Hałas transportowy jest dziś jednym z trzech największych środowiskowych zagrożeń dla zdrowia w Europie, obok zanieczyszczenia powietrza i ekstremalnych, wysokich temperatur. Według Europejskiej Agencji Środowiska długotrwała ekspozycja na hałas przyczynia się co roku do około 66 tys. przedwczesnych zgonów, 50 tys. nowych przypadków chorób układu krążenia i 22 tys. przypadków cukrzycy typu 2.
Skutki dotyczą milionów Europejczyków. Blisko 17 mln osób doświadcza chronicznego rozdrażnienia związanego z hałasem, a 4,6 mln — poważnych zaburzeń snu. Badania wskazują również na związek hałasu z depresją i pogorszeniem funkcji poznawczych, a u dzieci — z problemami z koncentracją.
Kongres Nowej Mobilności odbędzie się w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach w dniach 23-25 września 2026
© Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności
Największe źródło hałasu jest zaskoczeniem
Największe emocje może budzić hałas lotniczy, ale skala problemu jest gdzie indziej. Według Europejskiej Agencji Środowiska ponad 92 mln Europejczyków jest narażonych na szkodliwy hałas drogowy przekraczający obowiązujące progi. W przypadku kolei problem dotyczy około 18 mln osób, a lotnictwa — 2,6 mln.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wskazuje przy tym, że negatywne skutki zdrowotne mogą pojawiać się już przy poziomach niższych niż limity obowiązujące w wielu państwach. Szczególnie istotny jest hałas nocny: zaburza sen i regenerację organizmu, a długotrwała ekspozycja wiąże się ze zwiększonym ryzykiem nadciśnienia i chorób układu krążenia.
Kongres Nowej Mobilności odbędzie się w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach w dniach 23-25 września 2026
© Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności
Hałas nie znika za ekranem. Jak walczą z nim miasta?
Europejskie miasta coraz częściej walczą z hałasem u źródła, zamiast ograniczać się do ekranów akustycznych. W tym celu wprowadzają strefy Tempo 30, stosują cichsze nawierzchnie, rozwijają transport publiczny i infrastrukturę rowerową oraz wyznaczają „strefy ciszy”. Takie działania coraz częściej stają się elementem nie tylko polityki transportowej, ale również zdrowotnej.
Kongres Nowej Mobilności odbędzie się w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach w dniach 23-25 września 2026
© Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności
Zmienia się też sposób oceny jakości miejskiej przestrzeni. Liczy się już nie tylko to, jak szybko można się po mieście przemieszczać, ale również jak głośno się w nim żyje. Ograniczenie hałasu zaczyna być traktowane podobnie jak poprawa jakości powietrza czy dostęp do zieleni, jako jeden z warunków zdrowego miasta.
Kongres Nowej Mobilności odbędzie się w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach w dniach 23-25 września 2026
© Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności
Czy da się zaprojektować ciszę?
To pytanie coraz częściej trafia do urbanistów, architektów i samorządów. Europejska Agencja Środowiska ostrzega, że przy obecnym tempie zmian Unia Europejska nie osiągnie celu ograniczenia liczby osób chronicznie narażonych na hałas o 30 proc. do 2030 roku. Oznacza to, że walka z hałasem będzie wymagała nie tylko nowych regulacji, ale przede wszystkim innego projektowania mobilności i przestrzeni miejskiej.
Kongres Nowej Mobilności odbędzie się w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach w dniach 23-25 września 2026
© Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności
Właśnie dlatego hałas będzie jednym z tematów Kongresu Nowej Mobilności 2026, który odbędzie się w dniach 23-25 września w Katowicach. W ramach ścieżki New Climate Policy&Health zaplanowano m.in. keynote „Nowy miejski smog: hałas” oraz panel „SUMP a zdrowe miasto. Jak polityki mobilności wpływają na zdrowie, jakość powietrza i jakość życia?”.
Kongres Nowej Mobilności odbędzie się w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach w dniach 23-25 września 2026
© Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności
Punktem wyjścia będzie proste pytanie: czy zamiast chronić mieszkańców przed hałasem, możemy projektować miasta tak, żeby generowały go mniej?
Więcej informacji na stronie Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności w portalu PdA.
