EU TUMO Convergence Center w Erywaniu,
projekt: MVRDV
Rozpoczęcie budowy EU TUMO Convergence Center w Erywaniu wyznacza nowy etap w rozwoju jednego z najbardziej konsekwentnie realizowanych modeli edukacji technologicznej. Projekt autorstwa pracowni MVRDV, zainaugurowany podczas oficjalnej ceremonii z udziałem premiera Armenii Nikola Paszyniana, wpisuje się w szerszy proces przekształcania miasta w ośrodek innowacji. Nowy budynek, powstający na terenie kampusu TUMO w parku Tumanyana, łączy funkcje edukacyjne, badawcze i biznesowe, tworząc przestrzeń współpracy między młodymi twórcami a sektorem nowych technologii. To inwestycja, która nie tylko odpowiada na aktualne potrzeby, ale również projektuje przyszłość edukacji.
EU TUMO Convergence Center w Erywaniu
© MVRDV
TUMO – model edukacji, który zmienia sposób uczenia się
TUMO Center for Creative Technologies od 2011 roku rozwija autorski system bezpłatnej edukacji, skierowany do młodzieży i dorosłych. Program oparty na pracy projektowej i samodzielnym zdobywaniu kompetencji pozwolił przeszkolić ponad 100 tysięcy osób. Z Erywania inicjatywa rozszerzyła się na kolejne miasta, tworząc międzynarodową sieć ośrodków – od Europy po Azję. Nowy budynek na głównym kampusie nie jest jedynie rozbudową istniejącej infrastruktury. To jakościowa zmiana: pojawiają się przestrzenie dla bardziej zaawansowanych użytkowników, środowiska pracy dla firm technologicznych oraz zaplecze dla badań i rozwoju. W jednym miejscu spotykają się edukacja, przemysł i przedsiębiorczość – bez wyraźnych granic między nimi.
EU TUMO Convergence Center w Erywaniu
© MVRDV
Architektura nad wąwozem – projekt wpisany w krajobraz Erywania
Lokalizacja budynku odgrywa kluczową rolę w całym założeniu. Obiekt powstaje na skalnym wyniesieniu nad wąwozem rzeki Hrazdan, co pozwala w pełni wykorzystać naturalny potencjał miejsca. Architekci z MVRDV potraktowali topografię jako punkt wyjścia dla kompozycji – nie próbują jej podporządkować, lecz rozwijają jej logikę. Bryła otwiera się w dwóch kierunkach: na północ, ku wąwozowi, oraz na południe, w stronę góry Ararat. Ten układ widokowy nie jest przypadkowy – wprowadza do projektu dodatkową warstwę znaczeniową. Odwołanie do symboliki Arki Noego pojawia się tu w sposób nienachalny, jako kontekst kulturowy, a nie dosłowna narracja.
EU TUMO Convergence Center w Erywaniu
© MVRDV
Bryła, forma i układ przestrzenny – architektura jako struktura otwarta
Budynek ma formę wydłużonego, monolitycznego bloku o długości 120 metrów, osadzonego na zagłębionym podium. Jego końce zostały wysunięte poza obrys podstawy, tworząc wyraźne wsporniki nad opadającym terenem. Ten gest formalny nadaje bryle napięcie i podkreśla jej relację z krajobrazem.
Podium pełni funkcję przedłużenia parku Tumanyana – łagodnie wyniesiona powierzchnia prowadzi użytkowników w kierunku wejścia, zacierając granice między przestrzenią publiczną a architekturą. Całość opiera się na klarownej, linearnej kompozycji, w której forma wynika bezpośrednio z funkcji i warunków lokalizacyjnych.
EU TUMO Convergence Center w Erywaniu
© MVRDV
Wnętrze jako przestrzeń współpracy – trzy atria organizujące życie budynku
Układ funkcjonalny budynku podporządkowano idei otwartości i elastyczności. Pięć kondygnacji zorganizowano wokół trzech dużych atriów, które stanowią główne przestrzenie wspólne. „Grotto”, zlokalizowane przy wejściu, pełni funkcję strefy powitalnej – łączy kawiarnię, przestrzeń spotkań i miejsce pracy nieformalnej. „Valley” na południowym krańcu mieści wielofunkcyjną salę wydarzeń, zdolną do adaptacji w zależności od potrzeb. „Canyon” integruje przestrzenie coworkingowe, umożliwiając różne formy pracy zespołowej.
EU TUMO Convergence Center w Erywaniu
© MVRDV
Elastyczność i długowieczność – architektura gotowa na przyszłość
Jednym z kluczowych założeń projektu jest możliwość jego adaptacji w czasie. Układ oparty na dwóch centralnych trzonach komunikacyjnych pozwala na swobodną reorganizację przestrzeni bez ingerencji w konstrukcję. Dzięki temu budynek może odpowiadać na zmieniające się potrzeby użytkowników – zarówno instytucji edukacyjnych, jak i firm technologicznych. To podejście wpisuje się w szerszą strategię projektowania długowiecznych struktur, które nie wymagają radykalnych przebudów wraz ze zmianą funkcji.
Zrównoważone rozwiązania – mniej betonu, więcej efektywności
Projekt uwzględnia również szereg rozwiązań ograniczających wpływ na środowisko. Zastosowanie technologii „bubble deck” pozwala zmniejszyć zużycie betonu i masę konstrukcji. Liczne atria działają jako bufory termiczne, umożliwiając bardziej elastyczne zarządzanie temperaturą wewnątrz budynku. Systemy ogrzewania podłogowego o niskiej temperaturze oraz rozwiązania wspomagające cyrkulację powietrza pozwalają ograniczyć zużycie energii, jednocześnie utrzymując komfort użytkowania. Półprzezroczysta elewacja z poliwęglanu filtruje światło dzienne i nadaje bryle wyraźną obecność po zmroku.
EU TUMO Convergence Center w Erywaniu
© MVRDV
Przestrzeń publiczna i krajobraz – przedłużenie parku Tumanyana
Projekt nie kończy się na samej bryle budynku. Równie istotne jest zagospodarowanie terenu wokół. Architekci zaproponowali system ścieżek, punktów widokowych i przestrzeni rekreacyjnych, które rozwijają istniejącą strukturę parku Tumanyana. Szczególnym elementem jest most wejściowy od strony zachodniej, który prowadzi przez centralne atrium i kończy się platformą widokową nad wąwozem. To rozwiązanie łączy architekturę z krajobrazem i wzmacnia dostępność całego założenia.
EU TUMO Convergence Center w Erywaniu
© MVRDV
Erywań jako miasto przyszłości – architektura, która wspiera rozwój
EU TUMO Convergence Center to projekt, który wykracza poza ramy tradycyjnie rozumianego budynku edukacyjnego. Tworzy środowisko, w którym nauka, praca i innowacja funkcjonują równolegle, wzajemnie się uzupełniając. W kontekście rozwoju Erywania jest to wyraźny sygnał zmiany – kierunku opartego na wiedzy, technologii i współpracy. Architektura nie jest tu jedynie tłem dla tych procesów, lecz aktywnym narzędziem ich kształtowania.
Oprac.: Anastazja Gibas
Ilustracje udostępnione dzięki uprzejmości pracowni MVRDV.
