MaÅgosia Tomczak - redaktorka naczelna A&B

Małgorzata TOMCZAK

Osiedla

W styczniowym numerze A&B wracamy do pytania od dawna obecnego w polskiej architekturze: jak projektować zespoły mieszkaniowe, które naprawdę działają? Szukamy przepisu na architektoniczną jakość zapewniającą wygodę na co dzień: od widoku z okna, poprzez przestrzenie publiczne i relacje między budynkami, po drogę do sklepu.

W ostatnich latach polskie miasta coraz bardziej uginają się pod presją deweloperskiej rutyny i przeciętności. Często obserwujemy maksymalnie zagęszczone i pozbawione ambicji projektowych zespoły mieszkaniowe — mają się szybko, z dużym zyskiem sprzedać, i tyle!

A przecież mieszkaniówka powinna być czymś więcej niż sumą PUM-u w maksymalnie „ciasnych” zespołach. Sady Żoliborskie, które lubimy przywoływać jako przykład bardzo wysokiej jakości architektonicznej i urbanistycznej, działają tak dobrze dlatego, że zostały zaprojektowane jak fragment miasta — z czytelną strukturą, dbałością o detal, przestrzenią wspólną i przemyślaną zielenią. Dlaczego dziś tak trudno to osiągnąć?

Nadzieję na zmianę przez chwilę dawała nowelizacja prawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwłaszcza Zintegrowany Plan Inwestycyjny z umową urbanistyczną, które mogły realnie powiązać interes prywatny z interesem publicznym. Dziś już wiadomo: same narzędzia niczego nie zmienią, jeśli samorządom zabraknie odwagi, by użyć ich przeciw przeciętności.

To kontekst dla rozmów o ciekawych współczesnych realizacjach: Nowym Porcie w Bydgoszczy, Pierwszej Dzielnicy w Katowicach, udanych osiedlach w Trójmieście i Poznaniu, w tym o ikonicznym już Nowym Strzeszynie czy Osiedlu Bajkowym, przyglądamy się też Nowym Żernikom we Wrocławiu. Ich architekci udowadniają, że współpraca z deweloperem może się udać — i tego właśnie życzymy wszystkim architektom!