Nieuw Bergen,
projekt: MVRDV
Nieuw Bergen w Eindhoven powstało w historycznej dzielnicy De Bergen, gdzie nowa zabudowa musiała wpisać się w kameralną skalę sąsiedztwa. Pracownia MVRDV połączyła tu pięć nowych budynków z dwoma przekształconymi obiektami z XX wieku, tworząc 237 mieszkań, lokale usługowe i zielone przestrzenie wspólne. Skośne dachy nie są tylko znakiem rozpoznawczym projektu — pomagają wpuścić światło między budynki i sprawiają, że gęsta zabudowa nie traci lekkości.
Nieuw Bergen, Eindhoven — © Ossip van Duivenbode
nowe życie w dzielnicy De Bergen
De Bergen należy do najstarszych części Eindhoven. To dzielnica położona blisko centrum, ale wciąż kameralna, z lokalnymi restauracjami, butikami i niewysoką zabudową. Właśnie tutaj MVRDV zaprojektowało Nieuw Bergen — zespół siedmiu budynków, który zastąpił dawne miejskie obiekty i parkingi. Zamiast jednego dużego kwartału powstał układ brył o różnej wysokości, skali i kolorystyce. Ich nazwy — Indigo, Violet, Bleu, Rouge, Orange, Jaune i Vert — tworzą barwną sekwencję prowadzącą przez nowy fragment dzielnicy.
Nieuw Bergen, Eindhoven — © Ossip van Duivenbode
od dawnych komisariatów do mieszkań
Ważną częścią projektu są dwa istniejące budynki przy Grote Berg: Vert i Jaune. Oba powstały w XX wieku i w różnych okresach działały jako dzielnicowe komisariaty policji. MVRDV potraktowało je jako element pamięci miejsca, a nie przeszkodę dla nowej inwestycji. Pomiędzy nimi odtworzono fasadę dawnego budynku, który kiedyś uzupełniał pierzeję. Dziś tworzy ona lekką, kolumnadową strukturę. Nie jest pełną rekonstrukcją, ale przypomina o wcześniejszym układzie zabudowy i zachowuje miejską ciągłość.
Nieuw Bergen, Eindhoven — © Ossip van Duivenbode
skośne dachy rysowane światłem
Najbardziej charakterystycznym elementem Nieuw Bergen są skośne, poszarpane dachy pięciu nowych budynków. Nadają założeniu sylwetkę przywołującą górski krajobraz — szczególnie czytelną w dzielnicy, której nazwa odnosi się do gór. Ich forma nie wynika jednak wyłącznie z efektu wizualnego. Nachylenia dachów wyznaczono na podstawie analizy dostępu do światła, tak aby ograniczyć zacienianie mieszkań, sąsiednich budynków i przestrzeni publicznych. Dzięki temu gęsta zabudowa pozostaje jasna i bardziej otwarta.
Nieuw Bergen, Eindhoven — © Ossip van Duivenbode
skala rośnie w stronę miasta
Układ zespołu tworzy stopniowe przejście od niższej, historycznej zabudowy do wyższej części inwestycji. Przy Grote Berg pozostają Vert i Jaune, dalej pojawia się sześciokondygnacyjny Orange z mieszkaniami społecznymi, a całość domyka siedemnastokondygnacyjna wieża Indigo. Ten wzrost wysokości podkreśla kolorystyka elewacji. Ciemnoczerwona cegła dawnych budynków przechodzi w brązy, beże, jasne szarości i biel wieży. Dzięki temu stare i nowe nie zderzają się ze sobą ostro, lecz tworzą spokojną sekwencję.
Nieuw Bergen, Eindhoven — © Ossip van Duivenbode
różne mieszkania w jednym Nieuw Bergen
W siedmiu budynkach zaplanowano 237 mieszkań: od kompaktowych lokali, przez mieszkania rodzinne, po apartamenty, penthouse'y i 48 mieszkań społecznych w budynku Orange. Projekt odpowiada więc na różne potrzeby mieszkańców, łącząc w jednym miejscu kilka sposobów życia. Partery części budynków przeznaczono na handel i usługi. Lokale otwierają się na nasłonecznione, w dużej mierze wolne od samochodów przestrzenie publiczne. Nieuw Bergen ma działać nie jak zamknięty kompleks, lecz jak fragment dzielnicy — z miejscami, przez które można przejść, zatrzymać się albo usiąść przy jednym z lokali.
Nieuw Bergen, Eindhoven — © Ossip van Duivenbode
tarasy, szklarnia i wspólna zieleń
Skośne dachy pełnią kilka funkcji jednocześnie. Część z nich wykorzystano pod panele fotowoltaiczne i zielone dachy, inne stały się wspólnymi tarasami. Na Bleu i Rouge powstały miejsca spotkań dla mieszkańców, a na Bleu także szklarnia do wspólnej uprawy roślin. To rozwiązanie pokazuje, że większa liczba mieszkań nie musi oznaczać rezygnacji z zieleni i sąsiedzkich relacji. W Nieuw Bergen dachy są nie tylko wyrazistą linią w panoramie Eindhoven, ale też przestrzenią odpoczynku i spotkań.
Nieuw Bergen, Eindhoven — © Ossip van Duivenbode
gęstość bez utraty światła
Nieuw Bergen odpowiada na jedno z ważnych pytań współczesnych miast: jak budować więcej w centrum, nie tworząc ciasnej i zacienionej przestrzeni. MVRDV nie ogranicza się tu do maksymalizowania powierzchni. Kluczowe staje się precyzyjne kształtowanie brył, praca ze światłem i wykorzystanie istniejącej zabudowy. Adaptacja dawnych budynków ogranicza ślad węglowy, zielone dachy wspierają retencję wody i bioróżnorodność, a panele fotowoltaiczne poprawiają efektywność energetyczną założenia. W Eindhoven powstał projekt, który zwiększa gęstość miasta, ale zachowuje jego skalę, pamięć i charakter.
