Rekuperacja centralna a rekuperacja decentralna

Jak wiemy, rekuperacja to dziś nie tylko popularny trend, ale realna potrzeba w nowym budownictwie, które jest szczelne i dobrze izolowane termicznie, więc tradycyjna wentylacja grawitacyjna jest nieskuteczna. Odpowiedzią na te problemy jest rekuperacja centralna, a w starszych budynkach lub w sytuacjach, w których nie ma technicznych możliwości jej montażu albo jest on utrudniony, rozwiązaniem może być rekuperacja decentralna.

© SANTECH

Rekuperacja centralna a rekuperacja ścienna – dwa różne podejścia

Te dwa rodzaje wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła różnią się sposobem montażu, działania oraz zakresem wentylacji. W aeroVent oferujemy zarówno rekuperację centralną, jak i decentralną, inaczej określaną jako ścienną.

Oferowany przez aeroVent system wentylacji centralnej charakteryzuje się wysoką sprawnością odzysku ciepła (ok. 82-85%) oraz ciągłą filtracją powietrza z zastosowaniem wysokiej klasy filtrów F7, co zapewnia lepszą jakość powietrza w całym domu.

Rekuperator decentralny aeroVent Direct AV60 działa punktowo, przy czym każda jednostka wentyluje jedno pomieszczenie, bez konieczności instalacji kanałów. Jego odzysk ciepła jest częściowy i realizowany w cyklach naprzemiennych, ale filtracja powietrza jest dokładna - Direct AV60 jest wyposażony w filtry F7. Te cechy sprawiają, że rekuperacja decentralna jest bardziej elastyczna, tańsza w zakupie i montażu, oraz łatwa do dopasowania do potrzeb poszczególnych pomieszczeń, szczególnie w starszych budynkach lub tam, gdzie nie można wykonać instalacji kanałowej.

W tym artykule porównujemy oba systemy, wskazujemy ich zalety oraz ograniczenia i podpowiadamy, które z nich sprawdzi się w domu nowo budowanym, a które w budynku już zamieszkałym.

Do nowych domów – tylko rekuperacja centralna

Specjaliści zgodnie podkreślają, że w budynkach nowobudowanych zasadne jest montowanie wyłącznie rekuperacji centralnej. Systemy ścienne warto traktować jako rozwiązanie uzupełniające – głównie do obiektów starszych, w których nie da się wykonać pełnej instalacji kanałowej. Mówiliśmy o niższym koszcie takiego urządzenia, ale teoretycznie gdybyśmy chcieli cały dom, każde pomieszczenie wyposażyć w jedno albo dwa urządzenia, wówczas koszt może okazać się dużo wyższy albo podobny w porównaniu do centralnej rekuperacji. Dlatego zastosowanie rekuperatora ściennego w nowym budynku nie ma sensu.

Nowelizacja przepisów budowlanych, obowiązująca od sierpnia 2024, dotycząca akustyki, dodatkowo wzmacnia tę tezę. Wprowadzono bardziej restrykcyjne normy akustyczne, a to oznacza konieczność stosowania cichszych centrali wentylacyjnych, najlepiej umieszczonych w oddzielnym pomieszczeniu i wyposażonych w odpowiednie tłumiki.

Rekuperator ścienny – do pojedynczych pomieszczeń i starszych domów

Rekuperacja ścienna została stworzona z myślą o miejscach, w których nie ma możliwości montażu systemu centralnego, a wentylacja grawitacyjna działa słabo lub wcale. Jeden rekuperator obsługuje jedno pomieszczenie – i tylko w nim zapewnia wymianę powietrza.

Może sprawdzić się np. w biurze, łazience, sypialni czy w pokoju w starszym domu, gdzie występują problemy z wilgocią, grzybem lub nieświeżym powietrzem. Dobór urządzenia zależy od kubatury i liczby osób. Dla przykładu jedna osoba potrzebuje ok. 20 m³/h świeżego powietrza – co oznacza, że w pomieszczeniu, w którym na co dzień przebywa kilka osób, np. biuro, może być konieczny montaż np. dwóch jednostek. Jeden rekuperator Direct AV60 skutecznie obsługuje pomieszczenie do 46 m².

Rekuperacja decentralna nie pozwala jednak na wykonanie bilansu powietrza dla całego budynku, co jest standardem przy rekuperacji centralnej. W instalacji kanałowej precyzyjnie określa się kierunek przepływu powietrza – od pomieszczeń tzw. czystych do tych bardziej zanieczyszczonych – oraz ilość nawiewu i wywiewu w każdym pomieszczeniu, która musi być zrównoważona. W przypadku urządzeń ściennych jest to niemożliwe.

© SANTECH

Czym różni się rekuperacja centralna od ściennej?

1. Filtracja powietrza

Rekuperacja centralna aeroVent korzysta z wysokiej klasy filtrów F7, które eliminują nawet do 70% pyłów PM2.5. W rekuperatorach ściennych stosuje się zwykle filtry zgrubne – przechwytują one jedynie większe cząstki i nie oczyszczają powietrza z alergenów czy drobnego pyłu. Jednak w urządzeniu decentralnym aeroVent jest użyty filtr wstępny i wtórny klasy F7 - jak w rekuperatorach centralnych aeroVent. Filtry tej klasy zatrzymają około 70% drobnych cząstek PM2,5 i ok 50% drobniejszych pyłów PM1, z których m.in. składa się smog.

2. Odzysk ciepła

• Rekuperatory centralne aeroVent osiągają sprawność 82–85% (według normy EN13141-7), a według maksymalnej sprawności odzysku ciepła nawet do 95%.

• Rekuperator ścienny aeroVent Direct pracuje w cyklach naprzemiennych, jak każdy taki model, a jego ceramiczny wymiennik ciepła zapewnia wysoką efektywnością odzysku ciepła aż 97%.

3. Głośność pracy

• Nowoczesne centrale aeroVent pracują bardzo cicho – dla przykładu najczęściej wybierane modele jak Reversus 300 lub Reversus 450, generują hałas na poziomie 47 dB, i są niesłyszalnie, zwłaszcza gdy centrala zostanie zamontowana w pomieszczeniu technicznym.

• Poziom hałasu rekuperatora ściennego aeroVent jest dużo niższy i wynosi poniżej 33 dB, co odpowiada głośności pracy lodówki lub szumowi liści.

4. Usuwanie wilgoci

Oba typy urządzeń dobrze radzą sobie z wilgocią, jednak:

• rekuperacja centralna usuwa ją równomiernie z całego budynku,

• rekuperacja ścienna – tylko z jednego pomieszczenia i z mniejszą wydajnością.

Podsumowanie – co wybrać?

W nowo budowanym domu bez wątpienia postawmy na rekuperację centralną. Zapewnia ciągłą, wydajną i energooszczędną wymianę powietrza w całym budynku, spełnia normy akustyczne i gwarantuje najlepszą filtrację. W przypadku filtracji w rekuperatorach aeroVent, to rzeczywiście jest ona bardzo skuteczna dzięki możliwości stosowania filtrów nawiewnych F7 oraz dodatkowej filtracji na kanale nawiewnym.

Dodatkowa filtracja jest czasami niezbędna, jeśli np. mieszkamy w rejonie o dużym zanieczyszczeniu powietrza, przy trasach, wśród sąsiadów używających “kopciuchów”, itd, wówczas filtry w rekuperatorze mogą być niewystarczające. 

Dom już zamieszkany, bez możliwości wykonania instalacji kanałowej, gdzie występują problemy z wentylacją, przez co tworzy się np. pleśń, rekuperator ścienny będzie na pewno najlepszą formą wentylacji, jeśli nie jedyną skuteczną.

Rekuperatory ścienne są lepsze niż brak jakiejkolwiek wentylacji. Nie są w stanie zastąpić pełnego systemu centralnego, ale są rozwiązaniem sprawdzającym się wszędzie tam, gdzie centralnej rekuperacji, z jakichś powodów, nie możemy zastosować. Rekuperator ścienny w takiej sytuacji będzie dobrym wyborem pod względem kosztów i samego montażu, który nie wymaga dużej ingerencji w konstrukcję budynku. Będzie też zapewniał komfortu użytkowania i lepszą jakości powietrza dla pomieszczeń, które wcześniej nie miały zapewnionej dobrej cyrkulacji powietrza.