Theodore Roosevelt Presidential Library,
projekt: Snøhetta
Do Theodore Roosevelt Presidential Library można dotrzeć samochodem, ale też pieszo, rowerem górskim lub konno. Snøhetta zaprojektowała nową bibliotekę prezydencką w Medorze tak, by nie dominowała nad Badlands: budynek wyrasta ze wzgórza, jego dach staje się fragmentem prerii, a trasy zwiedzania wyprowadzają gości z galerii prosto w otwarty teren. Otwarta 4 lipca 2026 roku biblioteka łączy przestrzenie muzealne i publiczne z otaczającym ją krajobrazem prerii.
Theodore Roosevelt Presidential Library wpisuje się w pofałdowany krajobraz Badlands, a niska bryła niemal znika pomiędzy wzgórzami — ©Nic Lehoux
budynek, który nie kończy się na fasadzie
Miejsce wybrano nieprzypadkowo. Theodore Roosevelt Presidential Library powstała w Medorze w Dakocie Północnej, tuż obok Theodore Roosevelt National Park, wśród terenów, które odegrały ważną rolę w życiu późniejszego prezydenta i kształtowaniu jego podejścia do ochrony przyrody. Zamiast stawiać na wzgórzu kolejny wyrazisty obiekt, architekci ze Snøhetty postanowili wykorzystać samo ukształtowanie terenu. Forma biblioteki podąża więc za liniami wzniesienia. Najbardziej charakterystycznym elementem jest szeroki, łagodnie nachylony dach pokryty roślinnością, po którym można spacerować. Z poziomu terenu przechodzi się na niego niemal jak na następne wzgórze. Z góry otwierają się widoki na park narodowy, dolinę Little Missouri, Medorę, a przy dobrej pogodzie także okolice historycznego Elkhorn Ranch. Projekt nie zatrzymuje zwiedzających we wnętrzu. Przez odtworzoną prerię biegnie wyniesiona trasa spacerowa, przy której znalazły się miejsca do odpoczynku, zajęć na świeżym powietrzu i obserwacji otoczenia. Jej poziom pozostaje stosunkowo równy, podczas gdy teren raz się obniża, a raz podnosi. Dzięki temu spacer pozwala oglądać Badlands zarówno z góry, jak i niemal z poziomu roślinności. Theodore Roosevelt Presidential Library jest przy tym pierwszą biblioteką prezydencką w Stanach Zjednoczonych, do której można dotrzeć bezpośrednio szlakiem pieszym, rowerem górskim lub konno.
Drewniana trasa spacerowa prowadzi przez prerię w stronę biblioteki, stopniowo odsłaniając jej niską, rozłożystą bryłę — ©Nic Lehoux
preria przechodzi na dach
Zacieranie granicy pomiędzy architekturą a otoczeniem nie kończy się na geometrii bryły. Dostępny dach ma około 11 200 m² i został obsadzony rodzimą roślinnością, dzięki czemu wizualnie przedłuża otaczającą budynek prerię. Snøhetta odpowiadała nie tylko za architekturę, ale także za projekt krajobrazu i wnętrz, co pozwoliło potraktować cały teren jako jeden układ, a nie osobno zaprojektowany budynek i jego otoczenie. Odtwarzanie miejscowego ekosystemu objęło cały teren inwestycji. W ramach Native Plant Project na dachu i wokół biblioteki pojawiły się rodzime gatunki związane z florą Badlands. Sam dach nie jest więc jedynie dekoracyjnym rozwiązaniem poprawiającym wizerunek obiektu. Stanowi część większego projektu przywracania prerii, który ma być kontynuowany także po otwarciu biblioteki. Zarządzanie terenem, w tym wypas czy koszenie, ma stać się częścią programu edukacyjnego instytucji.
Wnętrze łączy konstrukcję z drewna masywnego ze ścianami z ubijanej ziemi, których warstwowa struktura nawiązuje do geologii Badlands — ©Nic Lehoux
ziemia, drewno i światło
Także dobór materiałów wynika bezpośrednio z miejsca. Konstrukcję tworzy połączenie drewna masywnego i stali, pozostawione miejscami bez dodatkowych okładzin. Przy głównym wejściu pojawiają się natomiast ściany z ubijanej ziemi wykonane z lokalnego gruntu. Widoczne w ich przekroju warstwy nawiązują do charakterystycznej geologii Badlands. Uzupełniają je odzyskane drewno z regionu oraz beton o obniżonym śladzie węglowym. Wnętrze zostało uporządkowane wokół centralnego przejścia, które łączy dwie główne części programu i pozostaje otwarte na widoki. Duże przeszklenia kadrują otaczający teren, a światło dzienne dociera głębiej do budynku także przez świetliki. Około 3700 m², zajmują przestrzenie wystawiennicze zaprojektowane przez Local Projects. Towarzyszą im audytorium, pomieszczenia edukacyjne i miejsca przeznaczone na wydarzenia publiczne.
Rozległy dach opada ku terenowi, podkreślając związek budynku z otaczającym krajobrazem i ograniczając jego skalę w widoku z bliska — ©Nic Lehoux
cztery zera zamiast zielonych deklaracji
Ambicje środowiskowe projektu wykraczają jednak znacznie poza zielony dach. Zespół przyjął za punkt wyjścia strategię „Four Zeros”, odnoszącą się do energii, emisji, wody i odpadów. Theodore Roosevelt Presidential Library ubiega się jednocześnie o pełny certyfikat Living Building Challenge oraz najwyższe poziomy LEED i SITES. Dopiero po zakończeniu procesu certyfikacji będzie można potwierdzić deklarowane przez inwestora i projektantów statusy, dlatego nie są one jeszcze traktowane jako osiągnięte. Pod budynkiem i w jego sąsiedztwie wykonano 216 odwiertów geotermalnych służących do ogrzewania i chłodzenia. System fotowoltaiczny – obejmujący instalacje na miejscu oraz dodatkowe źródła podłączone do tej samej sieci – ma w skali roku wytwarzać więcej energii elektrycznej, niż obiekt jej zużywa. Projekt przewiduje również zagospodarowanie wód opadowych na terenie inwestycji oraz oczyszczanie i ponowne wykorzystanie ścieków. W ten sposób architektura staje się częścią opowieści, którą ma przekazywać instytucja. Zamiast ograniczać temat ochrony przyrody do ekspozycji poświęconej Rooseveltowi, Snøhetta wpisała go w konstrukcję, obieg wody, produkcję energii, dobór materiałów i sposób zagospodarowania terenu. Budynek nie odwraca uwagi od Badlands. Ma sprawić, że zwiedzający zauważy je jeszcze zanim przekroczy próg biblioteki.
