Hours Building,
projekt: See Architects
HOURS Building w Seulu nie powstał od nowa, choć rozbiórka mogła wydawać się najprostszym sposobem na zwiększenie jego powierzchni. See Architects zachowali konstrukcję istniejącego obiektu, dobudowali dwie kondygnacje i stworzyli elastyczne przestrzenie na wynajem, które mogą służyć m.in. jako biura lub placówki edukacyjne. Najbardziej wyrazistym elementem przebudowy stała się betonowa rama, która wychodzi ku ulicy i zaznacza obecność budynku cofniętego w głąb parceli.
Od frontu betonowa konstrukcja tworzy regularną siatkę pionowych i poziomych elementów — ©Kim Yongsun
budynek ukryty w głębi parceli
HOURS Building znajduje się w Daechi-dong, części seulskiej dzielnicy Gangnam. Od południa działka sąsiaduje ze szkołą podstawową Daehyeon, a w niewielkiej odległości na północ znajdują się szkoła średnia Hwimun i stacja metra Samseong. Choć położenie sprzyja różnym funkcjom – od edukacyjnych po biurowe – dostęp do obiektu prowadzi uliczką o szerokości niespełna sześciu metrów. Otwarcie terenu szkolnego sprawia, że przed budynkiem pozostaje więcej przestrzeni niż w typowej, zwartej zabudowie tej części miasta. Jednocześnie bezpośrednie sąsiedztwo placówki wymagało zadbania o prywatność użytkowników oraz odpowiednie oddzielenie wnętrz od ruchliwego otoczenia. Inwestor oczekiwał elastycznego obiektu, który można będzie dostosowywać do potrzeb różnych najemców. Od początku zakładano przebudowę istniejącej konstrukcji, a nie zastąpienie jej nowym budynkiem. Pozwoliło to ograniczyć koszty, skrócić czas prowadzenia prac i zmniejszyć ich uciążliwość dla sąsiedztwa.
Na kolejnych kondygnacjach betonowa rama stopniowo wysuwa się przed elewację — ©Kim Yongsun
dwie dodatkowe kondygnacje
Jednym z najważniejszych zadań było zwiększenie powierzchni przeznaczonej na wynajem. Architekci rozbudowali obiekt w górę, dodając dwie kondygnacje. Nowe piętra mają ponad cztery metry wysokości, dzięki czemu mogą pomieścić różne funkcje i dają przyszłym użytkownikom większą swobodę aranżacji. Jednocześnie nie zmieniono obrysu istniejących kondygnacji. Takie rozwiązanie pozwoliło uniknąć kosztownej rozbudowy systemu ochrony przeciwpożarowej. Zachowano również parter oparty na słupach, pod którym mieści się parking dla jedenastu samochodów – szczególnie istotny w budynku położonym z dala od głównej ulicy. See Architects nie potraktowali więc zastanej konstrukcji jako przeszkody. Stała się ona punktem wyjścia do rozbudowy, która zwiększyła wartość użytkową obiektu bez całkowitego rozpoczynania procesu inwestycyjnego od nowa.
Surowy beton i szara okładzina ceglana odróżniają budynek od sąsiedniej zabudowy — ©Kim Yongsun
betonowa rama przybliża budynek do ulicy
Istniejący HOURS Building był odsunięty od granicy działki o niemal trzy metry. W przypadku zabudowania sąsiedniej parceli mógłby zostać przysłonięty i stracić i tak ograniczony kontakt z ulicą. Zamiast zmieniać jedynie kolor lub materiał elewacji, architekci postanowili zaznaczyć obecność obiektu w bardziej zdecydowany sposób. Ku granicy parceli wysunęli betonową konstrukcję złożoną z mocno zarysowanych elementów pionowych i poziomych. Rama powiększa wizualny obrys HOURS Building i sprawia, że jest on dostrzegalny mimo cofnięcia właściwej fasady. Przestrzeń pomiędzy obiema warstwami pozostała otwarta. Tworzy strefę przejściową między budynkiem a ulicą, a zarazem zwiększa poczucie prywatności po stronie zwróconej w kierunku szkoły. Rozwiązanie nie polega więc na nałożeniu na dawny obiekt nowej „skóry”. Betonowa konstrukcja działa jak osobny element, który porządkuje elewację, buduje głębię i wyznacza nowe relacje z otoczeniem.
Betonowa rama wysuwa HOURS Building w stronę ulicy i zwiększa jego widoczność — ©Kim Yongsun
przepisy nadały konstrukcji trzeci wymiar
Pierwotnie rama miała przyjąć postać wolnostojącej, pionowej ściany ustawionej dwa metry przed fasadą. Na etapie uzyskiwania pozwoleń pojawiła się jednak obawa, że przestrzeń między nią a budynkiem mogłaby zostać w przyszłości samowolnie zabudowana. Projektanci zmienili więc geometrię konstrukcji. Na niższych poziomach łączy się ona z fasadą, a na kolejnych kondygnacjach stopniowo wysuwa w stronę ulicy. Płaski ekran został zastąpiony przestrzenną kompozycją, która wygląda inaczej w zależności od punktu obserwacji. Od frontu przypomina regularny betonowy raster, natomiast z boku ujawnia schodkowy układ i rzeźbiarski charakter. Ograniczenie formalne nie osłabiło pierwotnego pomysłu, lecz doprowadziło do powstania najbardziej rozpoznawalnego elementu HOURS Building. Rama nie tylko poprawia widoczność obiektu, ale również nadaje mu formę, której nie da się odczytać z jednego ujęcia.
Schodkowy układ betonowych elementów nadaje bryle głębię i zmienia jej wygląd zależnie od perspektywy — ©Kim Yongsun
nowe i istniejące pozostają czytelne
Architekci ograniczyli rozbiórkę głównych elementów konstrukcyjnych do minimum. Dzięki temu zarówno koszt, jak i czas realizacji wyniosły mniej niż połowę tego, czego wymagałoby usunięcie budynku i wzniesienie go od podstaw. Podział między zastaną częścią a nową ingerencją podkreślają materiały. Surowy beton wyznacza wysuniętą konstrukcję, natomiast istniejące elewacje pokryto szarą płytką ceglaną. Różnica faktur pozwala odczytać sposób przebudowy, a stonowana kolorystyka odcina HOURS Building od czerwonej cegły dominującej w zabudowie sąsiednich uliczek. Realizacja See Architects pokazuje, że zwiększenie powierzchni i widoczności obiektu nie musi oznaczać wyburzenia tego, co już istnieje. W HOURS Building oszczędność materiałów, czasu i środków stała się podstawą architektury – a nie ograniczeniem, które należało ukryć.
