Architektura brutalistyczna w Polsce – ilustrowany atlas

Dobrawa Bies
22 lutego '21

Paulina Adamowska, absolwentka Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi, zafascynowana polską architekturą brutalistyczną stworzyła atlas o tym nurcie. Jej książka to przegląd pięciu budynków i ich historia ukazana w autorskim tekście, foncie i ilustracjach.

Książka zaprojektowana przez Paulinę Adamowską to dyplom magisterski wykonany pod kierunkiem prof. Sławomira Kosmynka na ASP w Łodzi. Publikacja to przegląd najlepszych przykładów architektury brutalistycznej w Polsce. Znajduję się w niej pięć wybranych przez autorkę budynków, które według niej najbardziej spełniają postulaty idei tego nurtu. Absolwentka ASP zamiast zwyczajnego podręcznika do nauki postanowiła stworzyć ilustrowany atlas, który w ciekawy sposób przekazuje podstawową wiedzę na temat brutalizmu.

Ilustrowany atlas
architektury brutalistycznej w Polsce

atlas to autorskie teksty, ilustracje, a także specjalny font

© Paulina Adamowska

Jak mówi autorka:

Celem stworzenia tej książki, jest między innymi popularyzacja brutalizmu i pokazanie jego wyjątkowości. Wiele osób nie wie nawet, jak nazywa się ten kierunek w architekturze. Budynki często są krytykowane za czasy, w których powstały i nikt nie zwraca uwagi na ich formę. Oprócz tego bardzo ważnym problemem jest fakt, że bezpowrotnie je tracimy. Najlepszy przykład brutalizmu, czyli Dworzec w Katowicach został zburzony w 2011 roku. Wyróżniający się bryłą hotel Forum w Krakowie, od lat jest zaniedbany i nie wiemy, jaki czeka go los.

Okładka atlasu
z betonu architektonicznego     Jedna ze stron atlasu

okładka została wykonana z betonu architektonicznego

© Paulina Adamowska

Projektantce zależało, aby książka była w całości jej autorską realizacją. Paulina jest autorką tekstu, ilustracji, a nawet fontu. Ilustracje budynków, które znajdują wewnątrz atalsu, funkcjonują również jako plakaty wydrukowane w formacie 50×70 cm, lub 50×50 cm. Książka ma ok. 90 stron, a okładka zrobiona jest z betonu architektonicznego i zszyta ściegiem koptyjskim.

Ilustracje
w albumie

ilustracje w atlasie funkcjonują jako plakaty

© Paulina Adamowska

Dobrawa Bies: Skąd pomysł na atlas i dlaczego brutalizm?

Paulina Adamowska: Dwa lata temu pojechałam na kilka dni do Krakowa. Byłam na spacerze nad Wisłą i zobaczyłam po drugiej stronie rzeki ogromny billboard. Pod tym billboardem dojrzałam beton i kształty, które mnie zaintrygowały. Gdy wróciłam do domu, od razu sprawdziłam co to za budynek. Był to hotel Forum. Dopiero na starych zdjęciach zobaczyłam jego kształt w całości i od razu zauroczyła mnie jego masywna, betonowa forma. Miesiąc później miałam przyjemność zwiedzić Barbican Centre w Londynie i dzięki temu zobaczyłam dwa różne podejścia do brutalizmu. Uważam, że ten styl architektoniczny jest niedoceniony. Postanowiłam zrobić o nim książkę, aby zwrócić uwagę i zainteresować brutalizmem innych. Już straciliśmy w Polsce najlepszy przykład architektury brutalistycznej i nie chciałabym, żeby te błędy były powielane.

Hotel Forum
w Krakowie opisany w atlasie

autorka wybrała pięć budynków, które najlepiej pokazują ideę brutalizmu np. hotel Forum w Krakowie

© Paulina Adamowska

Dobrawa: Jest Pani autorką nie tylko ilustracji, ale także fontu oraz tekstów. Proszę opowiedzieć o pracy nad projektem.

Paulina: Praca nad tym projektem zajęła mi prawie rok. Na początku skupiłam się na researchu. Zebrałam sporą ilość materiału na temat brutalizmu w Polsce. Przejrzałam mnóstwo książek, magazynów czy stron internetowych. Wybrałam pięć budowli w Polsce, które najlepiej ukazują idee brutalizmu. Gdy zaczęłam pisać tekst, znalazłam tyle wspaniałych cytatów m.in. Filipa Springera czy Anny Cymer, że koniecznie chciałam je użyć w mojej książce. Gdy już miałam, częściowo napisany tekst, zaczęłam pracę nad częścią wizualną. Odwiedziłam wszystkie wspomniane w moim atlasie lokalizacje, aby je sfotografować, dokładnie obejrzeć i poszukać inspiracji do stworzenia ilustracji. Jedynym wyjątkiem jest Dworzec w Katowicach, który został zburzony w 2011 roku. Ilustracje, które stworzyłam, odzwierciedlają w mniejszym lub większym stopniu rzeczywiste budynki. Czasem jednak są to tylko abstrakcyjne formy z teksturą betonu. Większość ilustracji stworzyłam tak, aby mogły zaistnieć, jako osobne plakaty. Na koniec procesu, gdy miałam już gotowy layout książki oraz wszystkie elementy, skupiłam się na zaprojektowaniu fontu, który odzwierciedlałby brutalistyczne formy. Składa się on z trzydziestu pięciu odmian, które łącze w różnorodne kompozycje.

Definicja brutalizmu
w atlasie     Autorka zaprojektowała
również font

font zaprojektowany przez Paulinę nawiązuje do brutalistycznych form

© Paulina Adamowska

Dobrawa: Do kogo adresowany jest atlas? Czy uważa Pani, że dobry design może wpłynąć na życie jego odbiorców?

Paulina: Książka jest adresowana do wszystkich fanów architektury, szczególnie modernistycznej. Jest to ilustrowany atlas, w którym można znaleźć podstawowe informacje na temat tego nurtu architektury, a nie podręcznik, kompendium wiedzy. Ma na celu zaciekawić odbiorcę i zainspirować do odkrywania brutalizmu. Design jest nieodłączną częścią naszego życia. Każdy z nas doświadcza go codziennie, świadomie bądź nie. Dobry design może wzbudzać w nas pozytywne emocje, fascynować lub zachwycać, natomiast zły może nas frustrować lub irytować. Brutalizm łączy ze sobą skrajne emocje, monumentalność i niedostępność z jednoczesnym pięknem formy i myśleniem o designie użytkowym. To też chciałam ukazać w moim albumie poprzez zaprojektowanie betonowej okładki, czy specjalnie fontu, przy jednoczesnym zachowaniu przystępności treści.

Dobrawa: Dziękuję za rozmowę!

 

Dobrawa Bies

Głos został już oddany

Aluprof Future Builders — „Jak powinno wyglądać budownictwo przyszłości?” — rozmowy z architektami z całego świata
Biblioteka BIM Wiśniowski - bramy, okna, drzwi, ogrodzenia
Konkurs City & Rest - Wspólna Przestrzeń Miasta