Chenhu Migratory Bird Observation Tower,
projekt: Xiang Architects
Na tej wieży najważniejszy widok nie czeka dopiero na szczycie. Chenhu Migratory Bird Observation Tower projektu Xiang Architects prowadzi odwiedzających przez 24 platformy rozmieszczone pomiędzy dwoma niezależnymi ciągami schodów. Wraz z wysokością zmienia się skala krajobrazu – od koron drzew i roślinności znajdującej się tuż obok po rozległe mokradła i odległy horyzont. Dzięki temu prawie 20-metrowa konstrukcja staje się nie tylko punktem obserwacyjnym, ale także trasą, która stopniowo odsłania Chenhu Wetland w Wuhan.
Dwa niezależne ciągi schodów oplatają konstrukcję i prowadzą na kolejne platformy widokowe — ©Chen Hao
zamiast jednego widoku
Wieża stanęła na naturalnym wzniesieniu położonym 22 metry n.p.m. w obrębie mokradeł Chenhu. Rozciąga się stąd widok najezioro Tonghu, rzekę Tongshun i rozległe tereny podmokłe, które każdej zimy stają się schronieniem dla ponad 100 tysięcy ptaków wędrownych. Architekci nie potraktowali jednak wieży wyłącznie jako konstrukcji, która ma wynieść odwiedzających ponad otaczającą roślinność. Zamiast projektować możliwie krótką drogę na najwyższą platformę, skupili się na samym doświadczeniu wspinania się. Najważniejszym elementem projektu są dwa niezależne ciągi schodów wijące się wokół wspólnego, pustego środka. Jeden może służyć osobom idącym na górę, drugi tym, które schodzą. Pomiędzy nimi na różnych wysokościach rozmieszczono 24 niewielkie platformy. Dzięki temu nie ma tu jednego momentu, w którym krajobraz nagle otwiera się przed zwiedzającym. Widok zmienia się stopniowo. Na niższych poziomach uwagę przyciągają drzewa i roślinność znajdująca się w bezpośrednim sąsiedztwie wieży. Wyżej coraz większą część pola widzenia zajmują mokradła, tafla wody i odległy horyzont. Każdy zakręt schodów kieruje wzrok w inną stronę. Panorama nie pojawia się więc od razu w całości – jest odsłaniana fragment po fragmencie. Dopiero najwyższy poziom pozwala zobaczyć otoczenie w pełniejszej perspektywie.
Widok od środka pokazuje pusty trzon wieży oraz stalowe elementy usztywniające łączące biegi schodów — ©Chen Hao
schody jako część konstrukcji
Charakterystyczny układ komunikacji nie wynika wyłącznie z pomysłu na zwiedzanie. Jest również podstawą konstrukcji wieży. Xiang Architects zrezygnowali z typowego centralnego trzonu. Biegi schodów połączono z systemem stalowych elementów usztywniających, które pracują w przeciwnych kierunkach. Dzięki temu konstrukcja pozostaje stabilna i nie wymaga masywnego centralnego trzonu. Przez całą wysokość budowli przebiega otwarta przestrzeń o średnicy około trzech metrów. Zamiast zwartego rdzenia powstała więc lekka, ażurowa konstrukcja, przez którą można obserwować zarówno niebo, jak i znajdujące się po przeciwnej stronie fragmenty krajobrazu. Układ wieży, choć na pierwszy rzut oka wydaje się skomplikowany, został uporządkowany już na etapie projektowania. Za pomocą modelowania parametrycznego konstrukcję podzielono na 24 powtarzalne moduły. Poszczególne elementy wykonano wcześniej poza terenem inwestycji, a następnie zmontowano na miejscu. Prefabrykacja pozwoliła dokładnie odwzorować zaprojektowaną geometrię, ale miała również znaczenie ze względu na lokalizację obiektu. Ograniczenie prac prowadzonych bezpośrednio na budowie pozwoliło zmniejszyć ingerencję w teren mokradeł.
Wieża wyrasta ponad zielone wzniesienie, wyraźnie zaznaczając swoją obecność w krajobrazie mokradeł Chenhu — ©Chen Hao
srebrna wieża zmienia się wraz z pogodą
Konstrukcję otacza matowa, srebrzysta metalowa okładzina. Architekci nie próbowali za jej pomocą ukryć budowli wśród zieleni. Wieża zachowuje wyraźnie współczesny charakter, ale jej wygląd zmienia się wraz ze światłem i pogodą. W pochmurne dni srebrna powierzchnia traci ostre kontury na tle wilgotnego, zamglonego krajobrazu. Przy bezchmurnym niebie odbija światło, natomiast wieczorem nabiera cieplejszych odcieni zachodzącego słońca. Ta zmienność dobrze odpowiada idei całego projektu. Chenhu Migratory Bird Observation Tower nie oferuje jednego, niezmiennego obrazu przyrody. To, co zobaczy odwiedzający, zależy od wysokości, miejsca, kierunku spojrzenia, pory dnia i warunków atmosferycznych. Architektura nie konkuruje tu z krajobrazem, ale pomaga go oglądać. Droga na szczyt została rozciągnięta w czasie właśnie po to, aby najważniejszym doświadczeniem nie był wyłącznie widok z ostatniej platformy. Równie istotne są wszystkie wcześniejsze przystanki – kolejne stopnie, zakręty i zmieniające się kadry mokradeł Chenhu.
