Transformacja infrastruktury śródmiejskiej jako odpowiedź na wyzwania klimatyczne

29 lipca '26

Park Żerański

...

Współczesna infrastruktura miejska powinna być projektowana jako element zintegrowanego systemu ekologicznego, wspierającego retencję wód opadowych, poprawę mikroklimatu i bioróżnorodności. Oznacza to zwiększanie powierzchni biologicznie czynnych, rozwój błękitno-zielonej infrastruktury oraz wdrażanie rozwiązań opartych na naturze (Nature-based Solutions), które pomagają ograniczać skutki podtopień i fal upałów.

Modernizacja przestrzeni śródmiejskich to inwestycja w odporność miast na zmiany klimatu i poprawę jakości życia mieszkańców. Integracja aspektów środowiskowych, hydrologicznych i społecznych w projektowaniu infrastruktury pozwala lepiej gospodarować wodą, zwiększa komfort użytkowników przestrzeni oraz podnosi atrakcyjność obszarów miejskich.

Transformacja infrastruktury śródmiejskiej staje się jednym z kluczowych elementów realizacji idei miasta odpornego (resilient city), w którym rozwiązania techniczne harmonijnie współistnieją z procesami przyrodniczymi, tworząc bezpieczne, funkcjonalne i zrównoważone środowisko życia.

Polskie miasta zmieniają swoje podejście

Coraz więcej polskich miast wdraża rozwiązania zwiększające odporność przestrzeni miejskiej na skutki zmian klimatu. W modernizowanych ulicach, placach i terenach publicznych rośnie udział zieleni, nawierzchni przepuszczalnych, ogrodów deszczowych oraz innych elementów błękitno-zielonej infrastruktury.

Trend ten wpisuje się w globalne koncepcje zakładające wykorzystanie naturalnych procesów jako integralnej części infrastruktury miejskiej. Coraz wyraźniej odchodzi się od tradycyjnego projektowania przestrzeni na rzecz rozwiązań łączących cele środowiskowe, społeczne i techniczne.
Widoczne już dziś przykłady realizowanych inwestycji potwierdzają, że transformacja infrastruktury śródmiejskiej nie pozostaje wyłącznie elementem strategii i dokumentów planistycznych, lecz staje się codzienną praktyką projektową samorządów. Warszawa rozwija system ogrodów deszczowych, zielonych przystanków oraz ulic wyposażonych w rozwiązania retencyjne. Gdańsk od lat realizuje kompleksową politykę gospodarowania wodami opadowymi, integrując zbiorniki retencyjne z terenami zieleni miejskiej. Łódź prowadzi szeroko zakrojony program odbetonowywania przestrzeni publicznych i tworzenia parków kieszonkowych, natomiast Wrocław i Kraków rozwijają zielone torowiska, zwiększają liczbę nasadzeń drzew oraz wdrażają rozwiązania poprawiające retencję i komfort termiczny mieszkańców. Również Gdynia coraz częściej wykorzystuje elementy błękitno-zielonej infrastruktury w inwestycjach drogowych i rewitalizacyjnych.

W praktyce rozwiązania te odchodzą od tradycyjnego modelu szybkiego odprowadzania wód opadowych na rzecz ich lokalnego zagospodarowania. Coraz częściej stosowane są ogrody deszczowe, niecki infiltracyjne, zielone dachy i ściany, nawierzchnie przepuszczalne, zbiorniki retencyjne oraz systemy drzew ulicznych zintegrowane z gospodarką wodną.

Strategia Sponge City (miasto-gąbka), rozwijana początkowo w Chinach, a obecnie wdrażana również w wielu krajach Europy, zakłada projektowanie miast zdolnych do zatrzymywania, magazynowania, oczyszczania i stopniowego oddawania wód opadowych do środowiska. Z kolei koncepcja Blue-Green Infrastructure, promowana przez Komisję Europejską, integruje systemy wodne z terenami zieleni, tworząc sieć wielofunkcyjnych przestrzeni wspierających zarówno adaptację do zmian klimatu, jak i ochronę zasobów przyrodniczych. Fundamentem obu podejść są Nature-based Solutions, czyli rozwiązania wykorzystujące naturalne procesy do rozwiązywania problemów środowiskowych, społecznych i infrastrukturalnych.

Kierunek ten znajduje odzwierciedlenie w politykach Unii Europejskiej, m.in. w Europejskim Zielonym Ładzie, Strategii UE na rzecz Bioróżnorodności 2030 oraz Strategii Adaptacji do Zmian Klimatu. Dokumenty te wskazują, że przyszłość infrastruktury miejskiej powinna opierać się na rozwiązaniach wielofunkcyjnych, które równocześnie poprawiają bezpieczeństwo klimatyczne, wspierają rozwój bioróżnorodności, zwiększają retencję wód opadowych i podnoszą jakość życia mieszkańców.

Rola Colas w transformacji infrastruktury

W odpowiedzi na rosnące oczekiwania inwestorów oraz kierunek rozwoju współczesnej infrastruktury miejskiej, Grupa Colas rozwija rozwiązania wspierające adaptację miast do zmian klimatu. Łącząc doświadczenie w budowie i modernizacji infrastruktury z innowacyjnymi technologiami materiałowymi.

Portfolio rozwiązań rozwijanych przez Colas obejmuje technologie nawierzchni przepuszczalnych, innowacyjne mieszanki mineralno-asfaltowe, rozwiązania zwiększające wykorzystanie materiałów pochodzących z recyklingu oraz systemy wspierające zrównoważone gospodarowanie wodami opadowymi. Dzięki temu infrastruktura drogowa może aktywnie uczestniczyć w poprawie bilansu wodnego, ograniczaniu efektu miejskiej wyspy ciepła oraz budowaniu bardziej odpornych i przyjaznych środowisku przestrzeni miejskich.

Wśród szeregu rozwiązań szczególnie warto zwrócić uwagę na trzy technologie wpisujące się w opisane wyzwania.

Raincol – nawierzchnie wspierające retencję wód opadowych

Postępująca urbanizacja prowadzi do systematycznego zwiększania powierzchni uszczelnionych, co ogranicza naturalną infiltrację wód opadowych i zwiększa ryzyko lokalnych podtopień podczas intensywnych opadów. Tradycyjne systemy kanalizacji deszczowej coraz częściej okazują się niewystarczające wobec zmieniających się warunków klimatycznych.

Technologia Raincol stanowi odpowiedź na te wyzwania. Dzięki odpowiednio zaprojektowanej strukturze nawierzchnia umożliwia przenikanie wód opadowych do warstw konstrukcyjnych i gruntu, ograniczając odpływ powierzchniowy oraz odciążając sieć kanalizacji deszczowej. Rozwiązanie wspiera lokalną retencję, poprawia bilans wodny oraz wpisuje się w koncepcję miasta-gąbki. Technologia znajduje zastosowanie m.in. na parkingach, drogach rowerowych, ciągach pieszych, placach miejskich oraz ulicach o umiarkowanym natężeniu ruchu.

Raincol

Vegecol – ograniczanie śladu środowiskowego infrastruktury

Jednym z najważniejszych kierunków rozwoju budownictwa drogowego jest redukcja wpływu inwestycji na środowisko w całym cyklu życia materiałów. Osiągnięcie celów klimatycznych wymaga nie tylko ograniczania emisji podczas realizacji inwestycji, ale także zwiększania udziału odnawialnych surowców w produkcji materiałów drogowych.

Technologia Vegecol wykorzystuje komponenty pochodzenia roślinnego jako częściowy zamiennik tradycyjnych lepiszczy, zmniejszając udział surowców nieodnawialnych w procesie produkcji nawierzchni. Rozwiązanie wpisuje się w założenia gospodarki o obiegu zamkniętym oraz strategii dekarbonizacji sektora budowlanego, pozwalając ograniczać ślad środowiskowy inwestycji przy zachowaniu wymaganych parametrów użytkowych.

Vegecol

Jasne nawierzchnie Colclair – ograniczanie efektu miejskiej wyspy ciepła

Nawierzchnie asfaltowe i inne ciemne powierzchnie miejskie charakteryzują się wysoką zdolnością pochłaniania promieniowania słonecznego, co prowadzi do wzrostu temperatury w przestrzeni miejskiej. Efekt ten nasila zjawisko miejskiej wyspy ciepła, pogarszając komfort mieszkańców.

Jednym z kierunków przeciwdziałania temu zjawisku jest stosowanie nawierzchni o podwyższonym współczynniku odbicia promieniowania słonecznego. Jasne nawierzchnie mineralne rozwijane przez Grupę Colas absorbują mniej energii cieplnej niż tradycyjne nawierzchnie o ciemnej barwie, dzięki czemu osiągają niższe temperatury powierzchniowe podczas intensywnego nasłonecznienia. Rozwiązanie to poprawia komfort użytkowników przestrzeni publicznych, ogranicza nagrzewanie otoczenia i wspiera działania miast zmierzające do redukcji skutków zmian klimatu.

Colclair

Przykłady realizacji w Polsce

Tworzenie nowoczesnych przestrzeni rekreacyjnych i wypoczynkowych staje się jednym z istotnych elementów adaptacji miast do zmian klimatu. Aby w pełni wykorzystać potencjał takich miejsc, niezbędne jest stosowanie materiałów harmonijnie wpisujących się w otoczenie, a jednocześnie zapewniających trwałość, bezpieczeństwo i komfort użytkowania.

Przykładem praktycznego wykorzystania jasnych nawierzchni mineralno-asfaltowych jest realizacja w Parku Żerańskim przy ul. Krzyżówki w Warszawie. W ramach rewitalizacji ponad 13-hektarowego terenu poprzemysłowego wykonano sieć dróg rowerowych oraz drogę serwisową z zastosowaniem technologii Colclair.

Zastosowana beżowa warstwa ścieralna została opracowana z wykorzystaniem specjalnego lepiszcza, jasnego kruszywa i odpowiednio dobranych pigmentów, co pozwoliło uzyskać trwałą nawierzchnię o naturalnym wyglądzie. Jasna kolorystyka nie tylko podnosi walory estetyczne przestrzeni publicznej, ale również ogranicza nagrzewanie się nawierzchni w okresach intensywnego nasłonecznienia.

Możliwości zastosowania technologii Colclair nie ograniczają się wyłącznie do terenów parkowych. Równie dobrze sprawdza się ona w przestrzeniach nadrzecznych i rekreacyjnych, gdzie infrastruktura pieszo-rowerowa stanowi integralny element krajobrazu miejskiego.

Przykładem takiej realizacji jest Port Czerniakowski w Warszawie, gdzie jasna nawierzchnia Colclair została wykorzystana przy budowie eksponowanego dojazdu do lokalu gastronomicznego nad Wisłą. Zastosowanie technologii pozwoliło uzyskać trwałą nawierzchnię o naturalnej, stonowanej kolorystyce, dobrze wpisującą się w charakter otoczenia i wspierającą tworzenie przyjaznej przestrzeni dla pieszych i rowerzystów.

Port Czerniakowski

Infrastruktura przyszłości

Jeszcze kilkanaście lat temu od infrastruktury drogowej oczekiwano przede wszystkim trwałości, bezpieczeństwa i wysokiej przepustowości. Dziś oczekiwania wobec projektantów i wykonawców są znacznie większe. Droga, plac miejski czy ścieżka rowerowa stają się elementem systemu wpływającego na gospodarkę wodną, lokalny mikroklimat, komfort użytkowników oraz poziom emisji gazów cieplarnianych.

Transformacja infrastruktury miejskiej nie jest już koncepcją przyszłości, lecz procesem, który zmienia sposób projektowania i budowy przestrzeni publicznych. Rosnące znaczenie adaptacji do zmian klimatu sprawia, że inwestycje drogowe coraz częściej stają się elementem systemów retencji, poprawy bioróżnorodności oraz ograniczania zjawiska miejskiej wyspy ciepła.

Rozwiązania rozwijane przez Grupę Colas pokazują, że nowoczesne technologie materiałowe mogą skutecznie wspierać realizację tych celów. Raincol umożliwia efektywne gospodarowanie wodami opadowymi, Vegecol przyczynia się do ograniczania śladu środowiskowego poprzez wykorzystanie surowców odnawialnych, natomiast Colclair poprawia komfort użytkowników i ogranicza nagrzewanie się przestrzeni publicznych.

W najbliższych latach znaczenie technologii wspierających adaptację do zmian klimatu będzie systematycznie rosło. Inwestorzy publiczni coraz częściej będą oczekiwali nie tylko trwałości i opłacalności wykonania, ale również mierzalnych korzyści środowiskowych i społecznych. Firmy rozwijające innowacyjne materiały drogowe będą odgrywały istotną rolę w kształtowaniu infrastruktury przyszłości – infrastruktury, która nie tylko łączy miejsca, ale również poprawia jakość życia mieszkańców i zwiększa odporność miast na wyzwania klimatyczne.