25 listopada 2025 roku rozstrzygnięto konkurs na opracowanie koncepcji architektonicznej dla nowej biblioteki w Rzeszowie. Zwyciężyła praca przygotowana przez pracownie Schick Architekci i Kengo Kuma & Associates, która w głosowaniu otrzymała 6 na 11 możliwych punktów. Część członków Sądu Konkursowego opublikowała oświadczenie o zdaniu odrębnym, tak zwane votum separatum, wskazując na nieprawidłowości w procedurze konkursowej oraz błędy merytoryczne zwycięskiej pracy. Poniżej publikujemy pełną treść votum separatum w sprawie konkursu na opracowanie projektu kompleksu „Biblioteka Nowa” w Rzeszowie.
W związku z oświadczeniem wydanym przez część członków Sądu Konkursowego, wysyłamy zapytanie do Konrada Fijołka, Prezydenta Miasta Rzeszowa, z prośbą o odniesienie się do treści komunikatu. Czekamy na odpowiedź, a temat konkursu na projekt biblioteki w Rzeszowie będziemy kontynuować na łamach Architektura&Biznes.
pełna treść votum separatum
Rzeszów, 21 listopada 2025
ZDANIE ODRĘBNE
do decyzji sądu konkursowego w konkursie SARP nr 1059 na opracowanie Koncepcji Kompleksu Obiektów
Kultury pn. „Biblioteka Nowa” w Rzeszowie
składane przez sędziów
arch. Piotra Śmierzewskiego (przewodniczący sądu konkursowego),
arch. Cezarego Szpytmę (sędzia referent),
arch. Wojciecha Fałata (sędzia),
arch. Jakuba Krzysztofika (sędzia)
Procedura konkursu: konkurs dwuetapowy, ograniczony, realizacyjny
Organizator: Gmina Miasto Rzeszów, ul. Rynek 1, 35—064 Rzeszów
SKŁAD SĄDU KONKURSOWEGO:
arch. Piotr Śmierzewski — przewodniczący Sądu Konkursowego,
arch. Cezary Szpytma – sędzia referent,
arch. Wojciech Fałat,
arch. Jakub Krzysztofik,
arch. Artur Jasiński,
arch. Wojciech Małecki,
Dariusz Urbanik,
Katarzyna Bajek,
Katarzyna Sołek,
Lesław Majkut (nieobecny w trakcie obrad I etapu, brał udział w obradach II etapu jako pełnoprawny sędzia z
prawem głosu),
Bożena Janda
arch. Piotr Rzeźwicki (sędzia rezerwowy, brał udział w pracach I etapu jako pełnoprawny sędzia z prawem głosu
zastępując Lesława Majkuta oraz w obradach jury, na II etapie jako obserwator ).
Sekretarz konkursu: arch. Jakub Brzewski oraz arch. Agata Podolec – asystentka Sekretarza Konkursu.
Jako członkowie sądu konkursowego w konkursie SARP nr 1059 składamy zdanie odrębne odnoszące się do części dokonanego rozstrzygnięcia tj. w zakresie przyznania 1. Nagrody pracy o numerze 23. Uważamy, że:
1. Praca, która zdobyła 1. nagrodę obarczona jest szeregiem wad natury merytorycznej, niemożliwych do naprawienia w toku dalszych prac bez naruszenia zasadniczych rozwiązań przedstawionych w pracy konkursowej.
2. Wybór pracy, która zdobyła 1. nagrodę obarczony został nieprawidłowościami natury proceduralnoformalnej. Procedura wyboru pracy, która zdobyła 1. nagrodę pozostaje nietransparentna
W związku z powyższym uważamy, że 1. nagroda dla pracy nr 23 została przyznana niesłusznie i że praca ta powinna zostać odrzucona z puli prac branych pod uwagę przy przyznawaniu nagród.
I — WADY MERYTORYCZNE
Praca ta zawiera wiele błędnych rozwiązań w zakresie kryteriów wyszczególnionych w Regulaminie Konkursu (w szczególności w Rozdziałach VI oraz VIII) jak również w Załączniku 6a do Regulaminu Konkursu (Założenia i wytyczne do opracowania koncepcji konkursowych).
URBANISTYKA
Praca konkursowa nr 23 to jedyna praca ze wszystkich zgłoszonych w obydwu etapach konkursu, która salę wielofunkcyjną ma zlokalizowaną od strony Al. Piłsudskiego. W wyniku takiej konfiguracji przestrzennej wizytówką całego kompleksu staje się martwa elewacja z placem manewrowym służącym obsłudze Sali. Podstawowy układ budynku jest błędnie oparty na osi wschód — zachód, z wejściem niekorzystnie zlokalizowanym od strony parkingu przy Urzędzie Marszałkowskim. W efekcie uzyskano pasaż łączący wspomniany parking z drogą serwisową i ogrodzeniem szkoły znajdującej się w sąsiedztwie. Połączenie tych nieatrakcyjnych stref stoi również w sprzeczności ze spodziewanym naturalnym układem komunikacyjnym w obrębie działki.
DOSTOSOWANIE DO POTRZEB OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH
Rozwiązania przestrzenne zaproponowane w pracy 23 nie zapewniają możliwości korzystania z budynku przez osoby niepełnosprawne. Nie wszystkie przestrzenie budynku są dostępne za pomocą ramp i wind. Z kolei układ przestrzenny części bibliotecznej składający się z 50 półpoziomów połączonych szeregiem schodów i ramp ma
charakter opresyjny, stwarzając niebezpieczeństwo dla osób starszych, osób z dysfunkcją ruchu i wzroku. Proponowane w pracy 23 rozwiązanie w karykaturalny sposób wypacza zawarte w wytycznych konkursowych oczekiwania w zakresie kształtowania topografii wnętrza. Zakres zmian, które miałyby doprowadzić do pełnej inkluzyjności oraz wymaganej prawem dostępności obiektu dla osób niepełnosprawnych spowodowałby całkowitą zmianę założeń przestrzennych wokół których zbudowana jest koncepcja. Ponadto na wizualizacjach nie pokazano koniecznych obustronnych dwuporęczowych balustrad, które w liczbie ok. 100 bardzo niekorzystnie wpłynęłyby na odbiór wnętrza. Odbieramy to jako celową manipulację, mającą na celu ukrycie tego niekorzystnego elementu przy ocenie pracy.
W trakcie obrad sądu konkursowego wielokrotnie zwracaliśmy uwagę, że w zakresie dostępności dla osób
niepełnosprawnych praca konkursowa narusza poniższe akty prawne. Niestety nie spotkało się to ze
zrozumieniem pozostałych sędziów.
1. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225, z późn. zm.) §74 – W budynku użyteczności publicznej pomieszczenia ogólnodostępne ze zróżnicowanym poziomem podłóg powinny być przystosowane do ruchu osób niepełnosprawnych.
2. Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. 2019 poz.1696)
Art. 1. 1. Ustawa określa środki służące zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami oraz obowiązki podmiotów publicznych w tym zakresie.
Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają:
2) dostępność – dostępność architektoniczną, cyfrową oraz informacyjno——komunikacyjną, co najmniej w zakresie określonym przez minimalne wymagania, o których mowa w art. 6, będącą wynikiem uwzględnienia uniwersalnego projektowania albo zastosowania racjonalnego usprawnienia;
Art. 6. Minimalne wymagania służące zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami obejmują:
1) w zakresie dostępności architektonicznej:
a) zapewnienie wolnych od barier poziomych i pionowych przestrzeni komunikacyjnych budynków,
b) instalację urządzeń lub zastosowanie środków technicznych i rozwiązań architektonicznych w budynku, które umożliwiają dostęp do wszystkich pomieszczeń, z wyłączeniem pomieszczeń technicznych (...)
ROZWIĄZANIA FUNKCJONALNE
Zaproponowane w pracy konkursowej nr 23 rozwiązanie stawia na jednowymiarową oryginalność przestrzenną wnętrza, która zrealizowana została kosztem umiaru w zakresie rozwiązań urbanistycznych i praktyczności w zakresie kształtowania funkcji wewnętrznej.
Projekt w części bibliotecznej opiera się na 50 pół poziomach użytkowych rozlokowanych spiralnie wokół centralnego atrium. Tworzy to dysfunkcyjny układ trójkątnych podestów z nadmiarem powierzchni komunikacyjnej i martwych pól: nieustawnych, trudnych do zagospodarowania regałami bibliotecznymi. Wizualizacje wnętrz pokazują, że regałów bibliotecznych jest bardzo mało, przy tym regały sięgające sufitów traktować można jedynie jako ozdobę wnętrza.
Błędnie zaprojektowany jest również hol wejściowy (foyer Sali wielofunkcyjnej): składający się z szeregu wydłużonych przestrzeni tworzących nieregularny kształt. W naszej opinii przestrzeń ta nie jest w stanie przyjąć przewidywanej programem liczby użytkowników (tj. 2500).
Ponadto w wielu miejscach zaprojektowane zostały amfiladowe układy przestrzeni, które tworzą kolejne komplikacje w codziennym funkcjonowaniu obiektu.
ELASTYCZNOŚĆ PROPONOWANYCH ROZWIĄZAŃ FUNKCJONALNYCH
Proponowane w pracy 23 rozwiązanie to sztywny, jednoznacznie określony układ przestrzenny. Niepodatność na ewentualne zmiany w obrębie układu przestrzennego może dla budynku skutkować utratą funkcjonalności w trakcie jego funkcjonowania.
KONSTRUKCJA
Praca konkursowa nr 23 zakłada niezwykle skomplikowany układ konstrukcyjny, którego realizacja byłaby ogromnym przedsięwzięciem. W pracy konkursowej nie dowiedziono, że układ ten jest skutecznie rozwiązany. Przeciwne: w pracy widoczny jest brak ciągłości konstrukcji, konstrukcja części bibliotecznej nie pokrywa się z konstrukcją części podziemnej, a ewentualna struktura transferowa nie posiada realnej grubości. Ponadto cała rozpiętość Sali Wielofunkcyjnej ze wszystkimi obciążeniami z użytkowego stropodachu jest wątpliwie
przenoszona przez wielowęzłową konstrukcję ścian i dalej w sposób nieciągły przenoszona na część podziemną. W naszej opinii zrealizowanie tak zaproponowanej konstrukcji jest niemożliwe, a po ewentualnych dużych zmianach nadal niezwykle skomplikowane i co za tym idzie ekonomicznie nierozsądne. Proponowana konstrukcja stoi przy tym w jaskrawej sprzeczności z prostotą i ekonomiką rozwiązań konstrukcyjnych przyjętych w pozostałych nagrodzonych pracach, które na jej tle wydają się względnie proste i ekonomiczne w realizacji.
OCHRONA PRZECIWPOŻAROWA
Zastrzeżenia budzą proponowane rozwiązania w zakresie ochrony przeciwpożarowej, zwłaszcza w zakresie powierzchni stref pożarowych i odporności ogniowej konstrukcji. W zaleceniach dla uczestników II etapu Konkursu jury nie rekomendowało wykorzystania drewna jako podstawowej konstrukcji budynku. Wbrew tym zaleceniom w pracy konkursowej nr 23 utrzymana została drewniana konstrukcja stropów (w technologii CLT) opartych na smukłych, niemożliwych do zabezpieczenia przeciwogniowego stalowych słupach. Wzmiankowane w opisie możliwe zastąpienie tej konstrukcji żelbetem nie jest przedstawione na wizualizacjach, dlatego brak jestodpowiedzi na to jak wyglądałyby wnętrza po zmianie konstrukcji na żelbetową – z pewnością zmiana charakteru wnętrz byłaby znacząca.
KOSZTY
Koszty budowy obiektu deklarowane przez autorów wszystkich sześciu prac zakwalifikowanych do drugiego etapu Konkursu są bardzo zbliżone. Przy tym rozwiązania konstrukcyjne proponowane w pięciu konkurencyjnych pracach wydają się w porównaniu z pracą nr 23 stosunkowo proste, raczej typowe, a co za tym idzie względnie ekonomiczne. Rozwiązania konstrukcyjne zaproponowanie w pracy nr 23 są w naszej opinii wyjątkowo skomplikowane, co stawia pod znakiem zapytania wiarygodność przedstawionego kosztorysu.
KONKLUZJA
Stwierdzamy, że ilość i waga błędów w pracy konkursowej nr 23 nie powinna pozwolić na przyznanie tej pracy nagrody. Wyszczególnione powyżej błędy, są błędami pierwszoplanowymi. Ilość pomniejszych błędów jest znacząco większa. Przy tym wyszczególnione błędy są na tyle znaczące, że w naszej opinii:
NIE ISTNIEJE MOŻLIWOŚĆ DOPROWADZENIA KONCEPCJI KONKURSOWEJ DO ZGODNOŚCI Z WYTYCZNYMI OBLIGATORYJNYMI NA DALSZYM ETAPIE PRAC PROJEKTOWYCH, BEZ ZASADNICZYCH ZMIAN KONCEPCJI.
II — WADY PROCEDURALNE I FORMALNE
Nieprzejrzysta procedura oraz naruszanie procedur konkursu w tym tajemnicy postępowania. Wątpliwa rola, umocowanie i status biegłych powołanych przez Kierownika Zamawiającego.
TŁO I OKOLICZNOŚCI
W dniu 12 listopada 2025 (data wpływu 13 listopada 2025) kierownik Zamawiającego (prezydent Miasta Rzeszowa) w piśmie (Załącznik 1) skierowanym do SARP Rzeszów powołał na podstawie punktu 5.3 Regulaminu 4 biegłych: Wiesława Ortyla – Marszałka Województwa Podkarpackiego, Konrada Fijołka (Prezydenta Miasta Rzeszowa), Wiesława Durdę oraz Janusza Fudałę (obydwaj Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego)
W odpowiedzi na pismo (Załącznik 2) prezes SARP Rzeszów arch. Wacław Matłok w dniu 14 listopada 2025 r. wskazał, że w praktyce pracy sądów konkursowych powołani biegli powinni mieć określoną specjalizację posiadanej wiedzy eksperckiej, która może być wykorzystana w formie zapytania o opinię przez Sąd Konkursowy i opinia taka powinna być składana na piśmie. Do czasu rozpoczęcia prac Sądu odpowiedź na prośbę prezesa SARP Rzeszów nie wpłynęła.
Na obradach jury w dniu 16 listopada oprócz jury konkursowego zjawili się powołani przez Kierownika Zamawiającego: Konrad Fijołek, Wiesław Durda, Janusz Fudala. Biegły Wiesław Ortyl nie pojawił się na obradach w dniu 16 listopada ani 17 listopada. Po rozpoczęciu prac Sądu Przewodniczący Sądu Piotr Śmierzewski, poprosił biegłych o przedstawienie się oraz o ustne podanie ich specjalizacji. Biegły Konrad Fijołek określił swoją specjalizację jako „socjolog miasta”, a pozostali biegli jako prawnicy w specjalizacji prawa zamówień publicznych, zatrudnieni w Urzędzie Marszałkowskim. Żaden z biegłych nie przedstawił Sądowi Konkursowemu dokumentów potwierdzających swoje wykształcenie i specjalność. Żaden z nich nie przedstawili również swoich referencji, listy publikacji naukowych lub publikacji branżowych potwierdzających ich ekspercką wiedzę.
W toku prac największą wątpliwość niżej podpisanych budziła obecność Prezydenta m. Rzeszów Konrada Fijołka, który jako Kierownik Zamawiającego sam siebie powołał na biegłego. W dniu 16 listopada biegły Konrad Fijołek uczestniczył w obradach nie zabierając głosu, a Sąd Konkursowy nie sformułował wobec niego żadnego pytania. W dniu następnym tj. 17 listopada o godzinie 9.15 tuż po otwarciu obrad biegły Konrad Fijołek jako pierwszy zabrał głos rozszerzając zakres swojej specjalizacji do podwójnej roli: „socjologa miasta” oraz „Prezydenta – Zamawiającego”. Samodzielnie zdefiniował przy tym zakres i charakter swojej opinii. Jako Prezydent—Zamawiający wypowiedział się na temat „stworzenia obiektu wyjątkowego”, a jako socjolog miasta „w zakresie efektu społecznego”.
Opinia biegłego Konrada Fijołka jako Prezydenta — Zamawiającego:
„Celem inwestycji powinno być stworzenie obiektu wyjątkowego z nową dla miasta funkcją eventową. Trzeba się odważyć na rozwiązania ikoniczne. Ma to być budowa stulecia XXI wieku. Czuję się jak Lubomirski, który zatrudnia Tylmana Van Gameren czy Widemanna. Podobnie jest dzisiaj. [Moje] rozumienie ikoniczności: budynek wyjątkowy, oryginalny, który był zawsze marzeniem Rzeszowa. Chodzi o efekt „szczeciński”, może nie aż o „efekt Bilbao”. Wizytówka — założenie bezwzględnie istotne. Przykłady takich wizytówek są z Lublina, Szczecina, Bydgoszczy. [Trzeba] wyjść ze skojarzeń [miasta Rzeszowa] z Pomnikiem.
Opinia biegłego Konrada Fijołka jako Socjologa Miasta:
„Drugi aspekt inwestycji to efekt społeczny, element miastotwórczy (zastąpienie galerii handlowej). Pozytywny jest przykład przemian Rynku Rzeszowskiego. Inwestycja jako kwartał kultury organizujący życie społeczne i kulturalne; społeczna integracja kultury.”
W toku dalszej swojej wypowiedzi opinii biegły Konrad Fijołek zaczął formułowac zarzuty wobec pracy numer 03, którą określił jako „KURHAN”. Zarzucił autorom tej pracy kopiowanie rozwiązań z innego rzeszowskiego konkursu na Plac Garncarski prezentując sędziom zestawienie jednej z wizualizacji pracy nr 03 oraz jednej wizualizacji zwycięskiej pracy konkursu na Plac Garncarski. Biegły Konrad Fijołek stwierdził: „Zaraz pokażę dlaczego nie mogę mówić o pracy 3 jako o zwycięzcy”. Tym samym biegły Konrad Fijołek wszedł w nową rolę: eksperta z zakresu prawa autorskiego utworów architektonicznych. Stwierdzając brak oryginalności omawianej pracy, de facto po raz drugi rozszerzył zakres swojej specjalizacji jako biegłego.
Następnie biegły przedstawił sędziom swoje rankingi prac w kontekście swoich dwóch specjalizacji, używając przy tym specyficznego nazewnictwa prac:
Ranking pierwszy przedstawiony przez biegłego Konrada Fijołka jako Prezydenta—Zamawiającego
(„ikoniczność/spójna idea”)
1. miejsce — praca nr 23 — WIR
2. miejsce — praca nr 03 — KURHAN
3. miejsce — praca nr 20 — WIEŻA
4. miejsce — praca nr 18 — BIAŁE GWIZDKI
5. miejsce — praca nr 22 — LAMPION
6. miejsce — praca nr 05 — KOLUMNY
Ranking drugi przedstawiony przez biegłego Konrada Fijołka jako socjologa miasta („zachęcenie do społecznej
interakcji”)
1. miejsce — praca nr 18 — BIAŁE GWIZDKI
2. miejsce — praca nr 23 — WIR
3. miejsce — praca nr 22 — LAMPION
4. miejsce — praca nr 20 — WIEŻA
5. miejsce — praca nr 05 — KOLUMNY
6. miejsce — praca nr 03 — KURHAN
Znamiennym jest, że biegły Konrad Fijołek jedynie pracy 03 nadał określenie mające negatywne konotacje znaczeniowe; kurhan to rodzaj mogiły.
Dalsza wypowiedź biegłego na temat pracy 03 brzmiała:
„Pokazałem ten projekt [praca 03 — „kurhan”] pewnej osobie — nie mogę powiedzieć kto to — i ta osoba powiedziała, że ten budynek wygląda jak Narodowy Bank Polski.”
Przytaczając opinię osoby trzeciej, biegły Konrad Fijołek potwierdził tym samym, że naruszył tajemnicę procedury konkursowej, która wymaga bezwzględnego przestrzegania zasady poufności powierzonych materiałów; udostępnił materiał konkursowy osobie trzeciej w celu zasięgnięcia jej opinii, a następnie zaprezentował ją szesnastu osobom — pełnemu składowi sędziowskiemu jury (11 osób), sędziemu rezerwowemu, powołanym przez siebie biegłym (2 osoby) oraz sekretariatowi Konkursu (2 osoby).
Podsumowując tę część zdania odrębnego należy stwierdzić, że zdecydowany sprzeciw budzi:
1. Nieprzejrzysty tryb i sposób powołania biegłych przez Kierownika Zamawiającego tuż przed posiedzeniem Sądu Konkursowego (13 listopada, czwartek,) na 3 dni przed posiedzeniem jury (16 listopada, niedziela), bez podania uzasadnienia (patrz Załącznik 1), tym samym postawienie Sądu Konkursowego przed faktem dokonanym.
2. Brak pisemnej odpowiedzi na pismo prezesa SARP Rzeszów arch. Wacława Matłoka, w którym postulował on precyzyjne określenie zakresu specjalizacji biegłych (Załącznik 2).
3. Niejasny zakres specjalizacji biegłych, które zostały przedstawione ustnie na posiedzeniu sądu, bez zachowania formy pisemnej. Specjalizacje te zostały podane przez samych biegłych, a nie przez osobę która ich powołała. Uwagę zwraca przy tym brak przedstawienia dokumentów potwierdzających wykształcenie i zakres wiedzy eksperckiej biegłych, uwiarygodniający ich wobec Sądu. Również powołanie przez Zamawiającego Marszałka Władysława Ortyla i dwóch podległych Marszałkowi pracowników na biegłych odbieramy jako
dodatkową próbę sterowania przebiegiem obrad, poprzez zapewnienie Zamawiającemu przewagi liczebnej wśród osób biorących udział w posiedzeniu sądu konkursowego i wywieranie presji na sędziach w trakcie obrad.
4. Zmiana rozszerzająca zakres specjalizacji biegłego Konrada Fijołka z „socjolog miasta” w pierwszym dniu posiedzenia na „socjolog miasta” i „Prezydent—Zamawiający” w drugim dniu posiedzenia jury, bez dokładnego sprecyzowania, co te słowa mają oznaczać w kwestii zakresu specjalizacji biegłego oraz zakresuprezentowanych przez niego opinii.
5. Występowanie Konrada Fijołka w podwójnej roli: jako biegłego i jako Kierownika Zamawiającego mogącego (w jego opinii) ustanawiać siebie jako biegłego, co pozwoliło mu (w jego opinii) na udział w całości posiedzenia jury, nie tylko w trakcie przedstawiania swojej opinii. Naszym zdaniem nielimitowana obecność Prezydenta miała na celu wywarcie nacisku na decyzje Sądu, składającego się w części z podległych sobie pracowników.
6. Przedstawianie przez biegłego Konrada Fijołka swoich rankingów, co w naszej opinii służyło wywarciu presji na skład sędziowski.
7. Nadawanie poszczególnym pracom przez biegłego Konrada Fijołka określeń wartościujących, co w naszej ocenie miało charakter negatywnie sugerujący w kontekście pracy nr 03. Dodatkowo biegły sugerował plagiat w pracy nr 03, co miało na celu zdyskredytowanie jej w oczach sędziów. Należy uznać, że takie twierdzenie nie polegało na prawdzie. Ponadto zostało sformułowane przez osobę nie posiadają wystarczających kwalifikacji w przedmiotowym zakresie.
8. Swobodna, ad hoc interpretacja swojej specjalności eksperckiej przez biegłego Konrada Fijołka, który w zależności od sytuacji wypowiadał się jako biegły w zakresie „socjologii miasta”, jako inwestor „Prezydent—Zamawiający”, jako biegły w zakresie praw autorskich, jako krytyk i teoretyk architektury i ostatecznie de facto — jako członek Sądu Konkursowego.
9. Naruszenie tajemnicy postępowania konkursowego przez biegłego Konrada Fijołka. Podkreślić należy, że tajemnica ta jest uregulowana w Ustawie prawo zamówień publicznych. Ustawa kładzie szczególny nacisk na tajemnicę i poufność materiałów powierzonych Sędziom,i biegłym oraz sekretarzom konkursów, w szczególności w sytuacjach mogących prowadzić do naruszania zasady anonimowości, poprzez udostępnienie materiałów konkursowych osobom trzecim.
10. Brak celowości powołania biegłych. Przed posiedzeniem sądu konkursowego biegli nie otrzymali żadnego formalnego zadania. Wygłoszone w trakcie posiedzenia sądu opinie, biegłego Konrada Fijołka miały charakter swobodnych wypowiedzi i nie przyjęły formy pisemnej oraz nie zostały wniesione do protokołu. Przy tym uwagę należy zwrócić na fakt, że ”ranking prac” podany przez biegłego Konrada Fijołka został zaprotokołowany na prośbę sędziego Jakuba Krzysztofika. Znamiennym jest, że na prośbę sędziego Krzysztofika sędzia Dariusz Urbanik zareagował słowami: „Co Pan sugeruje?”. Na to sędzia Jakub Krzysztofik odpowiedział „Nic nie sugeruję, zależy mi na zgodności protokołu z rzeczywistą sytuacją, jaka miała miejsce na posiedzeniu Sądu”.
W kontekście wystąpień biegłego Konrada Fijołka z toku dalszej dyskusji na uwagę zasługuje kilka wypowiedzi. Sędzia Artur Jasiński w następujący sposób podsumował wypowiedź biegłego Konrada Fijołka: : „Czyli Pan Prezydent stawia na ambitny projekt”, a po chwili: „Doskonale, że Pan Prezydent się wypowiedział i zadeklarował, że władza nie boi się odważnych rozwiązań. To mi bardzo pomogło w podejmowaniu decyzji” oraz później „Gdyby Pan Prezydent się nie zadeklarował to bałbym się wybrać taką pracę”.
Z kolei sędzia Wojciech Fałat skomentował sytuację: „Opinie Prezydenta są druzgoczące dla obiektywności Konkursu”, na co sędzia Wojciech Małecki zareagował: „Porozmawiajmy o pracach nie o Prezydencie”. W toku dalszej dyskusji sędzia Lesław Majkut wygłosił bulwersujące dla niżej podpisanych stwierdzanie: „Zdanie Zamawiającego musi być uszanowane, bo ostatecznie to on buduje!”
Sędzia Jakub Krzysztofik zaapelował o przeprowadzenie obiektywnej, merytorycznej dyskusji przypominając Sędziemu Lesławowi Majkutowi, że suwerenem w gminie Rzeszów są mieszkańcy, natomiast mandat otrzymany przez prezydenta od mieszkańców w wyborach nie upoważnia go do wymuszania na niezależnym Sądzie Konkursowym jakiejkolwiek decyzji. Uznając iż opinie i rankingi biegłego Konrada Fijołka mogą mieć wpływ na bezstronność i obiektywizm niektórych sędziów, złożył wniosek formalny o głosowanie tajne. Po dwóch głosowaniach wniosek nie otrzymał większości głosów. Został odrzucony głównie głosami przedstawicieli Urzędu Miasta i Urzędu Marszałkowskiego
Po szeregu głosowań jawnych wyłoniono 3 finałowe prace (zakodowane numery 03, 05, 23) i należało ustalić kolejność nagród. Sędzia Majkut zaapelował o niezwłoczne głosowanie. Również Sędzia Dariusz Urbanik poparł go mówiąc, że i tak każdy sędzia się okopał i nie ma sensu dyskutowanie.
Sędzia Jakub Krzysztofik zaoponował i poprosił o głos w dyskusji i zreferował ważniejsze zapisy z wytycznych konkursowych ze szczególnym naciskiem na inkluzywność, dostępność oraz inne zapisy obowiązujące sędziów przy ocenie prac konkursowych, a następnie przedstawił wszechstronną ocenę każdej z prac pod kątem zgodności z wytycznymi Zamawiającego. Ocenił następnie aspekty kompozycyjne każdej z 3 finałowych prac w odniesieniu do teorii współczesnej architektury, formułując zalety i wady każdej.
Atmosferę na obradach Sądu Konkursowego dobrze obrazują komentarze sędzi Katarzyny Sołek — przedstawicielki Urzędu Marszałkowskiego, która przerwała wypowiedź sędziego Jakuba Krzysztofika dotyczącą pracy 03, wtrącając swoją opinię: „To jest bunkier!”. Sędzia Jakub Krzysztofik zwrócił uwagę, że takie uwagi (poprzednio skomentowała przerywając ocenę innego sędziego dotyczącą pracy 03: „to jest brzydkie!”) obniżają poziom dyskusji i nic nie wnoszą do meritum sprawy za to są obliczone na obniżenie wartości jego wypowiedzi i wytrącenie go z równowagi. Kończąc swoją wypowiedź stwierdził również, że niegrzeczne komentarze Sędzi Katarzyny Sołek w połączeniu z wypowiedzią sędziego Dariusza Urbanka o „niewspieraniu Zamawiającego” oraz podyktowanie przez biegłego Konrada Fijołka swojego rankingu z kolejnością prac, powodują, że czuje od dwóch dni duży dyskomfort psychiczny i ma bardzo złe samopoczucie, na skutek wywierania przez Zamawiającego presji.
Sędzia Jakub Krzysztofik zreferował krótko swoje działania i zakres pracy przy Konkursie oraz swoje doświadczenie i dorobek jako służący Zamawiającemu w najlepszym rozstrzygnięciu Konkursu odpierając zarzut Dariusza Urbanika o „niewspieranie Zamawiającego”. Sędzia Wojciech Fałat poparł sędziego Jakuba Krzysztofika mówiąc, że praca sędziego nie polega na wspieraniu Zamawiającego, w szczególności nie polega na głosowaniu tak jak on chce, tylko na obiektywnej ocenie prac. Na zakończenie sędzia Jakub Krzysztofik poprosił Sąd o niebranie pod uwagę przy ocenie prac rankingu i opinii biegłego Konrad Fijołka apelując do sumień sędziów, aby kierowali się przy ostatecznej ocenie wyłącznie merytoryką w ocenie prac pod kątem zgodności z Regulaminem i wytycznymi Konkursu. Sędzia Wiesław Majkut stwierdził, że „dziwi si skargom sędziego Krzysztofika na jego samopoczucie” czym w odczuciu sędziego Krzysztofika pogłębił wywieraną na niego presję.
Podsumowując tę część zdania odrębnego zdecydowany sprzeciw budzi:
1. Wygłoszony szereg opinii i wypowiedzi biegłego Konrad Fijołka w tym podyktowanie Sądowi swoich typów miała wpływ na obiektywność i bezstronność niektórych sędziów. Wypowiedzi sędziów Artura Jasińskiego (łącznie 3) oraz Ryszarda Majkuta ewidentnie świadczą, opinie biegłego—Prezydenta—Zamawiającego oraz Kierownika Zamawiającego w jednej osobie Konrada Fijołka zostały wzięte pod uwagę przez przynajmniej niektórych sędziów przy formułowaniu swoich ocen prac konkursowych oraz w głosowaniu jawnym, którego wynik jest udokumentowany w protokole.
2. Brak tajności głosowania w świetle faktów opisanych powyżej miał istotny wpływ na podejmowanie decyzji przez sędziów podczas głosowania oraz na wygłaszanie przez nich samodzielnych obiektywnych sądów, wypowiedzi i opinii.
3. Zachowanie i wypowiedzi niektórych sędziów i biegłych spowodowały znaczne obniżenie komfortu pracy pozostałych. Opisane powyżej, a niedopuszczalne w opinii niżej podpisanych sytuacje, miały charakter ciągły i wpłynęły na samopoczucie psychiczne uczestniczących w obradach. Obrady miały charakter konfrontacji zamiast
merytorycznemu wyborowi najlepszej pracy.
Uważamy, że podstawą konkursu architektonicznego powinna być uczciwa procedura oparta o rzetelną ocenę merytoryczną, mająca na celu wybór najlepszego projektu służącego dobru społecznemu, spełniającego wytyczne konkursowe, ale również realnego w budowie i ekonomicznie uzasadnionego. Stoimy na stanowisku, że procedura konkursu została naruszona, a okoliczności wyboru prac były nietransparentne. Sytuacje naruszenia procedury konkursu opisane powyżej, wywieranie ciągłej presji i brak przejrzystości postępowania miały wpływ na bezstronność sędziów, autonomiczność ich decyzji i ich kondycję psychiczną w trakcie całego posiedzenia sądu konkursowego.
arch. Piotr Śmierzewski (przewodniczący sądu konkursowego)
arch. Cezary Szpytma (sędzia referent)
arch. Wojciech Fałat (sędzia)
arch. Jakub Krzysztofik (sędzia)
Załącznik 1 — Pismo w sprawie powołania biegłego przez Zamawiającego z dnia 12.11.2025 r. :
Pismo w sprawie powołania biegłego przez Zamawiającego z dnia 12.11.2025 r. — Załącznik 1
Załącznik 2 — Pismo prezesa SARP Rzeszów z dnia 14.11.2025 r. :
Odpowiedź SARP na pismo Zamawiającego z 14 listopada — Załącznik 2
