Małgorzata TOMCZAK
Małe i średnie miasta / Stawki architektów
Przyszłość małych i średnich miast to jeden z ważniejszych tematów debaty publicznej w Polsce. Nie dlatego, że nagle stały się one modne, ale dlatego, że wielkomiejski model rozwoju pokazuje swoje ograniczenia: koszty życia, kryzys mieszkaniowy, przeciążona infrastruktura, anonimowość. Tymczasem poza metropoliami toczy się cicha, ale bardzo konkretna walka o jakość życia, przestrzeń wspólną i lokalną sprawczość. Coraz częściej to właśnie małe i średnie miasta stają się miejscem najważniejszych zmian — społecznych, urbanistycznych i politycznych. W numerze przyglądamy się, jak dziś się rozwijają: rozmawiamy z prezydentami ze Starachowic, Gdyni i Chorzowa, opisujemy napięcia i problemy Wieliczki oraz historię przemiany Pleszewa pod rządami burmistrza Arkadiusza Ptaka. To opowieść o ambicjach, ograniczeniach i o szukaniu pomysłu na miasto.
Drugim tematem numeru są stawki architektów — temat, do którego konsekwentnie wracamy, ponieważ to od warunków pracy projektowej zaczyna się jakość architektury. W Polsce wciąż nie potrafimy sobie poradzić z wieloma patologiami wolnego rynku: dumpingiem cenowym, pracą wykonywaną bez wynagrodzenia czy konkursami inwestorskimi opierającymi się na darmowych koncepcjach. To mechanizmy, które uderzają nie tylko w sam zawód, ale ostatecznie także w jakość przestrzeni, która nas otacza. Dlatego pytamy polskich architektów pracujących za granicą, jak kwestie wynagrodzeń rozwiązano w krajach, w których na co dzień projektują. Przypatrujemy się tym modelom i praktykom, żeby sprawdzić, co realnie wspiera jakość architektury, chroni zawód i pozwala projektować w warunkach bazujących nie na presji najniższej ceny, a na wartości pracy i odpowiedzialności za przestrzeń.
