Lotus Shala,
projekt: Pablo Luna Studio
Dach rozchyla się nad wnętrzem niczym płatki kwiatu, a cała konstrukcja unosi się ponad porośniętym roślinnością zboczem. Lotus Shala w Ubud na Bali, zaprojektowana przez Pablo Luna Studio, to wykonane w całości z bambusa miejsce przeznaczone do jogi, medytacji i warsztatów. Zamiast zamykać użytkowników w tradycyjnej sali, architekci otworzyli budynek na rzekę, las, światło i przepływające przez wnętrze powietrze.
Otwarta sala Lotus Shala pozostaje w stałym kontakcie z otaczającym ją tropikalnym krajobrazem — ©Pablo Luna Studio
dach inspirowany kwiatem lotosu
Nazwa obiektu nie jest przypadkowa. Punktem wyjścia dla jego formy stał się kwiat lotosu, a przede wszystkim sposób, w jaki jego płatki otwierają się ku górze. W Lotus Shala motyw ten został przełożony na konstrukcję dachu, którego kolejne części wznoszą się nad centralną przestrzenią. Inspiracja ma tu także znaczenie symboliczne. Lotos jest kojarzony z przemianą i odrodzeniem, dlatego architekci wykorzystali jego kształt przy projektowaniu miejsca przeznaczonego do jogi, medytacji, warsztatów oraz pobytów skupionych na praktykach uważności. Zamiast dosłownie odwzorowywać roślinę, potraktowali ją jako punkt wyjścia do stworzenia lekkiej, otwartej struktury. Najbardziej charakterystyczny element budynku tworzą wygięte belki konstrukcyjne. Wyrastają z poziomu posadzki, wznoszą się ku górze i łączą ze sobą w rozbudowanym, przeplatającym się układzie. W ten sposób powstała jedna konstrukcyjna całość obejmująca wnętrze niczym rozłożysty dach.
Bambusowa konstrukcja dachu tworzy gęsty układ łuków i przeplatających się elementów — ©Pablo Luna Studio
konstrukcja w całości z bambusa
Lotus Shala została wykonana z bambusa. Pablo Luna Studio sięgnęło po materiał ważny zarówno ze względu na jego lokalną dostępność i znaczenie w indonezyjskiej kulturze budowania, jak i właściwości konstrukcyjne. Elastyczność bambusa pozwoliła uzyskać łukowe kształty bez konieczności podporządkowywania budynku prostemu, regularnemu układowi. Powtarzające się elementy tworzą gęstą strukturę, która odpowiada za stabilność dachu, ale nie odbiera mu wizualnej lekkości. Dzięki temu możliwe było również pozostawienie dużych fragmentów wnętrza bez dodatkowych podpór ograniczających widok. Konstrukcja pozostaje przy tym dobrze widoczna. Nie została ukryta za okładzinami, lecz stała się jednym z najważniejszych elementów wnętrza. Uzupełniają ją plecione powierzchnie z bambusa, które łagodzą światło wpadające pod dach i podkreślają rękodzielniczy charakter zastosowanego materiału.
Widziany z góry dach wyraźnie ujawnia inspirację rozwijającym się kwiatem lotosu — ©Pablo Luna Studio
budynek dopasowany do zbocza
Równie istotna jak forma dachu była relacja z terenem. Lotus Shala powstała na pochyłej działce porośniętej tropikalną roślinnością, w sąsiedztwie rzeki. Zamiast wyrównywać teren pod budowę, architekci dostosowali obiekt do jego naturalnego ukształtowania. Konstrukcję nieznacznie uniesiono ponad zbocze. Takie rozwiązanie pozwoliło ograniczyć ingerencję w teren, a jednocześnie otworzyć wnętrze na otaczający krajobraz. Z niektórych perspektyw budynek niemal znika wśród zieleni, a jego rozłożysty dach wydaje się zawieszony ponad roślinnością. Otwarta forma sprawia też, że granica pomiędzy wnętrzem a otoczeniem pozostaje umowna. Nie ma tu klasycznej fasady oddzielającej salę od krajobrazu. Zamiast niej pojawiają się szerokie otwarcia, przez które widać las i rzekę, a do środka swobodnie docierają światło oraz powietrze.
Duże rozpiętości konstrukcji pozwoliły ograniczyć liczbę podpór i pozostawić wnętrze możliwie otwarte — ©Pablo Luna Studio
architektura jako część doświadczenia
W budynku przeznaczonym do jogi i medytacji kontakt z otoczeniem nie jest jedynie atrakcyjnym widokiem. Stał się jednym z podstawowych założeń projektu. Odgłosy rzeki, ruch powietrza, zmieniające się w ciągu dnia światło i tropikalna roślinność pozostają stale obecne we wnętrzu. Dzięki dużym rozpiętościom konstrukcji główna sala może funkcjonować jako otwarta przestrzeń przeznaczona zarówno do indywidualnej praktyki, jak i zajęć grupowych. To architektura pozbawiona wielu elementów, które zwykle wyznaczają wyraźną granicę pomiędzy budynkiem a jego otoczeniem. W Lotus Shala najważniejsze pozostają więc trzy elementy: konstrukcja, materiał i krajobraz. Bambusowe łuki tworzą rozpoznawalną sylwetkę, ale jednocześnie nie konkurują z otaczającą zielenią. Budynek nie próbuje odcinać się od miejsca, w którym powstał. Przeciwnie – wykorzystuje ukształtowanie terenu, roślinność oraz otwarcie na rzekę jako integralną część swojej architektury.
