Jak zaprojektować dom na trudnej działce, nie walcząc z jej ukształtowaniem? W Puszczykowie, Studio Konde Konrad Idaszewski potraktowało różnicę poziomów jako najważniejszy element projektu. Proste bryły, jednospadowe i płaskie dachy, duże przeszklenia , oraz układ który zamiast dominować nad krajobrazem, naturalnie się w niego wpisuje.
dwie skarpy, jeden dom
Dom jednorodzinny o powierzchni 340 m² powstał na działce, której charakter od początku wyznaczała topografia. Teren tworzą dwie przecinające się skarpy, a dodatkowym wyzwaniem była orientacja względem stron świata. Zamiast wyrównywać działkę i podporządkowywać ją typowemu układowi domu, projektanci postanowili wykorzystać jej naturalny spadek. To właśnie on stał się punktem wyjścia dla formy budynku, jego podziału funkcjonalnego i sposobu otwarcia na ogród.
Mocne kąty dachów już od wjazdu nawiązują do skarp.
zdj: Konrad Idaszewski
architektura dopasowana do terenu
Dom tworzą połączone ze sobą bryły – mieszkalna i garażowa. Sama architektura nie sprawia wrażenia obiektu posadowionego na skarpie, ale raczej domu, który został z nią zaprojektowany jako całość. Od strony ulicy budynek pozostaje powściągliwy. Białe, proste płaszczyzny elewacji i ograniczona liczba materiałów nadają mu spokojny charakter. Dopiero od strony ogrodu w pełni można odczytać sposób, w jaki architektura reaguje na różnicę poziomów. Widoczny jest znaczny spadek terenu, który widocznie wpływa na rozmieszczenie funkcji w budynku To właśnie od bardziej prywatnej strony, dom staje się bardziej złożony – nie poprzez dekoracyjność, ale dzięki relacji pomiędzy poszczególnymi poziomami i otaczającą zielenią.
Od frontu działki skarpy, które definiują architekturę nie są tak widoczne.
zdj: Konrad Idaszewski
dwie kondygnacje, dwa poziomy funkcji
Różnica wysokości nie została ograniczona do zewnętrznej formy. Wpłynęła również na organizację wnętrza. Funkcje rozłożono na dwóch kondygnacjach odpowiadających naturalnemu spadkowi terenu. Na górnym poziomie znajduje się główna strefa dzienna. To tutaj zlokalizowano przestrzenie wspólne, które dzięki południowej i zachodniej orientacji otrzymują dużo naturalnego światła. Kuchnia i jadalnia zostały skierowane na wschód, aby wykorzystać poranne słońce. Duże przeszklenia prowadzą natomiast na przestronny taras znajdujący się nad niższą częścią domu. Niższy poziom przeznaczono na bardziej prywatne funkcje – sypialnie i łazienki. Ich dodatkowym atutem jest bezpośrednie otwarcie na bardziej osłoniętą część ogrodu. Dzięki temu poszczególne pomieszczenia zyskują własną relację z zewnętrzem, a ogród staje się domu.
Wejście do budynku znajduje się niżej niż bryła garażu. Jest to zabieg, zastosowany jako odpowiedź na topografię terenu.
Spadki są mocno widaoczne na elewacjach ogrodowej i tylnej.
taras jako łącznik z ogrodem
Architekci zaprojektowali dwa tarasy, które tworzą naturalne połączenie między bryłą domu, wnętrzem a ogrodem. Pierwszy z nich przylega do strefy prywatnej i otwiera się bezpośrednio na ogród, drugi natomiast został usytuowany na dachu garażu. Ich rozmieszczenie wynika z topografii działki, a jednocześnie pozwala płynnie zatrzeć granicę między wnętrzem a otoczeniem domu. Nad częścią tarasów zaprojektowano okapy z wbudowanym oświetleniem w formie tub, dzięki czemu strefy zewnętrzne pozostają funkcjonalne również po zmroku. Delikatne wysunięcia nad przeszkleniami ograniczają z kolei nadmierne nasłonecznienie wnętrz, a przy tym podkreślają horyzontalny charakter bryły.
Część tarasu znajduej się pod podcieniem, w którym umieszczono oświetlenie.
zdj: Konrad Idaszewski
biel, drewno i czerń
Paleta materiałowa została ograniczona do trzech głównych kolorów. Biały tynk zestawiono z naturalnym drewnem oraz ciemnymi, aluminiowymi ramami okiennymi. Czerń pojawia się głównie w detalach – żaluzjach, balustradach i wybranych elementach wykończenia, takich jak narożniki pomiędzy oknami. Jednocześnie ciemne ramy mocno podkreślają duże przeszklenia i geometryczne podziały elewacji. Szczególnie dobrze widać to na elewacji ogrodowej, gdzie szerokie przeszklenia, drewniane płaszczyzny i białe bryły tworzą powtarzalny rytm. Drewno pojawia się na tarasach oraz elewacjach. Od strony ogrodu jako drewnianą okładzinę zastosowano materiał z pionowymi ryflowaniami. Wertykalne kierunki równoważą poziomy okien, nadwieszeń nad przeszkleniami oraz długą linię tarasu nad garażem.
Drewanie, pionowe ryflowania kontrastują z poziomami żaluzji oraz poziomami okien.
zdj: Konrad Idaszewski
światło prowadzi przez dom
Topografia to nie jedyny czynnik, który wpłynął na układ funkcjonalny. Równie istotne było światło dzienne. Poszczególne pomieszczenia zostały rozmieszczone zgodnie z ich orientacją względem stron świata. Dodatkowym rozwiązaniem są świetliki dachowe, które doświetlają centralną strefę komunikacyjną. Dzięki nim światło dociera również do części domu, które nie mają bezpośredniego dostępu do dużych przeszkleń. W efekcie światło staje się jednym z elementów organizujących codzienne funkcjonowanie domu – zmienia się wraz z porą dnia i pojawia się w różnych częściach budynku zgodnie z ich orientacją.
Zagospodarowanie terenu.
Rzut parteru.
Rzut piętra.
skarpy jako narzędzie projektowe
W tym projekcie najważniejsza decyzja zapadła jeszcze przed wyborem materiałów czy opracowaniem detalu. Była nią zgoda na to, aby architektura podporządkowała się istniejącemu terenowi. Dwie skarpy wyznaczyły poziomy domu, wpłynęły na jego bryłę, układ funkcjonalny, komunikację i sposób otwarcia poszczególnych pomieszczeń. Dzięki temu trudna działka nie stała się ograniczeniem, lecz narzędziem projektowym. Dom na skarpie projektu Studio Projektowe KONDE nie próbuje konkurować z otaczającą zielenią. Jego prosta geometria, naturalne drewno, duże przeszklenia i kolejne poziomy tarasów tworzą architekturę, która świadomie podąża za krajobrazem. To przykład domu, w którym to nie działka została dopasowana do budynku – lecz budynek do działki.
