Kliknij i zobacz jak w prosty sposób opublikować swój projekt w A&B

Kraków powoła nowy park kulturowy. Co to oznacza?

Wiktor Bochenek
02 maja '22

Kilka miesięcy po ogłoszeniu masterplanu obejmującego rekomendacje dla zmian w krakowskich Grzegórzkach i Kazimierzu, lokalny magistrat postanowił powołać kolejny, trzeci park kulturowy w Krakowie. Co to oznacza dla dzielnicy?

mozaika miasta

Nowy park kulturowy Kazimierz ze Stradomiem ma objąć obszar zajmujący łącznie sto czterdzieści hektarów. To wyjątkowa dla Krakowa przestrzeń, będąca swoistą mozaiką kultur — przede wszystkim kultury żydowskiej. Teren Kazimierza stanowi istotny element jako miejsce pamięci. Sama dzielnica przeszła przez ostatnie lata proces gentryfikacji, będącej efektem masowej turystyki, która nawiedziła Kraków.

W przypadku tego parku kulturowego mamy do czynienia z mozaiką terenów o różnym charakterze, genezie i sposobie zagospodarowania. To odmienne przestrzenie, stanowiące arenę intensywnych procesów inwestycyjnych oraz gruntownych przemian. Kazimierz i Stradom to obszar wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, wchodzący również w skład historycznego zespołu miasta, uznanego zarządzeniem prezydenta Polski za pomnik historii. Utworzenie na tym obszarze parku kulturowego jest więc dopełnieniem ochrony miejsca światowego dziedzictwa – tłumaczy sens powstawania projektu Katarzyna Olesiak, dyrektorka Wydziału Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Miasta Krakowa.

krakowski Kazimierz to wyjątkowa przestrzeń będąca mozaikom różnorodnych kultur

krakowski Kazimierz to wyjątkowa przestrzeń będąca mozaiką różnorodnych kultur

fot. J Doll,© CC BY 3.0

nowe zapisy i zmiany

Co obejmie planowany park kulturowy? Teren Kazimierza, Stradomia oraz Bulwary Wiślane wraz z terenem znajdującym się pomiędzy granicą Kazimierza a dawnym korytem Wisły. Jak wskazują urzędnicy, prace nad przygotowaniem dokumenty rozpoczęły się w 2019 roku. Na oczątku przygotowano projekt uzgodniony z Małopolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, który stanowił podstawę, do stworzenia regulacji.

Co znajdzie się w tym parku kulturowym? Przepisy obejmą podobne aspekty jak w innych parkach kulturowych. Przede wszystkim regulacje ilości reklam w przestrzeni publicznej, prowadzenie robót budowlanych i działalności handlowej i usługowej. Uchwałą ma również uporządkować problemy każdego miasta turystycznego, czyli meleksów, które, chcemy czy nie, wpisały się w już w wielu aspektach w krajobraz Krakowa.

strzelanie do muchy z armaty i brak integralności

Powoływany nowy park kulturowy może budzić kontrowersje. Przede wszystkim czy narzędzie, jakim jest park kulturowy, powinno przede wszystkim rozwiązywać problemu chaosu przestrzennego i nieregulowanej reklamy, która powstała w wyniku gentryfikacji dzielnicy? Takie działanie można nazwać „strzelaniem do muchy z armaty”. Niestety, samorządy w Polsce wciąż mają problem z brakiem odpowiednich narzędzi do wykorzystania w procesach organizacji miast. O tym, jak „dziurawa” jest ustawa, krajobrazowa pisze Jakub Głaz zobacz tutaj.

Pojawia się również pytanie, na ile park kulturowy będzie kompatybilny z masterplanem dla Grzegórzek i Kazimierza, który zawiera szereg rekomendacji dotyczących zmiany ruchu, organizacji transportu i wprowadzenia nowej zieleni. Od strony urzędu brakuje informacji na temat tego, w jaki sposób (a nawet czy w ogóle) zostaną połączone te projekty. Brak odpowiedniej integralności wskazuje na konieczność szerszego spojrzenia na tereny Kazimierza ze Stradomiem.

czy narzędzia, którymi dysponują samorządy są wystarczające?

czy narzędzia, którymi dysponują samorządy są wystarczające?

fot. L-BBE, © CC BY 3.0

Na chwilę obecną Rada Miasta przyjęła uchwałę o utworzeniu parku. Od 1 września 2022 roku wszystkie nowe obiekty i elementy zagospodarowania przestrzeni będą musiały zachować zgodność z zapisami dokumentu. Dla obiektów i elementów już funkcjonującym na tym terenie nowe regulacje i przepisy będą miały zastosowanie dopiero od września 2023 roku.

O tym, dlaczego powstał Klimatyczny kwartał, masterplan organizujący przestrzeń na Kazimierzu i Grzegórzkach dla A&B opowiedział Łukasz Pancewicz z pracowni A2P2 zobacz tutaj.

opracował Wiktor Bochenek

Głos został już oddany

Obiekt roku 2022 w systemach ALUPROF
Stal COR-TEN®. Naturalne piękno
Okna, drzwi – trendy 2022