Čebín Primary School (Základní škola),
projekt: knesl kynčl architekti
W Čebínie pod Brnem nowa szkoła nie powstała na obrzeżach ani na pustej działce. knesl kynčl architekti przebudowali stojący przy centralnym placu sklep z lat siedemdziesiątych, zachowując dużą część jego konstrukcji i nadając mu zupełnie nową funkcję. Budynek, który przez lata służył mieszkańcom w zupełnie inny sposób, dziś ponownie staje się ważnym elementem codziennego życia miejscowości.
Nowa szkoła zajęła miejsce dawnego sklepu w samym centrum Čebína, pomiędzy istniejącą zabudową miejscowości — ©BoysPlayNice
szkoła wraca do centrum miejscowości
Čebín to niewielka miejscowość położona na północny zachód od Brna. Do tej pory starsi uczniowie miejscowej szkoły podstawowej kontynuowali naukę w pobliskim Drásovie. Rosnące problemy z dostępnością miejsc w szkołach w całej aglomeracji brneńskiej sprawiły jednak, że gmina zdecydowała się stworzyć własną placówkę. Jej lokalizacja nie jest przypadkowa. Budynek stoi przy centralnym placu, w sąsiedztwie urzędu, przedszkola, szkoły dla młodszych dzieci, domu kultury, ośrodka zdrowia, kościoła czy poczty. Zamiast przenosić kolejną publiczną funkcję na obrzeża miejscowości, architekci wykorzystali obiekt już wpisany w jej strukturę. Nowa szkoła zajęła dawny sklep Jednota z lat siedemdziesiątych, który wcześniej został kupiony przez gminę. Zachowano konstrukcję nośną dwóch dolnych kondygnacji, a następnie dostosowano ją i rozbudowano tak, aby budynek mógł pełnić zupełnie nową funkcję.
Budynek dawnego sklepu Jednota przed przebudową na szkołę — ©knesl kynčl architekti
trzy kondygnacje wokół centralnego atrium
Niewielka działka wymusiła zwartą, pionową organizację szkoły. Jej trzy kondygnacje skupiono wokół centralnego atrium, które porządkuje wnętrze i łączy poszczególne części budynku. Wokół niego rozmieszczono sale lekcyjne, pomieszczenia dla nauczycieli oraz część administracyjną. Szkoła przeznaczona jest dla około stu dwudziestu uczniów starszych klas. Oprócz pomieszczeń dydaktycznych znalazły się w niej także stołówka i kuchnia, która obsługuje nie tylko uczniów, lecz również inne instytucje należące do gminy. Dzięki temu budynek nie działa jako odizolowany obiekt edukacyjny, ale staje się częścią szerszego zaplecza publicznego Čebína. Architekci od początku uwzględnili też możliwość dalszego rozwoju placówki. W trakcie przygotowywania inwestycji gmina kupiła sąsiednią nieruchomość, na której w przyszłości może powstać kolejny budynek. Klatkę schodową i windę umieszczono w taki sposób, aby planowana rozbudowa mogła zostać bezpośrednio połączona z istniejącą komunikacją szkoły.
Duży zegar na elewacji podkreśla publiczny charakter szkoły i jej ważne miejsce w centrum Čebína — ©BoysPlayNice
ceramiczna elewacja i zegar od strony placu
Przebudowa nie próbuje ukryć zwartej skali dawnego obiektu handlowego pod spektakularną formą. Charakter szkoły budują przede wszystkim proporcje, rytm otworów oraz ceramiczna okładzina elewacji. Ten sam materiał pojawia się również w części wspólnych wnętrza, dzięki czemu zewnętrzna i wewnętrzna architektura tworzą spójną całość. Szczególnym elementem głównej fasady jest duży zegar. Jego obecność podkreśla publiczny charakter budynku i znaczenie miejsca, które szkoła zajmuje w strukturze Čebína. Obiekt jest dobrze widoczny przy wjeździe do miejscowości, dlatego architekci potraktowali go również jako nowy punkt orientacyjny. W projekcie postawiono przy tym na proste i trwałe rozwiązania. Konstrukcję uzupełniają ściany z pustaków ceramicznych oraz betonowe stropy wykonywane na miejscu, a zastosowane materiały mają wymagać niewielkiej konserwacji i dobrze znosić intensywne użytkowanie.
Od strony ogrodu elewację szkoły tworzą długie pasy okien i jasna ceramiczna okładzina — ©BoysPlayNice
szkoła jako część lokalnego systemu energetycznego
Istotnym elementem modernizacji była także poprawa charakterystyki energetycznej budynku. Zwarta bryła, izolacja mineralna oraz nowe okna i drzwi mają ograniczać zużycie energii, a za ogrzewanie odpowiadają pompy ciepła typu powietrze–woda. Na tym jednak założenia gminy się nie kończą. Budynki publiczne wokół centralnego placu należą do jednego samorządu, dlatego w przyszłości szkoła ma zostać włączona do systemu współdzielenia energii pomiędzy obiektami komunalnymi. W ten sposób przebudowa dawnego sklepu staje się elementem większej strategii zwiększania lokalnej samowystarczalności energetycznej. Čebín Primary School pokazuje przy tym, że nowa infrastruktura publiczna nie zawsze wymaga budowania od podstaw. W tym przypadku kluczowe okazało się wykorzystanie istniejącego obiektu i jego położenia. Dawny sklep nie tylko otrzymał drugie życie, ale też pomógł wzmocnić miejsce, które już wcześniej skupiało najważniejsze funkcje niewielkiej miejscowości.
