Zostań użytkownikiem portalu A&B i odbierz prezenty!
Zarejestruj się w portalu A&B i odbierz prezenty
maximize
Zobacz w portalu A&B!

Adam Wicha – „Kwadraciok. Przywrócenie formy i funkcji dawnego Śląskiego Instytutu Naukowego w Katowicach”

04 czerwca '24
Dane techniczne
Typ: praca dyplomowa inżynierska
Rok obrony: 2023
Nazwa: „KWADRACIOK. POWIDOK BRUTALIZMU. PRZYWRÓCENIE FORMY I FUNKCJI DAWNEGO ŚLĄSKIEGO INSTYTUTU NAUKOWEGO W KATOWICACH”
Autor:

Adam Wicha

Uczelnia:
Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej
Promotorka:
dr Barbara Zin, prof. PK

Praca zgłoszona na konkurs
„Najlepszy Dyplom Architektura”

Projekt stanowi protest wobec destrukcyjnego nastawienia społeczeństwa do dziedzictwa architektonicznego 2. połowy XX wieku, czyli realizacji rewolucjonizujących miasta, zmieniających ich sylwetę i sposób funkcjonowania, co w dużym stopniu związane jest z dominacją tej architektury w otoczeniu, przez krytyków uznawanej za pogwałcenie zasad kształtowania przestrzeni. Pomimo wartości historycznych i estetycznych budynki są naznaczone tamtym czasem i schyłkowym modernizmem, większość z nich nie cieszy się popularnością, wręcz przeciwnie.

dokumentacja fotograficzna obiektu

dokumentacja fotograficzna obiektu

© Adam Wicha

Niszczenie dziedzictwa poprzednich dekad, marginalizowanie go i zapominanie są powszechne. Odnosi się to nie tylko do architektury, ale i sztuki czy wzornictwa przemysłowego. Idea „wyburz stare, postaw nowe” jest irracjonalna ze względów ekologicznych. Zgodnie ze słowami Anne Lacaton i Jeana-Philippe’a Vassala rozbiórka jest marnowaniem materiałów, energii, historii, a przede wszystkim niekorzystnie wpływa na środowisko i ekologię oraz na odbiór społeczny. „Nigdy nie wyburzaj, nigdy nie usuwaj ani nie zastępuj, zawsze dodawaj, przekształcaj i wykorzystuj ponownie!” — ta zasada przyświeca parze francuskich architektów. Zmiana myślenia i modernizacja tego, co już jest, zamiast wznoszenia nowych tworów są kluczowe dla kolejnych pokoleń i planety. Odnosi się to nie tylko do dbania o środowisko, ale i pozostawienia fizycznych śladów wyjątkowej architektury.

wizualizacja

wizualizacja

© Adam Wicha

Niestety dla dawnego brutalistycznego gmachu Śląskiego Instytutu Naukowego imienia Jacka Koraszewskiego w Katowicach jest już za późno. Budynek zlokalizowany przy ulicy Granicznej 32, projektu Stanisława Kwaśniewicza, funkcjonował do 31 grudnia 1992 roku, następnie został sprzedany. Od tego czasu niszczał. W sierpniu 2022 roku podzielił los takich obiektów jak brutalistyczny dworzec kolejowy w Katowicach, projektu Wacława Kłyszewskiego, Jerzego Mokrzyńskiego, Eugeniusza Wierzbickiego, czy warszawskiego centrum handlowego SuperSam, projektu Jerzego Hryniewieckiego, Macieja Krasińskiego oraz Ewy Krasińskiej. Obiektów wyjątkowych — już wyburzonych — jest znacznie więcej, te przytoczone są najbardziej znane i wywołały największe poruszenie, między innymi ze względu na ich unikatową architekturę oraz zastosowanie nowatorskich konstrukcji.

idea

idea

© Adam Wicha

Założeniem projektu jest przywrócenie w sposób syntetyczny najważniejszych cech modernizmu z wykorzystaniem współczesnych osiągnięć materiałowych i technologicznych, by do odtworzonych modernistycznych wartości dodać aspekt proekologiczny, odtworzenie charakterystycznych cech ekspresji, surowych form i materiału. Celem projektu jest zapis historii lokalnej i promowanie ochrony dziedzictwa kulturowego 2. połowy XX wieku, a także przywrócenie pierwotnej funkcji gmachu — Śląskiego Instytutu Naukowego zajmującego się zagadnieniami folkloru, historii, zjawisk społecznych przede wszystkim Górnego Śląska, oraz stworzenie przestrzeni wystawienniczych i muzealnych odnoszących się do zapomnianego dziedzictwa polskiej architektury, sztuki oraz wzornictwa przemysłowego ubiegłej dekady.

elewacja

elewacja

© Adam Wicha

Funkcje pracowni naukowych i sal konferencyjnych zostaną otwarte na wewnętrzne patia, szkieletowa konstrukcja będzie zaś bazować na module kwadratów i uniesieniu budynku na pilotis, ale też charakterystycznych trójkątnych nacięciach w elewacji nadających lekkości i dynamiki całej kompozycji. Jednym z ważniejszych instrumentów kształtowania nastroju modernistycznej bryły jest światło, zarówno to naturalne — dostępne przez pasmowe okna i świetliki w dachu, jak i sztuczne — łączące widokowo przestrzenie wewnętrzne. Przestrzenne otwarcia na kondygnacji ekspozycyjnej i parterze kontynuowane są jako sieć powiązań przestrzeni wnętrza za pomocą szybów szklanych jako materializacja idei modernistycznych, ale też sposób dostosowania budynku do współczesnych narracji.

wizualizacja

wizualizacja

© Adam Wicha

 
Adam WICHA

Ilustracje: © Autor

Głos został już oddany

Materiał w architekturze — trendy 2024
LS Dark — żaluzje zaciemniające
INSPIRACJE