Casa de la Cultura de Balsapintada,
projekt: COR Architecture + Design
Zamiast burzyć stary dom kultury, architekci otoczyli go lekką, perforowaną osłoną i sprawili, że stał się bardziej otwarty na plac i codzienne życie mieszkańców. Miguel Rodenas i Jesús Olivares z COR Architecture + Design przekształcili Casa de la Cultura de Balsapintada w miejsce, które ma działać nie tylko podczas wydarzeń, ale przez cały rok. Nowa fasada nie jest przy tym wyłącznie efektowną oprawą – daje cień, filtruje światło i porządkuje istniejącą bryłę.
Perforowana osłona tworzy nad wejściem zadaszenie i zacienioną przestrzeń, która łączy dom kultury z placem — ©Milena Villalba
zamiast rozbiórki
Casa de la Cultura znajduje się w Balsapintadzie, miejscowości liczącej niespełna dwa tysiące mieszkańców. Modernizacja nie miała więc dotyczyć jedynie wyglądu wysłużonego budynku. W przygotowanie modernizacji włączono lokalną społeczność, a jej głos pomógł określić najważniejsze założenia projektu: budynek miał stać się bardziej otwarty, dostępny i przystosowany do różnych wydarzeń odbywających się przez cały rok. Architekci zdecydowali się zachować istniejącą konstrukcję i ślad budynku w przestrzeni miejscowości. Zamiast zastępować go nowym obiektem, potraktowali zastaną zabudowę jako punkt wyjścia do przebudowy. Takie rozwiązanie pozwoliło nie tylko ograniczyć zakres prac, ale również zachować miejsce, które już wcześniej miało znaczenie dla mieszkańców. Ważną częścią projektu stało się również otoczenie domu kultury. Plac przed budynkiem nie pełni już jedynie funkcji przestrzeni prowadzącej do wejścia. Projektanci powiązali go z wnętrzem, tak aby wydarzenia i codzienna aktywność mogły swobodniej wychodzić poza ściany obiektu.
Zadaszona część placu staje się naturalnym przedłużeniem domu kultury i miejscem codziennych spotkań mieszkańców — ©Milena Villalba
perforowana osłona łączy różne części budynku
Największa zmiana jest widoczna z zewnątrz. Istniejące bryły zostały objęte lekką, ciągłą osłoną z perforowanej blachy. Dzięki temu części budynku, które wcześniej funkcjonowały jako odrębne elementy, zyskały wspólny wygląd. Zamiast próbować ukrywać zastaną architekturę, projektanci nadali jej nową warstwę, która porządkuje całość. Metalowa osłona nie wszędzie znajduje się w tej samej odległości od starej elewacji. Przy wejściu odsuwa się od budynku, tworząc szeroki, zadaszony fragment prowadzący do środka. W innych miejscach zapewnia cień, dzięki czemu granica między placem a wnętrzem staje się mniej wyraźna. Ten prosty zabieg zmienia także skalę obiektu. Dom kultury nie kończy się już na linii dawnej fasady – jego przestrzeń zaczyna się wcześniej, pod osłoną i w sąsiadującej z nią części placu.
Główna sala została zaprojektowana jako elastyczna przestrzeń, którą można dostosować do różnych wydarzeń i aktywności — ©Milena Villalba
elewacja, która nie jest tylko dekoracją
Perforowana warstwa ma również znaczenie dla funkcjonowania budynku. Ogranicza bezpośrednie nasłonecznienie, filtruje światło i wspomaga ochronę wnętrz przed przegrzewaniem, co pozwala zmniejszyć zapotrzebowanie na energię. Projekt nie sprowadza się więc do nadania staremu obiektowi bardziej współczesnego wyglądu – nowa elewacja poprawia także jego parametry użytkowe. Zmiany objęły również wnętrza. Ruchome ścianki działowe pozwalają w razie potrzeby podzielić główną salę na mniejsze strefy i prowadzić w nich kilka aktywności jednocześnie. Zmodernizowano także systemy kontroli dostępu i zarządzania energią, a cały obiekt dostosowano do standardu NZEB. Naturalne światło, roślinność i starannie dobrane materiały sprawiają, że wnętrza są bardziej przyjazne i komfortowe w codziennym użytkowaniu. To szczególnie istotne w budynku, który ma służyć nie jednej konkretnej funkcji, lecz wydarzeniom kulturalnym, spotkaniom, lokalnym uroczystościom i aktywnościom mieszkańców.
Lekka, perforowana fasada biegnie wzdłuż istniejącego budynku, porządkując jego bryłę — ©Milena Villalba
nowa architektura bez wymazywania starej
Zamiast wyburzać istniejący dom kultury, architekci wykorzystali jego potencjał i dostosowali go do nowych potrzeb. COR Architecture + Design zachowało jego konstrukcję, ale na nowo określiło sposób, w jaki budynek funkcjonuje i łączy się z otoczeniem. Perforowana fasada nadaje mu wyrazisty charakter, jednak najważniejsza zmiana dotyczy czegoś więcej niż samego wyglądu. Przebudowa wzmacnia relację domu kultury z placem i sprawia, że staje się on bardziej otwartym, elastycznym i dostępnym miejscem dla mieszkańców.
