Kliknij i zobacz jak w prosty sposób opublikować swój projekt w A&B
Zostań użytkownikiem portalu A&B i odbierz prezenty!
Zarejestruj się w portalu A&B i odbierz prezenty
maximize

Jak poprawić charakterystykę energetyczną budynku? Odnowiona polska kostka w Jaśle

23 kwietnia '24
w skrócie
  1. Optymalizacja energetyczna budynków to kluczowy krok w kierunku osiągnięcia zeroemisyjności w Unii Europejskiej do 2050 roku, aż 75% starszych budynków wymaga poprawy w zakresie efektywności energetycznej.
  2. Termomodernizacja to działania, których celem jest zmniejszenie zapotrzebowania i zużycia energii cieplnej w danym obiekcie.
  3. Działania termomodernizacyjne to, między innymi, wymiana systemów grzewczych i ocieplenie przegród.
  4. Główne wyzwania związane z termomodernizacją to zapewnienie skutecznej izolacji termicznej, eliminacja mostków termicznych oraz dostosowanie się do programów dofinansowania.
  5. Warto integrować zasady zrównoważonego rozwoju i wykorzystywać już istniejące struktury poprzez modernizację.
     
  6. Więcej ciekawych informacji znajdziesz na stronie głównej portalu A&B.

Szacuje się, że obecnie aż 75% spośród budynków zbudowanych przed 2000 rokiem w Unii Europejskiej ma niską charakterystykę energetyczną. Jej poprawa ma kluczowe znaczenie dla oszczędności energii i osiągnięcia planowanej do 2050 roku zeroemisyjności zasobów budowlanych. W skrócie: właściwe ocieplenie budynku przekłada się na mniejsze zapotrzebowanie na energię do jego ogrzania, a to oznacza niższe emisje dwutlenku węgla do atmosfery i niższe rachunki. Jak więc poprawić charakterystykę energetyczną budynku?

Sposobem na zwiększenie efektywności energetycznej jest termomodernizacja, czyli, na przykład, wymiana lub modernizacja systemu grzewczego, ocieplenie przegród — ścian, stropów, dachów i podłóg, czy wymiana stolarki. Termomodernizacją polskiej kostki w Jaśle — typowego dla epoki PRL domu jednorodzinnego z płaskim dachem, jakich steki wciąż spotkać można na terenie całego kraju, zajął się Marcin Łukasz Tęcza, architekt z pracowni MLT architecture & urban design, który na co dzień pracuje w Luksemburgu.

 
Ola Kloc
: Projekt dotyczył termomodernizacji i adaptacji typowej kostki z lat 60. Jakie były największe wyzwania związane z dostosowaniem budynku do aktualnych wytycznych związanych z zapotrzebowaniem i zużyciem energii cieplnej?

Marcin Łukasz Tęcza: Największe wyzwania związane z dostosowaniem budynku do obecnych wytycznych dotyczących zużycia energii cieplnej to głównie zapewnienie skutecznej izolacji termicznej i maksymalna eliminacja mostków termicznych oraz zastosowanie energooszczędnych technologii.

W tym projekcie wymagało to użycia nowoczesnych, ale jednocześnie kompatybilnych z istniejącą strukturą materiałów. Zastosowaliśmy wełnę skalną o grubości 20 cm do ocieplenia fasady i watę celulozową do wentylowanego stropodachu.

Napotkaliśmy trudności związane z lokalną dostępnością i akceptacją nietypowych materiałów izolacyjnych, co wymagało przekonywania lokalnych firm oraz logistycznego wysiłku w celu sprowadzenia specyficznych produktów, jak izolacja Kingspan użyta wokół okien i balkonów.

Ostatnim wyzwaniem było dostosowanie się do programów dofinansowania, co wpłynęło na harmonogram realizacji projektu, w szczególności odłożenie w czasie instalacji pompy ciepła i paneli fotowoltaicznych. W przeciwieństwie do Luksemburga, gdzie na co dzień pracuję, dotacje na ocieplenie domu w Polsce uzależnione są od wysokości dochodów.

taras       widok z balkonu

taras

© Marcin Łukasz Tęcza

 
Ola
: Jakie rozwiązania dążące do energooszczędności zastosował pan w tym obiekcie?

Marcin: W celu oszczędzania energii zaproponowałem przede wszystkim montaż nowej izolacji termicznej budynku z wykorzystaniem ekologicznych materiałów, instalacje energooszczędnych okien z uwzględnieniem odpowiedniej wiatro- i hydroizolacji, wykorzystanie odnawialnych źródeł energii oraz optymalizację systemów ogrzewania i wentylacji.

Jako architekt-urbanista wiem, że dążenie do oszczędności energii nie ogranicza się tylko do projektowania nowych, pasywnych budynków. Istotne jest również efektywne wykorzystanie już istniejących struktur, poprzez ich modernizację i dostosowanie do współczesnych wymogów energetycznych. Projekt zakłada nadbudowę istniejącej konstrukcji, aby stworzyć dodatkową jednostkę mieszkalną w ścisłym centrum miasta. Ta strategia pozwala na zwiększenie gęstości zabudowy bez konieczności zajmowania nowych terenów, co również jest krokiem w stronę zrównoważonego rozwoju.

schody w polskej kostce       minimalistyczne wnętrze domu

minimalistyczne wnętrze domu

© Marcin Łukasz Tęcza

 
Ola
: Jakie rady dałby pan architektom, którzy podejmują się takich projektów?

Marcin: Dla architektów podejmujących się projektów termomodernizacji i wprowadzania energooszczędnych rozwiązań kluczowe jest przyjęcie kompleksowego podejścia już na wstępnym etapie planowania. Oto kilka rad, które mogą ułatwić realizację tego typu przedsięwzięć:

  1. Zrozumienie budynku: przed rozpoczęciem projektu zalecam przeprowadzenie szczegółowej analizy budynku oraz jego otoczenia. Pozwoli to na zidentyfikowanie kluczowych wyzwań i szans związanych z jego lokalizacją, historią oraz obecnym stanem technicznym. Niezbędnym krokiem jest wykonanie audytu energetycznego, który ujawni najbardziej krytyczne obszary z punktu widzenia strat energii. Na podstawie audytu można określić priorytety działań i dobierać odpowiednie technologie.
  2. Integrowanie zasad zrównoważonego rozwoju: obejmuje to nie tylko efektywność energetyczną, ale także użycie ekologicznych materiałów i dbałość o zdrowie użytkowników oraz minimalizacja wpływu na środowisko naturalne.
  3. Zastosowanie technologii niskoemisyjnych takich jak pompy ciepła czy fotowoltaika, aby znacznie obniżyć zużycie energii.
  4. Optymalizowanie systemów HVAC: efektywne systemy ogrzewania i wentylacji są kluczowe dla komfortu termicznego przy niskim zużyciu energii.
  5. Eliminacja mostków termicznych i termoizolacja: poprawi to bilans energetyczny budynku i pozwoli uniknąć niepotrzebnych problemów.
  6. Współpraca interdyscyplinarna z ekspertami z różnych dziedzin (budownictwo, instalacje, energetyka) pozwoli na stworzenie spójnego i kompleksowego projektu, który w pełni wykorzysta potencjał dostępnych technologii i materiałów.
  7. Otwarta komunikacja z inwestorem: ważne jest, aby od samego początku utrzymywać jasną komunikację z inwestorem w zakresie oczekiwań, możliwości technicznych oraz potencjalnych dodatkowych kosztów związanych z zastosowaniem rozwiązań energooszczędnych. Dobrze jest również poinformować o dostępnych programach wsparcia finansowego, które mogą zmniejszyć początkowe koszty inwestycji.

Kluczowe jest przyjęcie holistycznego podejścia, które umożliwi zintegrowanie nowoczesnych rozwiązań energetycznych z zachowaniem estetyki architektonicznej i funkcjonalności budynku.

 
Ola
: Jak funkcjonalne rozwiązania i układy pomieszczeń z lat 60. sprawdzają się współcześnie? Co wymagało pańskiej ingerencji?

Marcin: Funkcjonalne rozwiązania i układy pomieszczeń z lat 60. mogą nadal być skuteczne, jednak często wymagają dostosowania do współczesnych standardów i potrzeb mieszkalnych. W moim projekcie zoptymalizowałem układy pomieszczeń, aby lepiej odpowiadały aktualnym wymaganiom, zachowując jednocześnie charakter oryginalnego budynku.

W dobie home officeopen source ciekawym rozwiązaniem było dodanie wspólnego pomieszczenia z bezpośrednim wyjściem do ogrodu, dostępnego dla wszystkich mieszkańców, które może być wykorzystane jako tymczasowy dodatkowy pokój do podziału między lokatorów — do pracy zdalnej, jako tymczasowa sypialnia dla gości lub wspólny pokój do rekreacji.

pokój dzienny z aneksem kuchennym       dom podzielony został na osobne mieszkania

dom podzielony został na osobne mieszkania

© Marcin Łukasz Tęcza

 
Ola
: Na co dzień pracuje pan w Luksemburgu, jak na tamtejszym runku wygląda sytuacja związana z termomodernizacją istniejących budynków i wprowadzaniem energooszczędnych rozwiązań w architekturze?

Marcin: W Luksemburgu podobnie jak w innych krajach europejskich rośnie świadomość ekologiczna i potrzeba redukcji zużycia energii. Dlatego też projekty termomodernizacji i wprowadzanie energooszczędnych rozwiązań stają się obowiązkowe.

Instytucje takie jak Klima-Agence, specjalizujące się w audytach energetycznych i doradztwie w zakresie efektywności energetycznej, odgrywają istotną rolę w procesie termomodernizacji. Ich eksperci oferują kompleksowe analizy, pomagając właścicielom budynków w identyfikacji obszarów do poprawy efektywności energetycznej i w wyborze odpowiednich technologii. Dzięki ich wsparciu coraz więcej budynków jest modernizowanych z myślą o zmniejszeniu zużycia energii i poprawie komfortu mieszkańców.

W Luksemburgu termomodernizacja i wprowadzanie energooszczędnych rozwiązań w architekturze są aktywnie wspierane przez rząd poprzez różnorodne granty i dotacje. Każda nowa budowa domu musi odpowiadać standardom budynku o niemal zerowym zużyciu energii (nZEB) od 1 stycznia 2017 roku. Kluczowe jest tutaj połączenie nowoczesnych technologii budowlanych z dostępnymi programami wsparcia finansowego, aby maksymalizować korzyści zarówno dla użytkowników budynków, jak i dla środowiska.

Szczególnie w obszarach miejskich, gdzie przestrzeń jest ograniczona, coraz ważniejsze staje się dostosowanie istniejących budynków do obecnych wymogów energetycznych, aby zmniejszyć zużycie energii i poprawić jakość życia.

Luksemburg planuje również wprowadzić nowe regulacje dotyczące zagospodarowania przestrzennego, które będą miały na celu ograniczenie betonowania nowych terenów i zmniejszenie powierzchni pokrytych materiałami nieprzepuszczalnymi. Działania te są podejmowane w celu ochrony środowiska naturalnego oraz zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju.

Ola: Dziękuję za rozmowę.

 
zapytała: Ola Kloc

Głos został już oddany

IGP-DURA®one – system powlekania proszkowego
Dachówki na elewacji – trend w architekturze 2024
DACHRYNNA: zintegrowany system dachowy 2w1 (Dach + Rynna)
INSPIRACJE