Konkurs „Najlepszy Dyplom ARCHITEKTURA”
Zostań użytkownikiem portalu A&B i odbierz prezenty!
Zarejestruj się w portalu A&B i odbierz prezenty
maximize

Czy rower rozrusza Polskę?

15 marca '24
w skrócie
  1. Ruszamy się mało. Prawie najmniej w Europie.
  2. Sport musi być wykonywany przy okazji, bo nie mamy na niego czasu.
  3. Wydaje się, że przesiadka na rower to najlepsze rozwiązanie.

  4. Więcej ciekawych informacji znajdziesz na stronie głównej portalu AiB

Zestawiając dane dotyczące uprawiania sportu, w tym wskazanie, że aż 42% społeczeństwa nie uprawia sportu, mikromobilność rowerowa wydaje się idealnym rozwiązaniem.

W 2022 roku wskaźnik liczby ćwiczących na 1000 osób w Polsce wyniósł 29. To i tak więcej niż w poprzednich latach. Ruszamy się mało. Dlaczego? Wydaje się, że infrastruktury nie brakuje. Przynajmniej patrząc na dane. W programie „Sportowa Polska” od roku 2018 przyznano dofinansowania na łączną kwotę ponad 1,6 mld zł. Celem programu jest wsparcie realizacji zadań inwestycyjnych dotyczących obiektów sportowych na terenie całego kraju[1]. Dofinansowaniem mogą zostać objęte obiekty ogólnodostępne, umożliwiające masowe uprawianie sportu.

Tymczasem od 1 października 2020 roku do 30 września 2021 roku, czyli już po kilku latach, od kiedy działa program, w zajęciach sportowych lub rekreacji ruchowej uczestniczyło 38,8% Polaków. Mieszkańcy Polski podejmowali aktywność fizyczną głównie dla przyjemności i rozrywki, a najczęstszą formą uprawiania sportu i rekreacji była jazda na rowerze[2]. Wśród ćwiczących dominowała młodzież do 18 lat ćwiczyło aż 71,0%[3].

Dane te zobaczymy także w badaniu Europejczyków, chociaż średnio 45% obywateli Unii twierdzi, że nigdy nie ćwiczy ani nie uprawia sportu, w Polsce wynik ten sięga aż 65%[4], co plasuje nas w ogonie Europy. Przynajmniej raz w tygodniu ćwiczą lub uprawiają sport najczęściej w Finlandii (71%), Luksemburgu (63%), Holandii (60%) oraz Danii i Szwecji (59% w obu krajach).

Sport i aktywność fizyczna

Sport i aktywność fizyczna

© Specjalny Eurobarometr 525, Eurostat

Na pytanie „Jak często angażujesz się w inną aktywność fizyczną, taką jak jazda na rowerze z miejsca na miejsce, taniec, prace w ogrodzie itp.? Przez »inną aktywność fizyczną« rozumiemy aktywność fizyczną w celach rekreacyjnych lub niezwiązanych ze sportem” w 2022 42% naszej populacji odpowiedziała, że nigdy.

Sport i aktywność fizyczna

Sport i aktywność fizyczna

© Specjalny Eurobarometr 525, Eurostat

kompletny brak ruchu

Aktywność fizyczna w czasie wolnym badana w Europie bazuje na stwierdzeniu jakiejkolwiek aktywności fizycznej wykonywanej poza pracą, w tym podróżowanie o własnych siłach (spacer, jazda na rowerze itp.) lub poruszanie się w ramach aktywności sportowej, co najmniej 10 minut tygodniowo. Jak wynika z badania, w 2019 roku najpopularniejszym sposobem ćwiczeń poza godzinami pracy było:

  • chodzenie jako środek transportu (do i z miejsca) 83% populacji UE, w Polsce 88%,

  • sporty aerobowe dla UE 44%, w Polsce 26%,

  • wzmocnienie mięśni dla UE 26%, w Polsce 12%.

  • jazda na rowerze jako środek transportu (dotarcie do i z miejsca) dla UE 24%, w Polsce 26%[5].

to może rower?

Ponieważ jazda na rowerze wybija się u nas na drugie miejsce, postanowiłam to sprawdzić. Okazuje się, że na potrzeby dojazdu do miejsca pracy lub nauki na rower decyduje się jedynie 6% naszego społeczeństwa[6]. 47% badanych odpowiedziało, że samochód to ich podstawowy środek transportu[7]. To mało czy dużo? Przeliczając na osoby, rowerem dojeżdża około milion Polaków. Co ciekawe te osoby deklarują obowiązki związane z odwożeniem dzieci do przedszkola czy szkoły. Najbardziej doceniane korzyści z jazdy na rowerze to: przyjemność z jazdy oraz… dbałość o zdrowie i kondycję fizyczną (za ważne uznaje je ponad 90% osób).

Statystycznie częściej chęć przesiadki na rower składają między innymi mieszkańcy miast, żyjący w stosunkowo niedalekiej odległości od miejsca docelowego (od 2 do 6 km). Istotnym elementem jest tu jednak ocena swojej miejscowości jako przyjaznej rowerzystom oraz obecność zaplecza rowerowego w miejscu pracy i nauki. Według informacji Głównego Urzędu Statystycznego z 2021 roku jazda na rowerze jest umiejętnością opanowaną przez 95,9% Polek i Polaków. Ostatnie lata wskazują także, że maleje liczba wypadków z udziałem rowerzystów, najgorzej jednak wypada tu Wrocław (0,83 wypadków na 1000 mieszkańców). Pochwalić należy za to Kraków, który w 2022 roku wydał 18,5 mln złotych na budowę infrastruktury rowerowej[8]. W ostatniej dekadzie polskie miasta wojewódzkie faktycznie zwiększyły liczbę dróg rowerowych. Wzrost wyniósł 143%, osiągając poziom 3480 km. Największy wzrost nastąpił w mniejszych miastach wojewódzkich,  na przykład Kielcach (350%), Opolu (287%) i Katowicach (264%)[9].

sport? tylko przy okazji

Wśród najważniejszych powodów, które uniemożliwiały uprawianie sportu, najwięcej osób deklaruje brak czasu (41%) oraz brak motywacji (23%). Najchętniej ćwiczymy na łonie natury, prawie połowa osób deklarowała, że wybiera to miejsce[10]. Być może więc przesiadka na rower to jeden z kluczowych sposobów aktywizacji Polaków? Wydaje się to najprostszym rozwiązaniem, zupełnie jednak oderwanym od problemów takich jak suburbanizacja i dostępność mieszkaniowa.

Zdecydowanie bliższym możliwości realizacji jest wprowadzanie rowerów miejskich. W 2021 roku w 12 z 20 analizowanych polskich miast ruszył system rowerów publicznych[11]. Dalej jednak w wielu miejscach nie są one dostępne przez cały rok. Wiele do czynienia ma także jakość infrastruktury, w tym poczucie bezpieczeństwa cyklistów i cyklistek. Jest to także krok we wprowadzaniu mikromobilności w miastach i jeden z podstawowych składników zrównoważonej mobilności. Poprawiają także zdrowie zarówno psychiczne, jak i fizyczne[12]. Wypatrujmy więc zmian, bo cytując jeden z tytułów książki rower faktycznie może zmienić świat. 

 
Magdalena Milert


[1] https://www.gov.pl/web/sport/kolejne-rozstrzygniecia-w-programie-sportowa-polska-2023  

[2] GUS, Uczestnictwo w sporcie i rekreacji ruchowej w 2021 r.

[3] GUS, Kultura fizyczna w latach 2021 i 2022

[4] Eurobarometer 525 – Sport and Physical Activity

[5] Eurostat, Statistics on sport participation, 2019

[6] Raport z badania na temat uwarunkowań do podejmowania transportowej aktywności fizycznej Polaków TNS POLSKA dla Ministerstwa Sportu i Turystyki Rzeczpospolitej Polskiej

[7] https://klimat.rp.pl/transport/art37203581-polacy-lubia-rowery-ale-jezdza-samochodami

[8] https://www.centrumrowerowe.pl/blog/miasta-dla-rowerzystow/

[9] Tygodnik Gospodarczy PIE, 28/2023, 13 lipca 2023 r.

[10] Eurobarometr 525, Sport and Physical Activity, KANTAR 2022

[11] https://swiatoze.pl/rowerzysci-w-polsce-raport-miasta-dla-rowerzystow-2022

[12] Götschi, T., Garrard, J., & Giles-Corti, B. (2016). Cycling as a part of daily life: a review of health perspectives. Transport Reviews, 36(1), 45-71.

Głos został już oddany

DACHRYNNA: zintegrowany system dachowy 2w1 (Dach + Rynna)
SPACE Designer
INSPIRACJE