W Lesznie pod Warszawą powstaje dom, w którym architektura opiera się na prostych środkach, ale daleka jest od monotonii. Projekt pracowni SAAN Architekci buduje swoją wyrazistość poprzez kontrast pionu i poziomu — zmianę kierunku ułożenia cegły oraz precyzyjnie zaplanowane przesunięcia poszczególnych brył. Położony na skraju Kampinoskiego Parku Narodowego dom został zaprojektowany tak, aby mocno zaznaczyć swoją obecność, a jednocześnie pozostać w cieniu lasu.
pion kontra poziom
W projekcie architekci w sposób przemyślany operują kierunkami linii. Parter tworzy rozłożystą, niską podstawę, nad którą pojawiają się bardziej zwarte, kubiczne bryły piętra. Ten sam podział został przełożony bezpośrednio na elewację. Na niższej kondygnacji betonowa cegła w kolorze Ivory Mouse układana jest poziomo. Jej rytm podkreśla długość budynku i wizualnie wiąże go z terenem. Na piętrze kierunek zmienia się o 90 stopni — cegła układana jest pionowo, tworząc delikatnie żłobkowaną powierzchnię. W efekcie ten sam materiał zyskuje zupełnie inny charakter i zaczyna przypominać bardziej subtelną okładzinę niż tradycyjny mur. Kompozycję uzupełnia drewno w odcieniu orzechowym, zastosowane między innymi przy wejściu oraz na fragmentach górnych brył. Jasna cegła i ciepłe drewno zestawione zostały z ciemnymi, niemal czarnymi liniami dachu i zadaszeń. To właśnie one mocno porządkują całość i wyznaczają granicę pomiędzy niskim parterem a piętrem. Poziome pasy prowadzą wzrok wzdłuż budynku, podczas gdy pionowe bryły piętra wprowadzają do niej kontrast i odpowiednią skalę.
Rozległy parter i jasne materiały nie onkurują z przyrodą Parku Kampinoskiego.
Zdj: SAAN Architekci
dom, który zmienia się z każdej strony
Projekt nie został oparty na jednej, reprezentacyjnej elewacji. W zależności od perspektywy budynek pokazuje zupełnie inne oblicze. Od strony frontowej dom jest bardziej zamknięty i zdyscyplinowany. Wejście cofnięto w głąb bryły, dzięki czemu powstało niewielkie zagłębienie, które wprowadza do elewacji dodatkową głębię. Wąskie przeszklenia i spokojna rytmika cegły wzmacniają minimalistyczny charakter tej części domu. Od strony ogrodu sytuacja wygląda inaczej. Duże przeszklenia otwierają wnętrza na zieleń, a wysunięte i cofnięte względem siebie bryły tworzą bardziej złożoną kompozycję. Zadaszony taras staje się naturalnym przedłużeniem strefy dziennej, a granica pomiędzy domem i ogrodem zostaje zatarta przez szerokie przeszklenia. To szczególnie istotne ze względu na lokalizację. Dom powstaje na działce położonej na skraju Kampinoskiego Parku Narodowego, w bezpośrednim sąsiedztwie terenów leśnych. Wysokie brzozy stają się więc nie tylko elementem krajobrazu, ale także ważnym kontekstem dla architektury. Niska, szeroka podstawa pozwala budynkowi zachować odpowiednią skalę, natomiast wyższe bryły pojawiają się punktowo, zamiast tworzyć jedną dominującą masę.
Każda z elewacji domu jest reprezentacyjna i mocno dopracowana.
Zdj: SAAN Architekci
minimalizm oparty na proporcjach
SAAN Architects konsekwentnie rozwijają własny sposób projektowania domów jednorodzinnych. Minimalizm nie oznacza tu jednak maksymalnego upraszczania formy — przeciwnie — o charakterze budynku decydują proporcje, przesunięcia, wysokości poszczególnych części i relacje między materiałami. Ciemny pas dachu przełamuje jasną elewację, pionowy układ cegły odróżnia piętro od parteru, a drewniane fragmenty ocieplają oszczędną paletę materiałów. Geometria budynku tworzy mocny język, który nie wymaga stosowania dodatkowych dekoracji. Ciepła kolorystyka cegły i drewna, duże przeszklenia oraz bliskość zieleni sprawiają, że minimalistyczna forma pozostaje osadzona w naturalnym kontekście.
Piony i poziomy oprócz kierunku ukłądania cegieł, widoczne są również w samym układzie brył.
Zdj: SAAN Architekci
kontrast nie tylko na elewacji
Zasada kontrastowania kierunków i brył nie kończy się na elewacji. Jej kontynuacją jest wnętrze, którego centralnym punktem ma być reprezentacyjna, dwukondygnacyjna klatka schodowa. Rzeźbiarskie schody, oprócz pełnienia funkcji komunikacyjnej, stają się również elementem organizującym przestrzeń — dzielą dom na dwie główne części - dzienną oraz nocną. Co więcej, łącząc obie kondygnacje, tworzą czytelną oś całego wnętrza. Duże przeszklenia wokół klatki schodowej pozwalają dodatkowo wprowadzić do środka widok na rosnące wokół domu brzozy. Dzięki temu przyroda pozostaje obecna również we wnętrzu, a komunikacja pomiędzy poziomami staje się jednym z najbardziej charakterystycznych elementów domu.
Reprezentacyjna klatka schodowa widoczna jest już z przed budynku, stając się wizialnym połączeniem wnętrza z zewnętrzem.
Zdj: SAAN Architekci
architektura między geometrią a materiałem
Dom w Lesznie został zaprojektowany poprzez zestawienie pozornie prostych elementów: poziomej i pionowej cegły, jasnego muru i ciemnych pasów, drewna i szkła, niskiej podstawy oraz wyższych kubicznych brył. Każdy z tych elementów ma swoją rolę, a ich wzajemne relacje budują charakter całego założenia. Najciekawsze jest jednak to, że geometria nie konkuruje tu z otoczeniem. Przeciwnie — pozwala je wyeksponować. W dzień jasna cegła odbija światło i pozostaje spokojnym tłem dla zieleni, natomiast po zmroku dom zmienia charakter. Oświetlone elewacje, przeszklenia i podkreślone linie zadaszeń wydobywają jego strukturę, a brzozy wokół budynku stają się częścią nocnej kompozycji.
Architekci zadbali o oświetlenie poszczególnych kubatur, wydobywając z architektury warte uwagi niuanse.
Zdj: SAAN Architekci
minimalizm, ale z wyrazem
Dom w Lesznie łączy oszczędną geometrię z naturalnym otoczeniem oraz wysublimowanym doborem materiałów. SAAN Architekci po raz kolejny pokazują więc, że minimalistyczny dom nie musi być pozbawiony wyrazu, a poprzez umiejętne przesunięcia brył, przemyślenie proporcji oraz zastosowanie dwóch kierunków cegieł można stworzyć architekturę, która pozostaje oszczędna, ale jednocześnie zapada w pamięć.
Bogumiła Borek
