Miejsca czwartej przyrody, gdzie zieleń przechwytuje dawne tereny przemysłowe, mogą być równie cenne dla zdrowia miasta i jego mieszkańców, co naturalne tereny zielone. Aleksandra Cebula z Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej zaprojektowała koncepcję odzyskania plant salinarnych w Bochni na miejsce, w którym warto przebywać.
Praca Aleksandry Cebuli została nagrodzona w kategorii Architektura krajobrazu w ogólnopolskim konkursie na prace dyplomowe organizowanym przez Krakowski Oddział Towarzystwa Urbanistów Polskich. Promotorką pracy dyplomowej była prof. Katarzyna Łakomy.
Na terenie obecnych plant dawniej istniały stawy salinarne. Sól wydobywana była w Bochni od połowy XIII wieku, a dawne budynki kopalni nadal można dostrzec w panoramie miasta. Pierwsza wzmianka o sadzawkach za Zamkiem Żupnym pochodzi zaś z 1544 roku. Obecnie – od 2020 roku – na obszarze plant funkcjonuje tężnia solankowa.
wizualizacje
proj.: Aleksandra Cebula
historia pod zielonym płaszczem
Proces projektowy autorki poprzedziły pogłębione analizy w tym analiza planistyczna, analiza prawna, uwarunkowań przyrodniczych – budowy geologicznej, rzeźby terenu, gleb, wód powierzchniowych i środowiska przyrodniczego. Autorka poświęciła uwagę również drzewom i dokonała inwentaryzacji dendrologicznej oraz schematu przedstawiającego gospodarkę drzewostanem.
plansza I
proj.: Aleksandra Cebula
Podstawowe założenie autorki projektu dotyczyło zachowania istniejących układów ze względu na ich wysoką wartość historyczną. Jednocześnie, ingerencja w struktury zabytkowego parku również pozostała minimalna. Mimo to, wprowadzenie subtelnych zmian nadało terenowi nowoczesnego wyglądu.
plansza III
proj.: Aleksandra Cebula
Projekt nawiązuje do obecności dawnych stawów odwadniających szyb Campi. Teren plant salinarnych został podzielony na dziewięć stref: reprezentacyjną, rekreacyjną, reprezentacyjno-informacyjną, stawy i ogrody deszczowe, strefę pamięci, spacerową, gastronomiczną, rekreacyjno-edukacyjną oraz wypoczynkowa.
wizualizacja — detal, ogród deszczowy
proj.: Aleksandra Cebula
Projekt studentki zakłada wyeksponowanie wejść na planty od strony ulicy Regis, a także pomnika I wojny światowej i jego otoczenia.
jaśniej, ładniej i przyjemniej
Kolejny zabiegiem, jaki zastosowała autorka było ujednolicenie i uporządkowanie wizualne terenu. Dlatego przestrzeń zewnętrzna pizzerii Corleone została scalona z parkiem, tak jak i chodniki przy restauracjach. Uporządkowane zostały również poziomy nawierzchni na terenie opracowania. Ulica Regis od Plant do Zamku Żupnego została przekształcona w woonerf.
plansza VI
proj.: Aleksandra Cebula
Autorka zadbała o wprowadzenie integracji kolorystycznej na terenie plant, a także zapewnienie odpowiedniej iluminacji.
W projekcie nie zabrakło rozwiązań dotyczących bioróżnorodności plant. Autorka nie tylko pozostawiła w opracowaniu nienaruszone powierzchnie biologicznie czynne, ale też wprowadziła nowe formy sprzyjające różnorodności gatunkowej, takie jak np. ogród deszczowy. Autorka wskazuje konkretne gatunki, które powinny znaleźć się na terenie plant takie jak pajęcznica gałęzista, wiązówka błotna i czerwona, rdest wężownik, czy też śmiałek darniowy.
wizualizacja — detal, mostek
proj.: Aleksandra Cebula
Planty w projekcie Aleksandry Cebuli stały się również lepiej przystosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Usunięto zbędne krawężniki i wprowadzono odpowiednie rampy.
Projekt rewaloryzacji plant mógłby przyczynić się do ożywienia centrum Bochni, lepszego wykorzystania jego walorów turystycznych i utrwalenia pamięci o bogatej historii terenu.
