W Palermo, zaledwie kilka kroków od szmaragdowej zatoki Mondello, stoi Villa Liberty – elegancka rezydencja z początków XX wieku, zanurzona w śródziemnomorskiej bujności ogrodów, która została niedawno przywrócona do życia. Za metamorfozą stoi mediolańskie studio MAB Arquitectura, które wzięło na siebie niełatwe zadanie: tchnąć nowe życie w zabytek, nie zagłuszając jego historii. I... udało się!
Villa Liberty w Palermo — willę otacza ogród, a przed domem znajduje się basen
fot. Benedetto Tarantino © MAB Arquitectura
Zaprojektowana na nowo
– rezydencja w duchu sycylijskiego Liberty
Villa Liberty została zbudowana z myślą o wypoczynku – początkowo jako wojskowy pawilon, a następnie została przekształcona przez rodzinę hrabiów Tasca d”Almerita w elegancką letnią rezydencję. Jej forma to pochwała stylu Liberty (inaczej stylu kwiatowego), czyli włoskiej odmiany secesji, która na Sycylii nabrała własnego, charakterystycznego kolorytu. Architekci z MAB Arquitectura nie tylko starannie odczytali ten język, ale też znaleźli dla niego nową formę wyrazu – taką, która nie popada w sentymentalizm, ale subtelnie rozwija pierwotną narrację budynku. Rozplanowanie willi opiera się na klarownym porządku, a centrum stanowi reprezentacyjna klatka schodowa z dekoracyjnym świetlikiem i witrażem autorstwa Pietro Bevilacqua – przedstawiającym dwa pawie, symbol wieczności, piękna i dumy.
Villa Liberty w Palermo — widok z lotu ptaka
fot. Benedetto Tarantino © MAB Arquitectura
Przestrzeń wokół wieży – układ funkcjonalny
i relacja z krajobrazem
Zewnętrzna forma willi zachwyca rytmiką okien, płynnością linii i kunsztownymi detalami – od majolikowych płytek u stóp elewacji, przez rzeźbione gzymsy, aż po kutą balustradę tarasu. Kolorystyczna paleta została przywrócona do pierwotnych tonów – jasnych, chłodnych, harmonizujących z blaskiem sycylijskiego słońca i błękitem nieba. Tynk Marmorino, wykorzystany przy rekonstrukcji elewacji, to nie tylko ukłon w stronę lokalnej tradycji – to także świadomy wybór estetyczny, który pozwala ścianom oddychać i opowiadać.
Villa Liberty w Palermo — witraż, znajdujący się przy klatce schodowej
fot. Benedetto Tarantino © MAB Arquitectura
Otaczający willę ogród nie został „zaprojektowany na nowo” – został przywrócony. Stare ścieżki, geometryczne rabaty, cienie drzew. W najspokojniejszej części posesji architekci wprowadzili jeden współczesny gest – basen typu infinity, wyłożony białym kamieniem z Modiki. Jest jak tafla lusterka, w którym odbija się dom – nowy, ale nie obcy.
Villa Liberty w Palermo — z balkonu rozciągać się widok na plażę i morze
fot. Benedetto Tarantino © MAB Arquitectura
Rewitalizacja wnętrz z charakterem
Każde pomieszczenie willi mówi innym tonem, tworząc razem spójną całość. W salonie, którego główną osią jest kominek i odrestaurowana boazeria, czuć jeszcze echo dawnych konwersacji. W kuchni – jasnej, przejrzystej – króluje centralna wyspa z drewna i marmuru, wpisana w posadzkę o wzorze inspirowanym dawnymi płytkami cementowymi. Sypialnie na piętrze otwierają się na tarasy wyłożone majoliką. W całym domu zachowano oryginalne parkiety z dębu, sztukaterie, drzwi, okna.
Villa Liberty w Palermo — każde pomieszczenie willi mówi innym tonem, tworząc razem spójną całość
fot. Benedetto Tarantino © MAB Arquitectura
Renowacja, która szanuje dziedzictwo
To, co wyróżnia projekt MAB Arquitectura, to brak narzucenia. Architekci nie przychodzą tu z gotowymi rozwiązaniami – raczej słuchają. Czasem dopowiadają. Ich ingerencje są oszczędne, trafne, organiczne. Nowe materiały – drewno, metal, kamień – dobrano z wyczuciem i umiarem. Kolorystyka wnętrz bazuje na cieniach morza, piasku, liści – nic tu nie jest przypadkowe, nic nie jest krzykliwe.
Miasta śródziemnomorskie posiadają ogromne bogactwo historii, kultury i tradycji. W naszej pracy staramy się to bogactwo zachować i podkreślić, reinterpretując przestrzenie zgodnie ze współczesnymi potrzebami. Pracujemy z lokalnymi materiałami, tradycyjnymi formami architektonicznymi i krajobrazowymi podejściami inspirowanymi pięknem natury Morza Śródziemnego
— podkreślają architekci z MAB Arquitectura,
Florian Marotta i Massimo Basile.
Przywracając willę do życia, nie stworzono nowej historii. Przywrócono głos tej starej, która nadal ma wiele do powiedzenia. I może właśnie to jest najcenniejsze w tej realizacji: świadomość, że architektura to nie tylko przestrzeń. To również pamięć, emocje i czas.
