Gion A. Caminada. Architekt ciszy i miejsca

15 września '25

Gion A. Caminada

W świecie, w którym architektura często mierzy się w metrach kwadratowych, tempie realizacji i efektownych formach, twórczość Giona Antoniego Caminady przypomina o czymś zupełnie innym – o uważności, szacunku i ciszy. 14 i 15 października szwajcarski architekt pojawi się w Polsce!

Urodzony w 1957 roku w alpejskiej wiosce Vrin w kantonie Gryzonia, Caminada nigdy nie odciął się od swojego miejsca pochodzenia. To właśnie w tej małej, górskiej społeczności rozpoczął swoją drogę jako czeladnik stolarski, a później – po studiach i pracy dydaktycznej w ETH w Zurychu – wrócił, by projektować architekturę, która wyrasta z krajobrazu i życia ludzi.

architektura zakorzeniona w kulturze

Dla Caminady „zanim powstanie forma – jest miejsce”. To oznacza, że jego projekty nie są narzucone z zewnątrz, lecz rodzą się z obserwacji i rozmów – z rytmu codzienności mieszkańców, ich potrzeb i tradycji. Stąd we Vrin powstały budynki tak różnorodne jak wspólnotowa rzeźnia, sala sportowo-wielofunkcyjna, domy mieszkalne czy budka telefoniczna. Wszystkie łączy jedno: są w pełni częścią lokalnej tkanki.

Caminada często mówi o ciszy, z której rodzi się przestrzeń. W jego rozumieniu to nie brak dźwięku, lecz akt uważności – pozwolenie, by to miejsce przemówiło pierwsze. Dzięki temu jego architektura nie dominuje, lecz współistnieje, oferując przestrzeń do życia i refleksji

mistrz drewna i innowator

Znany jest z niezwykłej umiejętności operowania drewnem – materiałem, który towarzyszy mu od początku drogi zawodowej. Współpracując z inżynierami, jak konstruktor mostów Jürg Conzett, stworzył m.in. innowacyjną konstrukcję dachu sali we Vrin-Cons. W ten sposób łączy tradycję rzemiosła z nowoczesnością, wyprzedzając obecne trendy w zrównoważonym budownictwie.

architekt – filozof

Choć postrzegany przede wszystkim jako praktyk, Caminada jest także myślicielem. Krytycznie patrzy na marginalizowanie wsi na rzecz metropolii, podkreślając wagę lokalnych wspólnot. Nie chce „budować więcej”, lecz „budować mądrzej”.

Za swoją działalność otrzymał liczne nagrody, m.in. Swiss Arc Award, Global Award for Sustainable Architecture czy szwajcarską nagrodę artystyczną Prix Meret Oppenheim. Jego realizacje były prezentowane na Biennale Architektury w Wenecji, a sam architekt wykładał w wielu krajach, inspirując kolejne pokolenia projektantów.

gdzie i kiedy?

Pierwszy z wykładów odbędzie się we wtorek 14 października 2025 roku o godzinie 18:00 w Muzeum Manggha w Krakowie, drugi zaś — w środę 15 października 2025 roku, w przestrzeni Kultura Wysoka w Warszawie — będzie częścią konferencji „Gion. A. Caminada i architektura miejsca” zaplanowaną od godziny 13:30 do 20:30. W programie, oprócz wykładu tytułowego bohatera, zaplanowano prezentacje osób tworzących architekturę mocno związaną z miejscami, w których powstaje — wystąpią między innymi Justyna Dziedziejko (topoScape) i Marcin Maraszek (Archigrest), autorzy Parku na Kopcu Powstania Warszawskiego, Marcin Gierbienis i Damian Poklewski-Koziełł (Gierbienis + Poklewski), autorzy budynku edukacyjnego w Leśnym Ogrodzie Botanicznym Marszewo w Gdyni — oraz rozmowa z udziałem Giona A. Caminady, pozostałych prelegentek i prelegentów oraz publiczności. Tematyka konferencji dotyczy relacji architektury z miejscami, dla których jest tworzona, zarówno pod względem przestrzennym, społecznym, jak i sposobów budowania.

REJESTRACJA UDZIAŁU

KRAKÓW
wtorek, 14 października 2025 r., godz. 18:00

Miejsce i współorganizator: Muzeum Manggha, ul. Marii Konopnickiej 26, 30-302 Kraków
Wydarzenie: Wykład Giona A. Caminady — w języku niemieckim z tłumaczeniem symultanicznym na język polski.

Program:

18:00–19:30 – wykład Giona A. Caminady
Architektura jako poszukiwanie sensu
„Gdyby ktoś zapytał mnie, po co nam architektura, odpowiedziałbym:
Architektura jest niezbędna do życia. A gdyby zapytał, dlaczego tak jest, odpowiedziałbym: doświadczyłem tego dzięki konkretom życia. Poszukiwanie sensu oznacza dla mnie poszukiwanie konkretów każdego projektu budowlanego.”
19:30–20:00 – rozmowa z publicznością

WARSZAWA
środa, 15 października 2025 r., godz. 13:30–20:30

Miejsce wydarzenia: Kultura Wysoka, ul. Szwedzka 2, 03-419 Warszawa
Wydarzenie: Konferencja „Gion A. Caminada i architektura miejsca” — w językach polskim, niemieckim i angielskim z tłumaczeniem symultanicznym. Wykład Giona A. Caminady, prezentacje architektów z Polski i Europy Środkowo-Wschodniej oraz rozmowa z publicznością.

Program:

13:30–14:00 Rejestracja i wydawanie słuchawek do tłumaczenia symultanicznego
14:00–19:00
- Gion A. Caminada wykład Architektura jako poszukiwanie sensu
  - Prezentacje architektów i osób zaangażowanych w tworzenie architektury, która ma swoje korzenie w miejscu
- Justyna Dziedziejko (Toposcape) i Marcin Maraszek (Archigrest), Polska: Park na Kopcu Powstania Warszawskiego w Warszawie
- Șerban Sturdza i Ioana Ciociu (Prodid), Rumunia: Architektura jako pretekst — Olga Sukha i Eduard Pastukh, Ukraina: Architektura i ludzie
- Jan Strumiłło, Polska: Dom w Budzie Ruskiej na Suwalszczyźnie i dwa inne przykłady architektury drewnianej
- Marcin Gierbienis i Damian Poklewski-Koziełł (Gierbienis + Poklewski), Polska: Tradycja i innowacja. Budynek Edukacyjny w Leśnym Ogrodzie Botanicznym Marszewo w Gdyni.
- Viktor Dvornikov i Natalya Dvornikova (Heritage monitoring lab — Hemolab oraz Platform of Urban Development), Ukraina: Wyzwania ochrony dziedzictwa podczas pełnoskalowej wojny. Doświadczenia z Charkowa.
- Anna Niemczyk-Wojtecka i Robert Wojtecki (ARS Architektura), Polska: Materia i niemateria — dar wspólnego budowania
- Lenka Křemenová i David Maštálka (A1 Architects), Czechy: Sekret architektury polega na naturalności
19:00–20:30 Pytania i odpowiedzi oraz rozmowa z Gionem A. Caminadą, innymi prelegentami i publicznością