty i funkcje architektury handlowej

Rozwój architektury handlowej przez dekady uzależniony był od ustroju państwa, na obszarze którego występowała. Wprawdzie zarówno w tych komunistycznych, jak i kapitalistycznych służyła do zawierania transakcji, jednak dopiero uwolnienie od gospodarki centralnie planowanej przekształciło ją z miejsca zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych w rezerwuar atrybutów lajfstajlowych, przestrzeń spędzania wolnego czasu i Augé’owskie nie-miejsce.

architektura handlowa w krajach komunistycznych

Komunistyczna architektura handlowa stanowi odłam budownictwa socrealistycznego, które narodziło się, a następnie rozprzestrzeniło w ZSRR i jego republikach satelickich. W wielu miastach dawnego bloku komunistycznego zachowały się relikty projektowania w tej manierze. Jednak obok nich powstało także wiele artystycznie wartościowych obiektów modernistycznych. W Polsce do takich należą wybrane pawilony PSS „Społem” i niektóre domy towarowe: katowicki ZENIT (projekt: Mieczysław Król, Jurand Jarecki), poznański tzw. Okrąglak (Marek Leykam), łódzki CENTRAL (Maciej Gintowt, Ewa Krasińska, Maciej Krasiński) czy krakowski JUBILAT (Jadwiga Sanicka).

kapitalistyczna architektura handlowa

Przełom nastał w latach dziewięćdziesiątych minionego wieku — upadek żelaznej kurtyny i otwarcie na globalizację spowodowały, że architektura handlowa w krajach kapitalistycznych zaczęła ulegać konwergencji. Skutki tego procesu są obserwowalne we wszystkich ośrodkach miejskich: każdej aglomeracji została oddana do dyspozycji co najmniej jedna galeria handlowa, zbudowana według podobnego schematu, co jej odpowiednik w innej szerokości geograficznej. Wiele przedmieść obrosło obłożonymi blachą falistą hipermarketami i marketami budowlanymi. Architektura handlowa zaczęła się namnażać.

zmiana języka nazewnictwa architektury handlowej

Transformacji ustrojowej i boomowi budowlanemu architektury handlowej towarzyszyła ewolucja języka służącego opisowi nowej rzeczywistości. Określenia takie jak dom towarowy czy pedet zyskały status lingwistycznych anachronizmów i zostały wyparte przez galerie handlowe, podobnie jak rzeczownik sklep utrzymał się w użyciu prawie wyłącznie w odniesieniu do tych z asortymentem spożywczym, podczas gdy inne dobra — zwłaszcza te luksusowe, z segmentu premium — oferowane są w butikach, salonach firmowych i showroomach.

estetyka architektury handlowej

Wraz z osiągnięciem przez gospodarkę światową fazy „turbokapitalizmu” — jak określił ją Edward Luttwak — zaczęto przywiązywać coraz większą wagę do oprawy przestrzeni, w których prowadzona jest sprzedaż. W związku z tym, że współcześnie nie mają już jedynie zaspokajać popytu, lecz także go generować, muszą być wizualnie atrakcyjne, a przy tym wzbudzać pozytywne emocje. Dlatego też ich projektowanie i urządzanie aktualnie wymaga wręcz talentu scenograficznego i umiejętności uzgadniania z regułami visual merchandisingu. W efekcie urzeczywistniają się nietuzinkowe realizacje: z jednej strony takie całkiem serio jak Ágora-Bogotá (proj. Architects Consorcio Bermúdez Arquitectos + Estudio Herreros) lub hybrydowa hala targowa w Rotterdamie (MVRDV), z drugiej — odwołujące się do poczucia humoru jak subtelne OKIO (Taller KEN) czy dosadne Owca i Pies z Tirau.

WIZJA

Wizja” Sp. z o.o. Biuro architektoniczne zostało założone przez Stanisława Deńko oraz amerykańskiego architekta Glenna Lewisa w 1993 roku. Stanisław Deńko wrócił wtedy właśnie ze Stanów Zjednoczonych, dokąd został zaproszony przez prof. Billa Rudda, dziekana College of Architecture na University of Tennessee w Knoxville, by prowadzić tam zajęcia z projektowania urbanistycznego i architektonicznego. Po trzech latach praktyki dydaktycznej powrócił do kraju, by w nowych warunkach ustrojowych, a więc z nowymi perspektywami dla uprawiania zawodu założyć biuro architektoniczne.

Jak sugeruje słowo „Wizja” w nazwie pracowni, jej działalność opiera się na głęboko przemyślanym, „wizjonerskim” stosunku do kształtowania przestrzeni rozumianej jako kontinuum: od skali najmniejszych wnętrz i obiektów, poprzez bardziej znaczące budowle, skończywszy na skali miasta i jego formy w wymiarze urbanistycznym i planistycznym.

Fundament pracowni stanowi przede wszystkim doświadczenie jej lidera, który jednak zawsze pozostawia młodszym współpracownikom dużą swobodę w tworzeniu wizji i rozwijaniu ich w procesie projektowania. Ostateczne decyzje podejmowane są wspólnie, aż do etapu realizacji poszczególnych dzieł.