Małe i średnie miasta / Stawki architektów

06'26

na okładce:

rys.: Magdalena Milert

Małe i średnie miasta / Stawki architektów

na okładce:
06'26

na okładce:

rys.: Magdalena Milert

Małgorzata TOMCZAK

Małe i średnie miasta / Stawki architektów

Przyszłość małych i średnich miast to jeden z ważniejszych tematów debaty publicznej w Polsce. Nie dlatego, że nagle stały się one modne, ale dlatego, że wielkomiejski model rozwoju pokazuje swoje ograniczenia: koszty życia, kryzys mieszkaniowy, przeciążona infrastruktura, anonimowość. Tymczasem poza metropoliami toczy się cicha, ale bardzo konkretna walka o jakość życia, przestrzeń wspólną i lokalną sprawczość. Coraz częściej to właśnie małe i średnie miasta stają się miejscem najważniejszych zmian — społecznych, urbanistycznych i politycznych. W numerze przyglądamy się, jak dziś się rozwijają: rozmawiamy z prezydentami ze Starachowic, Gdyni i Chorzowa, opisujemy napięcia i problemy Wieliczki oraz historię przemiany Pleszewa pod rządami burmistrza Arkadiusza Ptaka. To opowieść o ambicjach, ograniczeniach i o szukaniu pomysłu na miasto.

Drugim tematem numeru są stawki architektów — temat, do którego konsekwentnie wracamy, ponieważ to od warunków pracy projektowej zaczyna się jakość architektury. W Polsce wciąż nie potrafimy sobie poradzić z wieloma patologiami wolnego rynku: dumpingiem cenowym, pracą wykonywaną bez wynagrodzenia czy konkursami inwestorskimi opierającymi się na darmowych koncepcjach. To mechanizmy, które uderzają nie tylko w sam zawód, ale ostatecznie także w jakość przestrzeni, która nas otacza. Dlatego pytamy polskich architektów pracujących za granicą, jak kwestie wynagrodzeń rozwiązano w krajach, w których na co dzień projektują. Przypatrujemy się tym modelom i praktykom, żeby sprawdzić, co realnie wspiera jakość architektury, chroni zawód i pozwala projektować w warunkach bazujących nie na presji najniższej ceny, a na wartości pracy i odpowiedzialności za przestrzeń.

 

Spis treści

wydarzenia

Jak wygląda praca po dyplomie? [14]

Spotkania z cyklu Biznes Młodego Architekta na Wydziałach Architektury Politechniki Gdańskiej [22 IV 2026] i Politechniki Warszawskiej [23 IV 2026]
Aleksandra SKORUPA


Architektura z samej swojej natury jest wielodyscyplinarna [18]

Rozmowa z Odile DECQ
rozmawiała: Aleksandra NOSALSKA


Architektura nie musi być niezwykła [24]

Rozmowa z Iriną DAVIDOVICI
rozmawiał: Zygmunt BORAWSKI


Działalność na styku [32]

SARP Oddział Poznań

Wojciech KRAWCZUK „Architekci działają w mieście”
Inga ROLEK „Architekci tworzą społeczność”
Roderyk MILIK „Architekci się bawią”
Michał CICHY „Architekci mówią o pieniądzach”


„Paryż odkrywa przyszłość” [38]

Maison & Objet (Dom & Przedmiot), Villepinte pod Paryżem [15–19 I 2026]
Anna POPIEL-MOSZYŃSKA


Dyrektywa Green Claims i koniec walki z greenwashingiem w UE? [44]

Legislacja vs. ekościema
Krzysztof MIELICKI


Maria Arno „Adaptacja zabytkowych obiektów sakralnych na funkcje świeckie…” [50]

Doktorat na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej
Aleksandra SKORUPA


RAMMA. Centrum Zdrowia Seksualnego we Wrzeszczu [54]

Konkurs „Najlepszy Dyplom ARCHITEKTURA”
Weronika PIETRASZEWSKA


Cztery żywioły – projekt wystawy problemowej [56]

Konkurs „Najlepszy Dyplom WNĘTRZA
Patrytsiya-Mariia LETNOVSKA


newsboard [58–63]

książki, wystawy, konkursy, patronaty, wspomnienia, aktualności, wspomnienia


  • Spotkania z cyklu Biznes Młodego Architekta
  • Rozmowa z Odile Decq
  • Rozmowa z Iriną Davidovici
  • SARP Oddział Poznań
  • Maison & Objet (Dom & Przedmiot)
  • Dyrektywa Green Claims i koniec walki z greenwashingiem w UE
 
 
 
 
 
 

temat numeru

Część miast, przede wszystkim tych małych, nieuchronnie się skurczy [66]

Z Karolem JANASEM
rozmawia Przemek CIĘPKA


WĘGORZEWO
Z miasta A do miasta B [74]

Katarzyna DOMAGALSKA,
Karolina SCHEIBE-SKORCZYK


PLESZEW
Kompaktowa konsekwencja [80]

Jakub GŁAZ


WIELICZKA
Dwa życia [90]

Magdalena MILERT


STARACHOWICE
Sztuka wykorzystywania szans [98]

Z Markiem MATERKIEM
rozmawia Ola KLOC


CHORZÓW
Urbanistyka lubi ewolucję, nie rewolucję [104]

Z Szymonem MICHAŁKIEM
rozmawia Marta KULAWIK


GDYNIA
Miasto musi być tworzone z myślą o mieszkańcach [112]

Z Aleksandrą KOSIOREK
rozmawia Ewa KARENDYS


moodboard [118]

Stawki architektów w poszczególnych krajach Europy

NIEMCY Alicja Nowak
HISZPANIA Mikołaj Zajda
DANIA Piotr Zbierajewski
FRANCJA Otto Kuc
SZWECJA Kinga Zemła
SZWAJCARIA Adam Załuska, Mateusz Załuska
CZECHY Szymon Rozwałka
WIELKA BRYTANIA Tomasz Koczur
WŁOCHY Agnieszka Maria Janik


Mam w sercu małe miasteczka. Architektura szczęścia [140]

felieton
Jakub KRZYSZTOFIK


Kroissanty na końcu świata [142]

felieton
Jakub SZCZĘSNY


Kartą w tłum [144]

felieton
Jakub GŁAZ


  • Część miast, przede wszystkim tych małych, nieuchronnie się skurczy
  • Z miasta A do miasta B
  • Kompaktowa konsekwencja
  • Dwa życia Wieliczki
  • Sztuka wykorzystywania szans
  • Urbanistyka lubi ewolucję, nie rewolucję
  • Miasto musi być tworzone z myślą o mieszkańcach
  • Stawki architektów w poszczególnych krajach Europy
  • Jakub KRZYSZTOFIK: Mam w sercu małe miasteczka. Architektura szczęścia
  • Jakub SZCZĘSNY: Kroissanty na końcu świata
  • Jakub GŁAZ: Kartą w tłum
 
 

Podgląd numeru

Standardowy moduł szklany Velux do dachu płaskiego - Nowoczesne przeszklenia dachów płaskich dostępne dla większej liczby projektów
Powierzchnie odbijające promieniowanie IR
Prawdziwie matowa rynna kwadratowa
INSPIRACJE