Zespół pracowni Informal Architects przerobił przywołujący na myśl klasyczny polski dworek, popadający w ruinę budynek Państwowego Ośrodka Maszynowego w Gostyniu na luksusową klinikę medycyny estetycznej. Jak ta radykalna zmiana funkcji wpłynęła na zachowaną bryłę i jej wnętrza?
W latach 50. XX wieku Państwowe Ośrodki Maszynowe (POM) powstawały w niemal każdej polskiej gminie. Powoływane przez Ministerstwo Rolnictwa przedsiębiorstwa zaopatrzone w parki maszynowe zajmowały się mechanizacją produkcji rolnej i naprawami sprzętu rolniczego. W latach 70. na terenie kraju były aż 352 POM-y, jednak po wprowadzeniu gospodarki rynkowej większość z nich została zlikwidowana. Dziś jeden z nich zyskał nowe życie.
budynek przed przebudową i modernizacją
© Informal Architects
budynek po przebudowie i modernizacji
fot.: Zasoby Studio © Informal Architects
Budynek administracyjny POM w Gostyniu na pierwszy rzut oka wygląda jak polski dworek — niska, symetryczna bryła przykryta czterospadowym dachem z wejściem podkreślonym trzema arkadami i odpowiadającymi im lukarnami szczytowymi pochodzi jednak z lat 50., z czasów, gdy architektura bywała „socjalistyczna w treści i narodowa w formie”.
Podczas prac inwentaryzacyjnych napotkaliśmy wiele ciekawych znalezisk, między innymi popiersie samego Włodzimierza Lenina, które noszone było przez robotników pracujących w zakładzie podczas święta pracy
— wspominają projektanci.
budynek przed i po przebudowie i modernizacjo
fot.: Zasoby Studio © Informal Architects
architektoniczny lifting
Teren po gostyńskim POM-ie znajduje się na obrzeżach miasta, zachowany budynek administracyjny otacza przemysłowa zabudowa — siedziba firmy produkującej konstrukcje stalowe i dawna huta szkła. Dawny budynek administracyjny diametralnie zmienił swoją funkcję — dziś, po przebudowie i rozbudowie — mieści klinikę medycyny estetycznej.
rzut parteru
© Informal Architects
Do projektu przystępowaliśmy z szacunkiem do przeszłości oraz z uwzględnieniem skutków trwającego kryzysu klimatycznego. Podstawowym założeniem było wykorzystanie do maksimum materiałów budynku istniejącego, oryginalnego układu konstrukcyjnego oraz wydłużenie życia budynku.
— tłumaczą architekci.
Ze względu na zły stan techniczny, obiekt wymagał gruntownej przebudowy — wymieniono między innymi pokrycie dachu, odnowiono elewacje, wprowadzono liczne rozwiązania pozwalające na większą energooszczędność obiektu (w tym pompy ciepła, ocieplenie przegród budowlanych, wymiana stolarki okiennej) i dostępność dla osób z niepełnosprawnością.
rzut 1. piętra
© Informal Architects
Zrównoważone projektowanie towarzyszyło nam od początku pracy przy tym budynku. Całość prac budowlanych wykonała lokalna firma budowlana, tak aby zminimalizować ślad węglowy, wspomagając się lokalnymi rzemieślnikami, którzy pamiętali czasy świetności remontowanego przez nas obiektu. Zasadziliśmy drzewa wkoło inwestycji, oraz znaczną część terenu wkoło budynku obsadziliśmy zielenią, również w ramach rekompensaty środowisku za niezbędne prace budowlane. Budynek został ogrzany pompą ciepła wspomaganą panelami fotowoltaicznymi.
— dodają.
połączenie starego z nowym
Aby zwiększyć funkcjonalność, architekci powiększyli bryłę o zlokalizowane z tyłu dwa niewielkie skrzydła. Wyraźnie odcinają się od jasnej, zachowanej bryły — częściowo pokryte cortenową stalą kubiki mieszczą gabinety zabiegowe.
do budynku dobudowano dwa niewielkie skrzydła
fot.: Zasoby Studio © Informal Architects
Wnętrza poddane zostały znaczącej przebudowie. Architekci skupili się przede wszystkim na zachowaniu oryginalnej więźby dachowej i stworzeniu spójnej, nowoczesnej całości, która — gdy tego chcemy — zapewnia poczucie prywatności.
Po wejściu odwiedzających wita imponująca centralna strefa recepcyjna, wyróżniająca się przestrzenią o podwójnej wysokości, która płynnie łączy parter z poddaszem. W celu uzyskania tego efektu istniejące stropy zostały usunięte, co nadaje przestrzeni poczucie otwartości i pozwala na dopływ naturalnego światła. Odsłonięta konstrukcja dachu, wsparta na specjalnie zaprojektowanych stalowych belkach, dodaje elegancji strukturalnej
— tłumaczą projektanci.
wnętrza kliniki
fot.: Zasoby Studio © Informal Architects
W centrum kliniki, na głównej osi, umieszczono przestronne lobby, po prawej i lewej stronie zlokalizowano gabinety zabiegowe i kosmetyczne, a także pomieszczenia socjalne, przygotowawcze i biurowe. Na poddaszu zaaranżowano salę konferencyjną, szatnie dla personelu i dodatkowe gabinety. Na górną kondygnację prowadzą dwie klatki schodowe — główna, bardziej nowoczesna, i drewniana, zachowana, podkreślona łagodnie wyprofilowaną balustradą.
zachowana klatka schodowa przed i po remoncie
fot.: Zasoby Studio © Informal Architects
Upragnioną spójność architekci uzyskali poprzez przemyślane połączenia materiałowe — znajdziemy tu wspomniany wcześniej corten, który dodaje bryle przemysłowego sznytu, marmur i szczotkowany mosiądz, które podkreślają luksusowy charakter przestrzeni i ocieplające wnętrze drewno.
przestronne lobby
fot.: Zasoby Studio © Informal Architects
Kluczowym elementem projektu jest konsekwentne zastosowanie materiałów. Ściana recepcji została wykończona cortenem, nawiązującym do materiałowości nowo zaprojektowanej elewacji. Nowoczesny, przemysłowy charakter cortenu stanowi wyraźny kontrast z pierwotną strukturą, podkreślając różnicę między historycznymi a współczesnymi elementami budynku. Ta interakcja między starym a nowym podkreśla starannie wyważony balans między zachowaniem a innowacją, który definiuje ten projekt
— podsumowują architekci.
wnętrza kliniki medycyny estetycznej
fot.: Zasoby Studio © Informal Architects
