z cyklu „Inwestycje od dewelopera — trendy 2026”
Współczesne osiedla mieszkaniowe coraz częściej projektuje się nie jako układy budynków, lecz jako struktury, które organizują relacje społeczne, codzienne aktywności i sposób korzystania z przestrzeni miejskich.
© TDJ ESTATE
Projektowanie osiedli mieszkaniowych w ostatnich latach uległo istotnej zmianie. Coraz rzadziej sprowadza się ono do maksymalizacji liczby mieszkań czy efektywności w zagospodarowaniu budynku lub działki. W centrum uwagi znalazły się: jakość codziennego życia, relacje społeczne i zdolność architektury do tworzenia przestrzeni, które są nie tylko funkcjonalne, ale także długofalowo odporne na zmiany stylu życia i oczekiwań mieszkańców. W tym sensie osiedla przestają być zbiorem budynków, a zaczynają funkcjonować jako środowisko życia oraz struktura urbanistyczna, która porządkuje codzienność i buduje ramy dla sąsiedzkich relacji.
Takie podejście przyjęto przy projektowaniu Osiedla Hierowskiego w południowej części Katowic, w dzielnicy Kostuchna. Inwestycja realizowana przez TDJ Estate – dewelopera o ugruntowanej pozycji na Śląsku – u podstaw projektu miała stanowić spójny organizm urbanistyczny, w którym architektura, zieleń i przestrzenie wspólne tworzą wzajemnie powiązaną całość. Za koncepcję architektoniczną odpowiada MAŁECCY biuro projektowe, które od początku kładło nacisk na odejście od schematów typowych dla masowej zabudowy mieszkaniowej na rzecz rozwiązań bardziej zróżnicowanych i elastycznych.
© TDJ ESTATE
Urbanistyka bez schematów
Jednym z najważniejszych założeń projektowych było zerwanie z układami kwartałowymi, które często prowadzą do monotonii przestrzeni i poczucia anonimowości. Zamiast równoległych, powtarzalnych brył zaprojektowano układ o zróżnicowanej geometrii, w którym budynki nie tworzą ciągłej fasady, lecz kształtują sekwencję mniejszych przestrzeni – mikropodwórek, placów i przejść.
Taka struktura sprzyja orientacji w przestrzeni i umożliwia powstawanie miejsc o różnym charakterze: od bardziej otwartych, publicznych, po półprywatne, kameralne zakątki. Urbanistyka nie narzuca jednego sposobu użytkowania, lecz daje możliwość wyboru – spaceru, spotkania, odpoczynku czy aktywności fizycznej. Co istotne, osiedle nie zostało ogrodzone. Brak fizycznych barier jest świadomą decyzją projektową, która pozwala na naturalne powiązanie z otaczającą zabudową i przestrzeniami dzielnicy. Dzięki temu inwestycja funkcjonuje jako integralny element miejskiej struktury Katowic, a nie wyizolowany zespół mieszkaniowy.
© TDJ ESTATE
Osiedlowa Oś Aktywności jako struktura integrująca
Kręgosłupem całego projektu jest Osiedlowa Oś Aktywności – wyraźnie zarysowany ciąg przestrzeni publicznych i półpublicznych, który porządkuje układ osiedla. Oś Aktywności została zaprojektowana jako przedłużenie istniejących osi funkcjonalnych Kostuchny, wykorzystujące naturalne ukształtowanie terenu. Dzięki temu poszczególne strefy płynnie wpisują się w architekturę i krajobraz, tworząc spójną, naturalistyczną przestrzeń o wyraźnym, zielonym charakterze.
Kluczowym punktem Osi jest Plac Centralny. To przestrzeń wielofunkcyjna, zdolna do zmiany charakteru w zależności od pory roku i potrzeb mieszkańców. Zaprojektowano tu altanę, niewielką scenę oraz otwartą przestrzeń umożliwiającą organizację wydarzeń lokalnych, spotkań sąsiedzkich czy sezonowych aktywności – od letnich inicjatyw plenerowych po zimowe lodowisko lub miejsce wspólnego dekorowania choinki. Plac nie jest przestrzenią wyłącznie reprezentacyjną, lecz miejscem codziennego użytkowania i spontanicznej integracji sąsiedzkiej.
© TDJ ESTATE
Ludzka skala codzienności
Oś Aktywności została zaprojektowana tak, aby odpowiadać na zróżnicowane potrzeby i rytm dnia mieszkańców w różnym wieku, bez narzucania jednego scenariusza użytkowania. Wzdłuż niej rozmieszczono mniejsze elementy, które działają w skali dnia powszedniego. Place zabaw, bujaki, siłownia plenerowa, miejsca do spokojnego odpoczynku, jogi, przestrzenie do gry w bule czy niewielkie ogródki społeczne tworzą sieć punktów aktywności dostępnych dla różnych grup wiekowych. Integracja międzypokoleniowa została świadomie wpisana w układ przestrzenny, a nie sprowadzona do pojedynczych funkcji.
Obok przestrzeni intensywnie użytkowanych zaplanowano także strefy wyciszenia – miejsca do spokojnego odpoczynku, medytacji lub lektury – które równoważą bardziej dynamiczne funkcje osi. Istotne jest również otwarcie Osi od strony północnej, co wzmacnia relację osiedla z otoczeniem i zapobiega jego izolacji. Przestrzenie wspólne nie są wyłącznie dla mieszkańców. Taki model sprzyja przenikaniu się życia osiedla i dzielnicy, wzmacniając lokalne relacje i przeciwdziałając zamknięciu typowemu dla wielu współczesnych zespołów mieszkaniowych.
Architektura budynków i jakość wnętrz wspólnych
Równolegle z projektowaniem układu urbanistycznego dużą wagę przywiązano do jakości wnętrz budynków. Projektanci odeszli od typowych, długich korytarzy, które często potęgują wrażenie anonimowości i zamknięcia. Zastosowano centralne klatki schodowe, jednobiegowe, stanowiące czytelny punkt orientacyjny na każdej kondygnacji. Wewnętrzne „dusze” – pionowe otwarcia w stropach – wprowadzają światło dzienne do części wspólnych, a naturalne doświetlenie wpływa pozytywne na komfort przebywania w nich.
Ciekawym rozwiązaniem jest także koncepcja ośmiu stref sztuki – po jednej w każdym budynku. W przestrzeniach wspólnych przewidziano miejsce na sztukę, co pozwala nadać poszczególnym budynkom indywidualny charakter i budować poczucie wspólnoty nie tylko poprzez funkcję, ale również poprzez obecność kultury i dzieł artystycznych w codziennym doświadczeniu mieszkańców.
© TDJ ESTATE
Forma, materiał i prywatność
Forma architektoniczna osiedla opiera się na stonowanej palecie kolorów ziemi, nawiązującej do natury i kontekstu miejsca. Budynki zostały zaprojektowane tak, aby zapewnić mieszkańcom prywatność – jednak nie poprzez ogrodzenia, a dzięki odpowiedniemu ustawieniu brył, osiom widokowym oraz zróżnicowaniu wysokości i geometrii.
Podniesione o około 70 cm partery, wykusze, tarasy oraz penthouse”y na najwyższych kondygnacjach pozwalają na stopniowanie prywatności i wyraźne rozróżnienie pomiędzy przestrzenią wspólną a prywatną. Naturalne doświetlenie mieszkań, kierunkowe otwarcia tarasów i odpowiednie odległości pomiędzy budynkami wpływają na komfort użytkowania bez konieczności stosowania nadmiernych zabezpieczeń.
Osiedle Hierowskiego realizowane w Katowicach przez TDJ Estate i zaprojektowane przez MAŁECCY biuro projektowe pokazuje, że tworzenie komfortowych osiedli nie polega na mnożeniu atrakcji, a na konsekwentnym budowaniu struktury, która sprzyja codziennemu użytkowaniu i relacjom społecznym. Urbanistyka, skala, otwartość i jakość przestrzeni wspólnych okazują się równie ważne jak same mieszkania. To przykład myślenia o osiedlu jako długoterminowym elemencie miasta, który ma potencjał do naturalnego rozwoju wraz ze swoimi mieszkańcami i do trwałego wpisania się w strukturę współczesnych Katowic.
Więcej informacji na stronie firmy TDJ ESTATE Sp. z o.o. w portalu A&B.
