Park Kulturowy Huaiyang Fuxi,
projekt: Turenscape
Na południu prowincji Henan, powstał Park Kulturowy Huaiyang Fuxi, zaprojektowany przez chińską pracownię Turenscape pod kierunkiem dr. Kongjiana Yu. Projekt zdobył AZ Award 2025 za architekturę krajobrazu, ale jego znaczenie wykracza poza nagrody. To przestrzeń, w której krajobraz staje się nauczycielem – pokazuje, że woda może być sojusznikiem, a nie wrogiem miasta, że zrównoważony rozwój nie oznacza rezygnacji z emocji.
Park Kulturowy Huaiyang Fuxi — widok z lotu ptaka
© Turenscape
Miasto, które uczy się słuchać natury
Huaiyang, jedno z najstarszych miast Chin, od tysiącleci toczy dialog z rzeką. Powodzie Rzeki Żółtej wielokrotnie niszczyły, ale też odradzały ten region. W ostatnich latach ekspansja urbanistyczna zaburzyła delikatną równowagę, ograniczając naturalną zdolność gruntu do przyjmowania wody. Turenscape postanowiło więc przywrócić naturze głos. Na odzyskanym, 43-hektarowym terenie powstał park, który funkcjonuje jak żywy organizm – chłonie deszcz, oczyszcza wodę, oddycha, reguluje temperaturę. Koncepcja „miasta-gąbki” została tu potraktowana nie jako techniczny eksperyment, lecz jako filozofia życia – powrót do mądrości, która przez stulecia kształtowała kulturę Chin.
Park Kulturowy Huaiyang Fuxi — mapa parku
© Turenscape
Kosmiczny plan – park jak mapa nieba
Rzut i plan Huaiyang Fuxi Cultural Park przypominają starożytną mapę gwiazd. Wyspy w formie kraterów rozrzucone są w przestrzeni niczym konstelacje – każda z własnym znaczeniem, rytmem i funkcją. W układzie inspirowanym ośmioma trygramami Fuxi – starożytnym systemem symboli opisujących siły natury i ich wzajemną harmonię – każdy zakręt ścieżki ma sens, a każda perspektywa prowadzi do kolejnej historii.
Park Kulturowy Huaiyang Fuxi — rzut i plan Huaiyang Fuxi Cultural Park przypominają starożytną mapę gwiazd
© Turenscape
Ziemię z wykopów – 860 tysięcy metrów sześciennych – wykorzystano ponownie, formując z niej pagórki i obniżenia. Gdy przychodzą deszcze, kraterowe zagłębienia wypełniają się wodą, tworząc naturalne zbiorniki retencyjne. W porze suchej stają się miejscami spotkań, koncertów, spacerów i ciszy.
Park Kulturowy Huaiyang Fuxi
© Turenscape
Drewniane pomosty, unoszące się tuż nad wodą, łączą poszczególne wyspy w płynną sieć. Brak barierek sprawia, że kontakt z wodą jest bezpośredni – niemal intymny. Odwiedzający idą więc nie tylko przez park, ale przez jego opowieść – o równowadze, powrocie i uważności.
Park Kulturowy Huaiyang Fuxi — projekt zdobył AZ Award 2025 za architekturę krajobrazu
© Turenscape
Woda jako bohaterka współczesnego miasta
Woda jest tu najważniejszą postacią. Nie tylko płynie – ona pracuje. System biologicznego oczyszczania wykorzystuje rośliny i mikroorganizmy, które filtrują miejskie ścieki i wody opadowe. Każdego dnia park oczyszcza ok. 11 500 ton wody, przywracając jej przejrzystość i życie. Trasa przepływu została zaprojektowana tak, by można ją było śledzić z kładek i mostków – widać, jak woda wnika, sączy się, znika i powraca. Wrażenie to potęguje światło – woda odbija niebo, zacierając granice między rzeczywistością a jej odbiciem. Cały system działa dzięki energii słonecznej – dyskretnie ukryte panele fotowoltaiczne sprawiają, że park staje się samowystarczalnym ekosystemem.
Park Kulturowy Huaiyang Fuxi
© Turenscape
27 kraterów – mikrokosmos codzienności
Na terenie parku powstało 27 tematycznych „kraterów”. Każdy ma własny charakter: od placu zabaw po spokojny ogród wodny i strefy sportowe. To przestrzeń, która zmienia się z porami roku – zimą część zbiorników zamienia się w lodowiska, a pagórkowaty teren staje się naturalnym torem dla narciarzy biegowych. Turenscape zaprojektowało przestrzeń, która zachęca do ruchu, ale też do refleksji. Każdy krater jest trochę jak scena – użytkownicy stają się aktorami w spektaklu, którego scenariusz pisze sama przyroda. W tym sensie park nie tylko służy ludziom – on ich uczy: jak się zatrzymać, jak obserwować, jak być częścią rytmu.
Na terenie parku powstało 27 tematycznych „kraterów”
© Turenscape
Roślinność, która pamięta pieśni
Kompozycja roślinna odwołuje się do „Księgi Pieśni: Chen Feng” – jednego z najstarszych zbiorów poezji chińskiej. Dominujące topole i wierzby, często przywoływane w dawnych utworach, są nie tylko gatunkami odpornymi na wilgoć. To także nośniki wspomnień – przywołują krajobraz, który istniał tu tysiące lat temu. Zieleń w projekcie Turenscape nie jest dekoracją. To warstwa narracyjna, łącząca naturę z kulturą. Dzięki niej park nabiera głębi – staje się miejscem, gdzie nowoczesność i tradycja współistnieją w jednym rytmie. To rodzaj „żywego muzeum”, w którym natura opowiada historię, a człowiek tylko słucha.
Park Kulturowy Huaiyang Fuxi powstał na odzyskanym, 43-hektarowym terenie © Turenscape 
Turenscape – sztuka przetrwania
Dr Kongjian Yu, założyciel Turenscape i absolwent Harvard Graduate School of Design, od lat redefiniuje pojęcie projektowania krajobrazu. Jego filozofia, streszczona w haśle „natura, człowiek i duch jako jedno”, zakłada, że architektura krajobrazu nie służy estetyzacji, lecz przetrwaniu. Turenscape, z zespołem ponad 500 ekspertów, zrealizowało już ponad tysiąc projektów w 250 miastach świata, zdobywając liczne międzynarodowe nagrody. Jednak w Huaiyang pokazuje coś więcej niż mistrzostwo inżynieryjne – pokazuje empatię wobec miejsca. To projekt, który uczy wrażliwości na rytm natury i siłę wspólnoty.
Park Kulturowy Huaiyang Fuxi © Turenscape 
Między ziemią a niebem
Park kulturowy Huaiyang Fuxi to opowieść o mieście, które nauczyło się współistnieć z wodą, o człowieku, który zamiast dominować, zaczyna rozumieć. To nie jest park, który tylko się ogląda. To przestrzeń, którą się odczuwa – stopami, oddechem, ciszą. Woda, ziemia i światło tworzą tu nowy alfabet miasta przyszłości – miasta, które potrafi słuchać natury, zanim zacznie do niej mówić.
Oprac.: Anastazja Gibas
Ilustracje udostępnione dzięki uprzejmości pracowni Turenscape.
