okno zamknie się za 5

computer zapisz w ulubionych

Domy wpisane w strome zbocze. Gdyński Dom Transmodernistyczny projektu Pracowni 111

Ola Kloc
28 stycznia '21
Dane techniczne
Nazwa: Gdyński Dom Transmodernistyczny
Lokalizacja: Polska, Gdynia
Pracownia: Pracownia 111
Zespół projektowy:

Tomasz Miąskiewicz, Miłosz Stopiński, Rafał Nakielski, Dominika Dubasiewicz

Powierzchnia użytkowa:

530+335 m²

Kalendarium:

  • projekt konceptualny i budowlany
  • projekt wykonawczy i wnętrz

 
2016–2020
 
2021

W położonej na wzgórzu we wschodniej części Gdyni malowniczej, willowej dzielnicy Kamienna Góra, której historyczna zabudowa wpisana jest do rejestru zabytków, architekci z Pracowni 111 zaprojektowali dwa, wolnostojące domy jednorodzinne tworzące spójny zespół rezydencjonalny — Gdyński Dom Transmodernistyczny.

Projektując na położonej na szczycie wzgórza działce z panoramicznym widokiem na morze i centrum miasta, architekci musieli zmierzyć się nie tylko z silnym nachyleniem terenu, ale i ograniczeniami planistycznymi. Północno‑wschodnia ekspozycja zbocza i spadek w kierunku morza pozwoliły na uzyskanie malowniczych widoków, z kolei południowo‑zachodnia część od strony głównej ulicy ze względu na gęstość zabudowy wymagała rozwiązań, które zapewniłyby mieszkańcom prywatność bez utraty optymalnych widoków i nasłonecznienia.

Projekt obejmuje dwa podążające za rzeźbą terenu domy jednorodzinne — górny, uzupełniający pierzeję ulicy, i dolny, zlokalizowany w północno‑wschodniej części działki.

przekrój

przekrój

© Pracownia 111

Bardziej wyeksponowany dom górny stał się punktem wyjścia dla kształtowania całej kompozycji. Zgodnie z założeniem inwestora dom miał być współczesny i niebanalny, plan miejscowy z kolei wymagał od projektowanej zabudowy dialogu z historycznym kontekstem, nawiązania do istniejącej tkanki poprzez rozwiązania architektoniczne i materiałowe. Projektantom zaś zależało, aby dialog ten prowadzony był na płaszczyźnie głębszej niż czysto stylizacyjna.

widok na zielone dachy i tarasywidok na zielone dachy i tarasywidok na zielone dachy i tarasy

widok na zielone dachy i tarasy

wiz.: Blok Studio © Pracownia 111

modernizm funkcjonalny

Gdyński modernizm, jak zauważają projektanci, ma własny, lokalny wymiar, jakość i mądrość opartą na pragmatycznym podejściu do przestrzeni. Zabudowę gdyńskiej Kamiennej Góry w większości stanowią wyważone, proste i skromne obiekty.

Przeważają pojedyncze prostopadłościany lub kompozycje dwóch, maksymalnie trzech zazębionych kubików. Niektóre z nich są delikatnie zdekonstruowane w strefie wejścia lub wzbogacone o dodane, drugorzędne formy. Niekiedy jedna z brył składowych otrzymuje wyokrąglony, opływowy narożnik. Formy często dynamizowane są asymetryczną kompozycją okien, ułożonych w pasma i rytmy. Nowatorski styl jest wyraźny, ale nie jest on krzykliwy. Zabytkowe domy Kamiennej Góry zostały zbudowane z wyczuciem proporcji i w nowoczesnym wówczas duchu, ale nigdy nie miały być modernistycznymi manifestami — pisze Tomasz MiąskiewiczPracowni 111.

Poza poszukiwaniem odpowiedniej formy, architekci skupili się także na wyborze właściwego tworzywa do budowy domu wyróżniającego się szlachetną strukturą, a przy tym będącego twórczą kontynuacją gdyńskiego budownictwa. Inspirując się ceramicznymi dekoracjami na elewacjach zabytkowych obiektów, sięgnęli po opracowaną przez Petera Zumthora ręcznie formowaną cegłę Petersen Kolumba, zestawiając ją z cegłą szklaną.

elewacja domu górnegoelewacja domu górnegoelewacja domu górnego

elewacja domu górnego

wiz.: Blok Studio © Pracownia 111

Oba zaproponowane materiały są z jednej strony na wskroś współczesne, z drugiej zaś — niosą w sobie pewną staroświecką, szlachetną niedoskonałość, cechującą tylko materiały wytwarzane klasycznymi metodami. [...] zaproponowane połączenie niezwykle naturalnej, bogatej kolorystycznie i strukturalnie cegły ręcznie formowanej z mocną i syntetyczną bryłą domu pozwoli uzyskać efekt łączący dwa najważniejsze postulaty: moc wyrazu i szczerość architektury współczesnej oraz łączność z formami zabytkowymi — prostymi, ale dalekimi od surowości i radykalizmu — dodaje architekt.

Elementy małej architektury i wykończenia nadproży wykonane zostaną z barwionego betonu architektonicznego lub, jak elementy metaloplastyki, malowane będą na czarno.

elewacja domu dolnegoelewacja domu dolnegoelewacja domu dolnego

elewacja domu dolnego

wiz.: Blok Studio © Pracownia 111

minimalistyczne bryły wpisane w zbocze

Wkomponowane w rzeźbę zbocza minimalistyczne bryły w tarasowym, kaskadowym układzie przykryte są płaskimi, zielonymi dachami. Fasada domu górnego, choć pozornie zamknięta, w części parteru jest w całości przeszklona, co pozwala na doświetlenie salonu, z kolei ażurowa ściana piętra w ciągu dnia zapewnia dostęp światła, a po zmroku — prywatność.

Trójkondygnacyjny dom górny podzielony jest na cztery strefy — dzienną, nocną, techniczną i spa.

Rozbudowana kondygnacja podziemna mieści obszerną strefę parkowania oraz strefę relaksu i siłownię. Centralny rdzeń komunikacyjny składa się z klatki schodowej oraz szybu windowego. Rzut parteru, zawierający się w wymiarach elewacji określonych planem miejscowym, jest rzutem prawie całkowicie wolnym od trwałych podziałów. Wejście do domu, ulokowane w północno‑zachodnim narożniku, jest wycofane, tworząc niewielki podcień wejściowy. Dzięki oparciu piętra na słupach możliwe jest otoczenie parteru przeszkleniami o delikatnej konstrukcji w celu całkowitego otwarcia wnętrza na otaczającą dom przestrzeń. W ten sposób ulokowana tu strefa dzienna jest dobrze nasłoneczniona oraz otrzymuje nieograniczony, panoramiczny widok na morze. Piętro składa się z trzech pokoi, ulokowanych od strony morza. Ta strona elewacji jest więc całkowicie przeszklona również w górnej części. Trzy pozostałe elewacje w poziomie piętra, otaczające komunikację i łazienki, zapewniają mieszkańcom prywatność, dostarczając niezbędną ilość światła przez szczelinowe okna. Za oświetlenie klatki schodowej i otaczającej ją strefy komunikacyjnej odpowiada duże przeszklenie dachowe. Zachodnia elewacja piętra pełni rolę ażurowego parawanu, izolującego wnętrze domu od ulicy oraz ożywiającego wnętrze domu przy pomocy gry światła — opisuje architekt.

cegła Petersen Kolumba   z
domów rozpościera się panoramiczny widok na morze i centrum miasta

wiz.: Blok Studio © Pracownia 111

eksperymentalna reinterpretacja modernizmu

Jak podkreślają autorzy projektu, zaproponowane bryły nie są architekturą historyzująca, choć ideowo czerpią z postulatów modernistycznych nurtów: stylu międzynarodowego poprzez przeszklony parter o otwartym planie, rozszerzające plan parteru rozległe tarasy czy konstrukcję piętra opartą na delikatnych słupach; funkcjonalizmu kubicznego poprzez jasne, uproszczone bryły domów; stylu streamline, gdzie mała architektura razem z bryłami budynków głównych tworzy silnie horyzontalne, dynamiczne kompozycje z wyoblonymi elementami. Do tych inspiracji architekci dodali kolejne — domy profesorów szkoły Bauhausu w Dessau w efekcie tworząc, jak piszą, Gdyński Dom Transmodernistyczny — pomost między interpretacją znanych postulatów modernizmu (nie tylko gdyńskiego, ale też międzynarodowego) a jego współczesną, eksperymentalną reinterpretacją (poprzez między innymi próbę rozwinięcia modernistycznych założeń wykorzystując dostępne dziś, nowoczesne technologie).

 
oprac.:
Ola Kloc

Głos został już oddany