z cyklu „Oświetlenie, osprzęt — trendy 2026”
Szklana biblioteka wydziałowa językoznawstwa i literaturoznawstwa Uniwersytetu w Bambergu została wyposażona w nowe rozwiązanie oświetleniowe firmy Lichtwerk, sterowane w zależności od obecności użytkowników i dostępności światła dziennego. Efektem jest nowoczesny i przyszłościowy system oświetlenia, który w szczególny sposób podkreśla wyjątkową architekturę obiektu.
Biblioteka Uniwersytetu Ottona i Fryderyka w Bambergu obejmuje sześć lokalizacji, z których każda specjalizuje się w określonych dziedzinach. W 2004 roku powstał budynek z dużymi przeszklonymi fasadami, mieszczący bibliotekę wydziałową nr 4, poświęconą językoznawstwu i literaturoznawstwu. W 2017 roku obiekt został rozbudowany. Już na etapie projektowania kierowano się zasadą stworzenia optymalnych warunków do nauki oraz wyposażenia przestrzeni w sposób odpowiadający wymaganiom nowoczesnego, interaktywnego środowiska edukacyjnego. Od tego czasu technologia oświetleniowa znacznie się jednak rozwinęła, a coraz większego znaczenia nabrały również kwestie zużycia energii, prac konserwacyjnych i kosztów eksploatacji. Aby dostosować obiekt do współczesnych wymagań użytkowych i zapewnić jego efektywną eksploatację, odpowiedzialny za modernizację Państwowy Urząd Budowlany w Bambergu zdecydował się na kompleksową optymalizację systemu. Do opracowania i realizacji projektu zaangażowano ekspertów firmy Lichtwerk.
Nowoczesne oświetlenie odgrywa w bibliotekach kluczową rolę — wpływa na koncentrację, wydajność i komfort użytkowników. Dotychczasowa instalacja nie spełniała już oczekiwań pod względem funkcjonalności, wygody użytkowania i estetyki. Przede wszystkim jednak w ostatnich latach gwałtownie wzrosły koszty konserwacji i eksploatacji obiektu, który miejscami dostępny jest dla użytkowników przez całą dobę. Przekładało się to na coraz większy nakład pracy i rosnące koszty utrzymania. We współpracy z firmą Lichtwerk powstała koncepcja oświetlenia dopasowana do architektury obiektu, a jednocześnie indywidualnie dostosowana do charakteru poszczególnych stref i ich specyficznych wymagań.
© Regiolux
Optymalne oświetlenie księgozbioru
Jednym z najważniejszych elementów modernizacji była poprawa oświetlenia licznych regałów z książkami. Zamiast dotychczas stosowanych świetlówek zdecydowano się na nowe, precyzyjnie ukierunkowane oświetlenie LED, które ułatwia użytkownikom orientację w przestrzeni i pozwala szybciej odnaleźć poszukiwane tytuły. Te wymagania doskonale spełnia oprawa klir firmy Lichtwerk. Jej smukła konstrukcja ma przekrój o wymiarach zaledwie 40 × 43 mm. Oprawa jest częściowo obudowana szkłem akrylowym i zawieszona na półprzezroczystych pojedynczych linkach, które jednocześnie doprowadzają zasilanie elektryczne do diod LED. Dzięki temu wygląda niezwykle lekko, niemal jakby unosiła się w powietrzu, i subtelnie wpisuje się w aranżację wnętrza. Poszczególne moduły rozmieszczono centralnie pomiędzy regałami, a także nad stanowiskami pracy i w strefach czytelniczych, elegancko i stylowo podkreślając charakter wnętrza.
Łącznie zastosowano 254 oprawy klir o długościach 1200, 1700 i 2200 mm. Dzięki szerokiemu i głębokiemu rozsyłowi światła w strefie bezpośredniej neutralnobiałe światło o temperaturze barwowej 4000 K, charakteryzujące się wysokim współczynnikiem oddawania barw (CRI ≥ 90), jest kierowane bez efektu olśnienia aż do dolnej krawędzi frontów regałów. Zapewnia to optymalną widoczność książek na całej powierzchni regałów, z obu ich stron, bez powstawania cieni.
W strefie oświetlenia pośredniego oprawa klir, dzięki zastosowaniu soczewki wypukłej, zapewnia bardzo szeroki rozsył światła. Miękkie, rozproszone światło kierowane jest na sufity, ściany i kolumny, optycznie powiększając przestrzeń. W rezultacie uzyskano równomierne oświetlenie, które sprawia, że całe wnętrze jest przyjemne i zachęcające w odbiorze.
Automatyka budynkowa sprawia, że korzystanie z przestrzeni jest proste, elastyczne i komfortowe. Oświetlenie klir jest sterowane niezależnie dla każdego ciągu regałów za pomocą czujników ruchu umieszczonych na jego początku i końcu. Dzięki sterowaniu DALI, wykorzystującemu informacje o poziomie światła dziennego i obecności użytkowników, oprócz oświetlenia głównego można ustawić dowolnie wybrany poziom oświetlenia podstawowego. Pozwala to przez cały czas zapewnić użytkownikom odpowiedni poziom bezpieczeństwa i ułatwia orientację w przestrzeni.
© Regiolux
Przyjazne w utrzymaniu oświetlenie klatek schodowych
Kolejnym problemem było dotychczasowe oświetlenie wyposażone w oprawy wiszące zamontowane bezpośrednio nad klatką schodową. Dostęp do nich był możliwy wyłącznie przy użyciu rusztowania, co w praktyce okazało się bardzo uciążliwe i kosztowne. Jednym z celów modernizacji była więc również przebudowa oświetlenia schodów. Nowe rozwiązanie miało być łatwo dostępne, a tym samym wygodne w konserwacji i serwisowaniu.
Zastosowano minimalistyczne oprawy LED clip firmy Lichtwerk. W specjalnej wersji clip-TT oprawy zostały zamontowane w szynie prądowej biegnącej wzdłuż krawędzi betonowego stropu. System łączy funkcję zasilania i mocowania opraw, które można elastycznie umieszczać w szynie, przesuwać i ustawiać pod różnym kątem. Dzięki temu montaż przebiegł szybko i bezproblemowo.
Dzięki wydłużonej konstrukcji oprawa clip kieruje na schody odpowiednią ilość światła, niemal całkowicie eliminując efekt olśnienia. Konieczność stosowania rusztowań podczas prac konserwacyjnych i ewentualnych zmian w instalacji należy już do przeszłości.
Dzięki bezpośredniej komunikacji pomiędzy czujnikami a energooszczędnymi oprawami LED w bibliotece wydziałowej nr 4 Uniwersytetu w Bambergu udało się zrealizować inteligentną modernizację oświetlenia. Oprócz zapewnienia doskonałych warunków oświetleniowych rozwiązanie pozwoliło przede wszystkim zmniejszyć zużycie energii o ponad 40% oraz znacząco ograniczyć emisję CO₂. System sterowania oświetleniem gromadzi ponadto liczne dane, które mogą być wykorzystywane do dalszych analiz i optymalizacji.
Więcej informacji na stronie firmy REGIOLUX POLSKA sp. zoo w portalu PdA.
