z cyklu „Ekologiczne rozwiązania — trendy, technologie 2026”
Budownictwo ekologiczne stanowi trend, a dachy zielone zakładane są jako środek wyrównawczy. Uzupełniają one układ warstw dachowych o ekologiczny aspekt i wnoszą istotny wkład w jego długotrwałość. Wraz z każdym dachem zielonym powstaje nowa przestrzeń życiowa na dachu. Zazielenienie intensywne w postaci traw i roślin, powierzchnie wegetacyjne i przestrzenie życiowe mogą być urządzone i użytkowane jak ogród, natomiast zazielenienie ekstensywne składa się przeważnie z niewymagających i niskich roślin, które są łatwiejsze w pielęgnacji i można po nich chodzić. Bauder Polska oferuje rozwiązania dla obu tych przypadków.
Zielone dachy magazynują wodę w sposób naturalny, wiążą pył i niewiele się nagrzewają w ekstremalnych temperaturach. Chronią one jeszcze lepiej hydroizolację dachową przed obciążeniami środowiskowymi niż balast w postaci żwiru i wydłużają jej przewidywaną żywotność. Przez zredukowanie opłat za uszczelnienie powierzchni, w wielu gminach, w których opłaty za odprowadzenie ścieków są rozdzielone, można zaoszczędzić pieniądze.
Dachy zielone Bauder
© Bauder
zalety zielonych dachów
Wraz z rosnącą tendencją dachy zielone są wymagane w planach zabudowy lub przynajmniej uznawane za środki kompensujące. Dla natury powstają wartościowe przestrzenie życiowe.
Dachy zielone zwiększają wartość budynków poprzez:
-
magazynowanie wody opadowej i opóźnienie jej odpływu
-
zredukowanie opłat za uszczelnienie powierzchni w gminach z rozdzieloną opłatą za odprowadzenie ścieków
-
polepszenie ochrony cieplnej i akustycznej
-
ochronę hydroizolacji dachowej przed ekstremalnymi temperaturami, promieniowaniem UV, uszkodzeniami mechanicznymi, a także przedłużenie jej przewidywanej żywotności
-
polepszenie mikroklimatu poprzez wiązanie pyłów, wyrównanie temperatury, regulację wilgotności powietrza
-
tworzenie ekologicznych, wartościowych zastępczych przestrzeni życiowych dla roślin i zwierząt
-
polepszenie wyglądu zwiększenie funkcji użytkowych powierzchni dachowych.
Do zalet dachów zielonych nie należy tylko ekologiczność oraz estetyka. Ich pozytywny wpływ na odpływ wód opadowych i temperaturę jest znaczny i zapewnia oszczędność pieniędzy.
Retencja wody
Wyraźnie ponad połowa opadów jest magazynowana w układzie warstw dachu zielonego i odparowuje na powierzchni substratu i zazielenienia. Odpływ nadmiaru wody jest znacznie opóźniony i odparowany. W porównaniu do tego dach żwirowy nie ma żadnego wartego wymienienia wpływu na odpływ. Opady są odprowadzane prawie bez opóźnienia.
Rozkład temperatur
Nawet na powierzchni podłoża wzrost temperatury w porównaniu do żwiru jest niewielki. Jeszcze większe różnice występują na dolnej krawędzi substratu, ewentualnie żwiru. Dach zielony nagrzewa się wolniej i zdecydowanie nie tak silnie.
Dachy zielone Bauder
© Bauder
dachy zielone ekstensywne
Celem zazielenienia ekstensywnego jest stworzenie naturalnej roślinności z niewielkim ciężarem powierzchniowym i minimalnym nakładem pielęgnacji. Jako rośliny znajdują tu często zastosowanie różne rodzaje rozchodników. W uzupełnieniu można zastosować odporne na suszę zioła, które wraz z rozchodnikami stworzą zbiorowisko roślinne.
Jako wytyczną dla układu warstw zazielenia ekstensywnego ustanowiono wielowarstwowe konstrukcje wraz z rozdzieleniem funkcji wegetacyjnych, filtracyjnych i drenażowych. Zadania warstwy wegetacyjnej przejmuje mineralny substrat z niewielkim udziałem substancji organicznych. Substrat musi potrafić magazynować wodę i substancje odżywcze, a także zapewnić roślinom wystarczającą przestrzeń korzeniową do dyspozycji. Woda, która nie zostanie pobrana przez rośliny, powinna zostać pewnie odprowadzona. W tym celu montuje się warstwę drenażową, składającą się z połączenia warstwy magazynującej wodę oraz warstwy drenażowej. Pomiędzy substratem i warstwą drenażową znajduje się włóknina filtracyjna zatrzymująca drobne cząstki pochodzące z substratu, zapewniając długotrwałe funkcje drenażowe.
Dachy zielone Bauder
© Bauder
Ciężary powierzchniowe układu warstw są określane głównie przez substrat. Każdy centymetr grubości warstwy substratów dostępnych na rynku oznacza ciężar około 10 do 13 kg/m2 w stanie nasycenia wodą. Dla zazielenienia w postaci rozchodników zalecana grubość warstwy substratu wynosi przynajmniej 6 cm.
Łącznie z warstwą wegetacyjną, filtracyjną i drenażową ciężary powierzchniowe wynoszą od około 70 do 100 kg/m2. Ciężary zazielenienia w postaci rozchodników i ziół z przynajmniej 8 cm przestrzeni na korzenie zaczynają się od około 90 do 130 kg/m2. W systemie lekkiego zazielenienia dla konstrukcji dachowych z niewielką nośnością, całkowity ciężar wynosi poniżej 70 kg/m². Wtedy jednak roślinność ma do dyspozycji ograniczoną ilość przestrzeni na korzenie.
Zazielenienie ekstensywne nie wymaga dużych nakładów pielęgnacji, jednak nie jest całkowicie bezobsługowe. Regularne usuwanie niepożądanych roślin oraz nawożenie w razie konieczności, stanowią najważniejsze środki pielęgnacji. Podlewanie przynajmniej przy tradycyjnym zazielenieniu ekstensywnym nie jest konieczne. Tylko przy nowych zasadzeniach w okresach suszy może być wymagane podlewanie awaryjne. Do momentu, gdy po jednym lub dwóch okresach wegetacji nie rozwinie się pożądana roślinność zakrywając całą powierzchnię, wymagany jest większy nakład pielęgnacji. Później wystarczające będą dwa zabiegi pielęgnacyjne w roku, w najlepszym przypadku wczesną wiosną i jesienią.
Dachy zielone Bauder
© Bauder
dachy zielone intensywne
Zazielenienie intensywne oferuje wielorakie możliwości projektowe, a przy odpowiednim wykonaniu może być użytkowane jak ogród na dachu. Możliwe jest ukształtowanie zieleni w postaci trawnika, jak również sadzenie drzew.
Przy prawidłowym zwymiarowaniu warstwy nośnej wegetacji, wystarczającego nawodnienia oraz zaopatrzenia w substancje odżywcze, warunki dla rozwoju roślin na dachu są prawie takie same jak na normalnym gruncie. Należy zwrócić uwagę na np. stabilność roślin drzewiastych lub możliwe negatywne oddziaływanie na budynek np. wpływ światła odbitego od fasad.
Dachy zielone Bauder
© Bauder
Planowanie zazielenienia intensywnego, a w szczególności doboru odpowiednich roślin dla danego obiektu wymaga fachowej wiedzy. W celu prawidłowego zwymiarowania warstwy nośnej wegetacji można zastosować prosty wzór „wysokość rośliny/10 = grubość warstwy substratu. Trawy i rośliny płożące potrzebują przynajmniej 20 cm substratu.
Mimo wysokich zdolności gromadzenia wody w substracie, obszary zazielenienia intensywnego, a przede wszystkim trawy w okresie suszy muszą być regularnie nawadniane. Tak, jak w każdym domowym ogrodzie istnieje bezpośrednia zależność pomiędzy stanem roślinności i pielęgnacją. Na podstawie szerokiego zakresu systemów zazielenienia intensywnego poleca się ustalenie zakresu pielęgnacji dla danego obiektu, ponieważ akład pielęgnacji jest wyraźnie wyższy niż przy zazielenieniu ekstensywnym.
Dachy zielone Bauder
© Bauder
zazielenianie stromych dachów
Zazielenienie dachów stromych wymaga specjalnego systemu dachu zielonego. Konieczne jest zapewnienie stabilności położenia i zwiększenie retencyjności wody jako wyrównanie większego spływu wody i większego wysychania w porównaniu z dachami płaskimi.
Oba powyższe warunki mogą być łatwo spełnione dla nachylenia dachu wynoszącego do 15° wraz z bezpośrednio wypełnioną płytą Bauder WSP. Powyżej 15° nachylenia dachu wymagane jest zastosowanie dodatkowych środków. Jako pomoc instalacyjna i przejściowe zabezpieczenie przed obsuwaniem do momentu pojawienia się korzeni w warstwie substratu służy dodatkowy ruszt drewniany. Należy dążyć do szybkiego pokrycia powierzchni warstwą roślinności. Można to osiągnąć poprzez zastosowanie większej ilości sadzonek lub poprzez wspomagające nawadnianie w okresie wzrostu roślin. Szczególnie ważna jest dalsza pielęgnacja zielonych dachów stromych.
Przy dachach dwuspadowych z nachyleniem na północną i południową stronę, rozwój roślinności w obu częściach może się od siebie różnić.
Systemy zazielenienia dachów stromych firmy Bauder nadają się dla dachów z nachyleniem do 25°. W celu polepszenia zabezpieczenia przed obsuwa- niem dla dachów z nachyleniem powyżej 5° zaleca się bezpośrednie wypełnianie komór płyt WSP za pomocą substratu. Na płaszczyźnie nie sa wymagane dodatkowe środki zabezpieczające przed obsuwaniem.
Więcej informacji na stronie firmy BAUDER POLSKA Sp. z o.o. w portalu PdA.
