NOWOŚĆ! Prawo w architekturze – przystępnie na portalu A&B
Zostań użytkownikiem portalu A&B i odbierz prezenty!
Zarejestruj się w portalu A&B i odbierz prezenty
maximize

Humanistyczny modernizm Nowickich na wystawie w Nowym Jorku

25 stycznia '24

Od przedwojennych grafik, stażu u Le Corbusiera i modernistycznego meczetu, przez powojenną odbudowę Warszawy i ikoniczną Dorton Arenę w Raleigh, po projekt Czandigarh, którego realizację przerwał tragiczny wypadek. W siedzibie ONZ w Nowym Jorku otwarto wystawę „Humanistyczny modernizm” poświęconą Stanisławie i Maciejowi Nowickim w przestrzeni, w której projektowaniu także uczestniczył polski architekt.

Dorton Arena w Raleigh, widok ogólny

Dorton Arena w Raleigh, widok ogólny

© Division of Archives and History Photograph Collection (State Archives of North Carolina Collection 4.1), State Archives of North Carolina

Ona, utalentowana graficzka i projektantka, została pierwszą w historii Stanów Zjednoczonych profesorką w dziedzinie architektury. On, mimo młodego wieku, współpracował z największymi architektami przy prestiżowych zleceniach, których realizację przerwała tragiczna śmierć. Historia Nowickich to fascynująca opowieść o pasji tworzenia, wspólnym życiu, możliwościach i ograniczeniach burzliwego początku XX wieku. Z doświadczeń swoich, dramatycznej historii kraju ich pochodzenia, ale też wielkiej nadziei na lepsze jutro zbudowali podstawy innowacyjnego programu nauczania i projektów architektonicznych, które zmieniły historię sztuki. Łącząc najnowsze osiągnięcia konstrukcyjne z wielkim szacunkiem dla lokalnego kontekstu, zdolnościami rozmowy i zrozumienia drugiego człowieka oraz angażując swój wielki talent, stworzyli humanistyczny modernizm, który otwierał ówczesne rozumienie architektury na nowe pola.

Model Dorton Areny w Raleigh

Model Dorton Areny w Raleigh

fot.: Kacper Kępiński | © NIAiU

W otwarciu wystawy udział wzięli przedstawiciele Stałej Misji RP przy ONZ, w tym ambasador Krzysztof Szczerski inicjator projektu, rodzina Nowickich w tym prawnuczka Natalie Caddy, która przytoczyła kilka osobistych wspomnień o Stanisławie Nowickiej, Andrzej Skalimowski odczytał list dyrekcji NIAiU, a David Hill, dyrektor College of Design, którym Maciej Nowicki kierował jako pierwszy na North Carolina State Univresity, opowiedział o jego wkładzie w powstanie uczelni. Wydarzenie zaszczycił swoją obecnością także Dennis Francis przewodniczący Zgromadzenia Ogólnego ONZ, który nawiązał do związków Nowickiego z powstaniem siedziby ONZ, w którym odbywało się wydarzenie.

Dennis Francis i Krzysztof Szczerski

Dennis Francis i Krzysztof Szczerski

fot.: Andrew Fremont-Smith | © Polish Cultural Institute New York

Wystawa, której kuratorem jest Kacper Kępiński, została zaprojektowana przez Karolinę Częczek znowojorskiej pracowni Only If Architecture. Składa się z części poświęconej biografiom obojga architektów, wspólnym projektom i pracy naukowej, ale przede wszystkim prezentuje najważniejsze projekty. Wśród nich wyróżniono powojenną odbudowę Warszawy, Dorton Arenę i North Carolina State Fairgrounds, siedzibę ONZ oraz projekt Czandigarh.

Widok wystawy

widok wystawy

fot.: Kacper Kępiński | © NIAiU

Nowa stolica indyjskiego Pendżabu była ostatnim dużym przedsięwzięciem Macieja Nowickiego, tuż przed wejściem projektu w fazę realizacyjną zginął on w wypadku lotniczym w Egipcie w drodze powrotnej do Stanów Zjednoczonych. Pomimo tego, że zmarł młodo w wieku 40 lat, pozostawił po sobie ogromnie wartościowe dzieła i projekty.

Projekt Zgromadzenia Ludowego, około 1950 r.

projekt Zgromadzenia Ludowego, około 1950 roku

© Matthew Nowicki Drawings and Other Material, 1944-2011 (MC00190), Special Collections Research Center at NC State University Libraries.

Stanisława Nowicka wkrótce po śmierci męża rozpoczęła karierę naukową na University of Pennsylvania, jednej z najważniejszych placówek naukowych w kraju. Tam została pierwszą w historii Stanów Zjednoczonych kobietą, która uzyskała stopień naukowy profesorki w dziedzinie architektury. Była też pierwszą profesorką na UPenn. Zmarła w wieku 105 lat. W 1978 roku została odznaczona medalem AIA (The American Institute of Architects), za całokształt dokonań w dziedzinie architektury i działalność pedagogiczną oraz najwyższe odznaczenie za zasługi dla kultury polskiej złoty medal Gloria Artis za jej przedwojenną twórczość w dziedzinie grafiki plakatowej, a także rysunku i projektowania architektonicznego.

Prace nad projektem siedziby ONZ w Nowym Jorku - Maciej Nowicki pierwszy z prawej        Stanisława Nowicka

Prace nad projektem siedziby ONZ w Nowym Jorku — Maciej Nowicki pierwszy z prawej; Stanisława Nowicka

© UN Photo | University of Pennsylvania

16 stycznia br. w Center for Architecture odbył się towarzyszący wystawie panel dyskusyjny z udziałem Kacpra Kępińskiego Kierownika Działu Projektów Zewnętrznych i Wystaw NIAiU, Karoliny Częczek projektantki wystawy, Łukasza Stanka z University of Michigan i Buraka Erdima z North Carolina State University.

Widok wystawy       Widok wystawy

widok wystawy

fot.: Kacper Kępiński | © NIAiU

Następny pokaz wystawy planowany jest w Raleigh w Północnej Karolinie wczesną jesienią 2024 roku, w Polsce wystawa zostanie zaprezentowana w 2025 roku.

Organizator: Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki

Współorganizator: Stałe Przedstawicielstwo RP przy Narodach Zjednoczonych w Nowym Jorku, pod patronatem Krzysztofa Szczerskiego, Stałego Przedstawiciela Rzeczypospolitej Polskiej przy Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku

Partner programowy: Instytut Polski w Nowym Jorku

Kurator naukowy: prof. Bolesław Stelmach

Kurator: Kacper Kępiński

Architektura wystawy: Only If Architecture (Karolina Częczek)

Identyfikacja wizualna: Katarzyna Nestorowicz

Przewodnik online po wystawie: LINK

 
Kacper Kępiński

Głos został już oddany

KOS Elektro System – jakość, funkcjonalność i styl
Prisma Collection – 50 kolorów farb proszkowych Super Durable
CAD projekt design – 3. edycja spotkań z projektantami wnętrz
INSPIRACJE