#mies2026
W centrum hiszpańskiego miasta Logroño, na rondzie dotąd podporządkowanym wyłącznie ruchowi samochodowemu, powstała realizacja, która odwraca logikę funkcjonowania miejskiej przestrzeni. „Round About Baths” to tymczasowa łaźnia zaprojektowana przez pracownię Leopold Banchini Architects, która przekształca nieużywaną fontannę w miejsce spotkania, regeneracji i fizycznej obecności. Zrealizowany w ramach Festival Concéntrico projekt nie tylko redefiniuje funkcję konkretnej lokalizacji, lecz także prowokuje do namysłu nad tym, komu i w jaki sposób służy współczesne miasto. Jest to jedna z realizacji, która znalazła się na shortliście Nagrody im. Miesa van der Rohe w 2026 roku.
Łaźnie w centrum hiszpańskiego miasta Logroño
© Gregori Civera
Rondo w Logroño jako przestrzeń odzyskana dla mieszkańców
Interwencja obejmuje 205 metrów kwadratowych na Plaza Salón – miejscu, które dotychczas pozostawało poza realnym zasięgiem pieszych. Wprowadzenie programu łaźni publicznej w sam środek układu komunikacyjnego oznacza świadome zatrzymanie ruchu i zmianę priorytetów. Tam, gdzie wcześniej dominowała infrastruktura drogowa, pojawia się przestrzeń skupiona na człowieku i jego potrzebach. Projekt odpowiada na wyraźny brak dostępnych przestrzeni kąpielowych w mieście, jednocześnie wydobywając potencjał miejsca marginalizowanego. Nieczynna fontanna przestaje pełnić rolę dekoracyjną – zostaje włączona w nowy układ funkcjonalny i staje się częścią doświadczenia użytkowników.
Łaźnie w centrum hiszpańskiego miasta Logroño — przekrój poprzeczny
© Leopold Banchini Architects
Architektura jako rytuał: od pary po zanurzenie
Koncepcja projektu opiera się na prostym, lecz rzadko spotykanym w przestrzeni miejskiej założeniu: umożliwieniu pełnego rytuału kąpielowego w centrum miasta. Program obejmuje łaźnię parową, zewnętrzne baseny z zimną wodą oraz strefy odpoczynku. Kluczowe znaczenie ma tu sposób prowadzenia użytkownika przez kolejne etapy doświadczenia – od zamknięcia i skupienia, przez kontakt z wodą, po moment wyciszenia. Projekt operuje napięciem między otwartością przestrzeni publicznej a potrzebą prywatności, tworząc warunki do ich współistnienia. Wprowadzenie ciała – także nagiego – w środek miasta nie ma charakteru gestu prowokacyjnego. To raczej próba przesunięcia uwagi: z ruchu na obecność, z infrastruktury na człowieka.
Łaźnie w centrum hiszpańskiego miasta Logroño — rzut obiektu
© Leopold Banchini Architects
Rzut, plan i bryła – logika formy
Układ przestrzenny opiera się na klarownej, modularnej strukturze wpisanej w geometrię ronda. Centralnym punktem jest łaźnia parowa, której dominantę stanowi komin o wysokości 13,5 metra. Ten pionowy element porządkuje przestrzeń i nadaje jej wyraźną hierarchię. Wokół rdzenia rozmieszczono przebieralnie oraz ciągi komunikacyjne prowadzące do basenów z zimną wodą. Plan podporządkowany jest logice rytuału – kolejnym etapom doświadczenia użytkownika. Bryła ma charakter introwertyczny, co pozwala odseparować się od intensywnego otoczenia ulicznego, nie tracąc jednocześnie kontaktu z kontekstem miejsca. Powtarzalność drewnianych paneli porządkuje elewacje i buduje spójność całej struktury, unikając formalnych nadmiarów.
Łaźnie w centrum hiszpańskiego miasta Logroño — widok od strony ulicy
© Gregori Civera
Materiały i konstrukcja: lokalność i ponowne użycie
Projekt opiera się na prostych, lokalnych materiałach. Konstrukcję tworzy drewno sosnowe pochodzące z regionu Rioja, a obudowę – surowe, nieimpregnowane panele pokryte wodną farbą w odcieniu szarości. Wybór ten wynika zarówno z założeń środowiskowych, jak i z charakteru instalacji. Istotnym elementem jest wykorzystanie istniejących zasobów miejskich. Donice zostały przekształcone w żeliwne paleniska, natomiast oznakowanie wykonano z lokalnego granitu. Całość zaprojektowano z myślą o demontażu i ponownym użyciu materiałów, wpisując projekt w zasady gospodarki cyrkularnej. Realizacja przez lokalnych cieśli podkreśla związek z miejscem i ogranicza konieczność transportu, co ma znaczenie zarówno praktyczne, jak i środowiskowe.
Tymczasowość jako narzędzie zmiany miasta
Projekt funkcjonuje jako instalacja tymczasowa, jednak jej znaczenie wykracza poza czas trwania festiwalu. Obiekt pokazuje, że nawet krótkotrwała interwencja może uruchomić trwałą zmianę w sposobie postrzegania przestrzeni miejskiej. To architektura, która nie narzuca gotowych rozwiązań, lecz inicjuje proces – zachęca do testowania alternatywnych scenariuszy użytkowania miasta. Rondo, będące dotąd symbolem infrastruktury podporządkowanej samochodom, staje się miejscem wspólnoty i doświadczenia.
Architektura zaangażowana: więcej niż instalacja
Realizacja pracowni Leopolda Banchiniego wpisuje się w nurt architektury zaangażowanej społecznie, która operuje ograniczonymi środkami, lecz podejmuje istotne tematy. „Round About Baths” nie jest wyłącznie obiektem – to narzędzie redefinicji miejskich relacji. Projekt pokazuje, że nawet najbardziej oczywiste elementy infrastruktury mogą zostać odczytane na nowo. Wystarczy zmiana perspektywy – i odwaga, by na chwilę zatrzymać ruch.
