ZDROWY DOM – wybierz Nagrodę Publiczności w konkursie na najlepszy projekt w kategorii dom jednorodzinny i dom wielorodzinny

Tjukula Jukurrpa. Ośrodek rehabilitacyjny dla koali australijskich w Queensland

Dobrawa Bies
17 grudnia '21

Klaudia Trębska, absolwentka architektury Politechniki Wrocławskiej zaprojektowała ośrodek rehabilitacyjny dla koali australijskich w Queensland. Tjukula Jukurrpa — obiekt w formie pierścienia to klinika weterynaryjna i tymczasowy habitat umieszczony na płaskowyżu Tamborine.

Projekt Klaudii Trębskiej to praca magisterska pt. Tjukula Jukurrpa. Ośrodek rehabilitacyjny dla koali australijskich na Górze Tamborine, Queensland. wykonana pod kierunkiem dr Marka Lambera na Wydziale Architektury Pwr. Koncepcja wygrała wydziałowy konkurs na najlepszą pracę dyplomową w 2021 roku.

 Projekt Tjukula
Jukurrpa, wnętrze

Tjukula Jukurrpa rozpościera się widok na gaj eukaliptusowy

© Klaudia Trębska

ochrona naturalnych habitatów

Na przestrzeni lat rozwój przemysłowy oraz ekspansja terytorialna ludzi w Australii przyczyniły się do utraty naturalnych habitatów. Intensywna deforestacja pozbawiła zwierzęta domu i schronienia. Ponadto tereny wschodniej części kontynentu co roku są dotykane masowymi pożarami buszu. Nieunikniona jest więc ochrona gatunków narażonych na wyginięcie, takich jak na przykład koale. Mój projekt zakłada stworzenie kliniki weterynaryjnej oraz tymczasowego habitatu dla poszkodowanych zwierząt, aby po okresie rehabilitacji mogły zdrowe wrócić na wolność. Teren opracowania znajduje się na płaskowyżu Tamborine Mountain, zamieszkiwanym od tysięcy lat przez ludność rdzenną. W czasach wczesnego osadnictwa europejskiego tereny te były zajmowane przez plemię Wangerriburra. Etymologia nazwy „Tamborine” pochodzi od zanglicyzowanej wersji aborygeńskiego słowa jambreen, które oznacza drzewa dzikiej lipy, która dawniej porastała te wzgórza — tłumaczy Klaudia Trębska.

 Projekt Tjukula
Jukurrpa, orientacja

obiekt znajduje się na płaskowyżu Tamborine

© Klaudia Trębska

Tjukula Jukurrpa

Tytuł projektu Klaudii odnosi się do systemu wierzeń Aborygenów znanego jako Tjukula Jukurrpa (ang. Dreamtime), który obejmuje religię, prawo i systemy moralne, a także określa relacje pomiędzy ludźmi, roślinami, zwierzętami i cechami fizycznymi ziemi.

Aborygeni są duchowo silnie związani z ziemią, na której zamieszkują. Ich wierzenia przekazywane są z pokolenia na pokolenie poprzez liczne opowiadania, tzw. dreamtime stories. Mają bardzo szeroko rozwiniętą symbolikę, która dawniej pomagała im przetrwać, a obecnie przejawia się głównie w sztuce i kulturze — dodaje autorka.

Praca czerpie również inspirację z relacji komensalizmu pomiędzy koalami a drzewami eukaliptusowymi. Drzewa dostarczają pożywienia i schronienia zwierzętom, które na nich żyją i odpoczywają, nie czyniąc im żadnej krzywdy. Ideą projektu młodej architektki jest poszukiwanie roli człowieka w tym ekosystemie.

 Projekt Tjukula
Jukurrpa    Projekt Tjukula Jukurrpa,
schemat konstrukcji

budynek w formie pierścienia wygradza teren przeznaczony pod tymczasowy habitat

© Klaudia Trębska

obiekt w formie pierścienia

Autorka założyła stworzenie obiektu, który swoją formą będzie wygradzał teren przeznaczony pod habitat tymczasowy dla koali przechodzących proces rehabilitacji. Forma pierścienia otaczającego wewnętrzny gaj eukaliptusowy pozwala na obserwację zwierząt i jednocześnie zapewnia panoramiczny widok na wzgórze. Tworzy strukturę przejścia pomiędzy etapem rehabilitacji zwierząt a wypuszczeniem ich na wolność, co znajduje odzwierciedlenie w przeznaczeniu funkcjonalnym budynku.

Rzut parteru    Projekt Tjukula Jukurrpa, rzut
piętra

rzut parteru i piętra

© Klaudia Trębska

Budynek składa się z trzech kondygnacji uniesionych ponad poziom terenu i posadowionych na słupach drewnianych, co umożliwia swobodny przepływ wody opadowej. Każda z kondygnacji pełni inną funkcję. Na parterze umieszczono klinikę weterynaryjną oraz niezbędne pomieszczenia techniczne. Poszkodowane zwierzęta zostają przywożone do kliniki przez specjalne służby ratownicze lub wolontariuszy. Jeśli wymagają natychmiastowego zabiegu chirurgicznego, przenoszone są na blok operacyjny, w przeciwnym razie zostają umieszczone na sali intensywnej terapii lub w izolatkach (inkubatorach weterynaryjnych), gdzie znajdują się pod stałym nadzorem – są nawadniane i leczone. Gdy ich stan się poprawi, zwierzęta umieszczane są w boksach o ograniczonej wysokości. W kolejnym etapie rehabilitacji przenoszone są na wewnętrzny dziedziniec, gdzie obserwuje się ich postępy sprawności ruchowej, które decydują o wypuszczeniu koali na wolność.

Projekt Tjukula
Jukurrpa, elewacja i przekrój

projekt Tjukula Jukurrpa, elewacja i przekrój

© Klaudia Trębska

Wyższe piętro można podzielić na cztery strefy funkcjonalne: biurowo-administracyjną, dydaktyczną, diagnostyczną oraz strefę boksów dla koali. Blok dydaktyczny wyposażony jest w salę seminaryjną, salę ćwiczeń i pomieszczenia socjalne dla studentów. Natomiast w strefie diagnostycznej znajdują się trzy laboratoria badawcze: biochemiczne, andrologiczne i parazytologiczne wraz z magazynem odczynników.

Najwyższa kondygnacja pełni funkcję muzealną i jest w całości dostępna dla zwiedzających. Zarówno na tej kondygnacji, jak i piętro niżej wydzielona jest strefa boksów dla koali umieszczona na zewnętrznym tarasie, aby zapewnić zwierzętom warunki zbliżone do naturalnych.

Projekt Tjukula
Jukurrpa, detal konstrukcji budynku

panele elewacyjne pozyskują skroploną parę wodną

© Klaudia Trębska

panele pozyskujące parę wodną

Architektka zdecydowała się na wykorzystanie drewna do konstrukcji budynku ze względu na odnawialność surowca oraz jego liczne zalety uzyskiwane po przetworzeniu na płyty CLT. Charakterystycznym elementem budynku są panele elewacyjne pozyskujące skroploną parę wodną tzw. fog catchers, które pozwalają na wykorzystanie wilgotnego powietrza australijskiego płaskowyżu. Jak mówi autorka, panele wzorowała na projekcie „Fog Harp” stworzonym przez badaczy naukowych na Uniwersytecie Vriginia Tech w Blacksburg w Stanach Zjednoczonych. Natomiast umieszczona na wewnętrznym dziedzińcu studnia magazynująca deszczówkę nawiązuje do tradycyjnych metod wykorzystywanych przez Aborygenów. Głównym źródłem zaopatrzenia w energię elektryczną są panele fotowoltaiczne umieszczone na płaskim dachu.

Projekt Tjukula
Jukurrpa, rzut drugiego piętra

na najwyższej kondygnacji znajduje się m.in. muzeum

© Klaudia Trębska

Nietypowa bryła budynku oraz wyróżniająca go okładzina zewnętrzna tworząca iluzję formy wyrastającej z ziemi, będą miały znaczący wpływ na atrakcyjność obiektu wśród turystów licznie odwiedzających Górę Tamborine, co przyczyni się do pozyskiwania środków finansowych na pomoc zwierzętom — dodaje Klaudia Trębska.

 

Dobrawa Bies

Głos został już oddany

Druga edycja konkursu „Wnętrze Roku Pfleiderer” - www.wnetrzeroku.pl
Trendy wnętrzarskie 2022