Audytorium w klasztorze dźinijskim
Shrimad Rajchandra Ashram,
projekt: Serie Architects
Pracownia architektoniczna Serie Architects zaprojektowała Raj Sabhagruh – kompleks dedykowany wyznawcom dźinizmu, który stanowi centralny punkt klasztoru Shrimad Rajchandra Ashram, rozciągającego się na 100 hektarach w Dharampur, w stanie Gujarat. W projekcie wykorzystano ręcznie ciosane cegły marmurowe, które ukazują naturalną strukturę kamienia, rozpraszając światło i tworząc zmieniające się efekty w zależności od kąta padania promieni słonecznych. Budynek o powierzchni 16 tys. metrów kwadratowych pełni funkcję przestrzeni do dyskursów, nauki, odpoczynku oraz medytacji. Jego forma i detale nawiązują do tradycji indyjskich świątyń dźinijskich, integrując historyczne motywy z nowoczesnym podejściem do architektury.
Audytorium w klasztorze dźinijskim Shrimad Rajchandra Ashram w Dharampur, w stanie Gujarat — widok na wzgórze z lotu ptaka
Fot. Rory Gardiner © Serie Architects
tradycja dźinijskiej architektury
w nowoczesnym wydaniu
Projekt Raj Sabhgruh został wyłoniony w 2012 roku w międzynarodowym konkursie. Jego koncepcja inspirowana jest mityczną świątynią, której struktura składa się ze stopniowo wznoszących się platform, na których gromadzą się ludzie, zwierzęta i półbogowie wokół Tirthankary – oświeconej istoty zajmującej najwyższy punkt tej przestrzeni. W kontekście dźinizmu budowla ta symbolizuje proces zdobywania wiedzy poprzez dyskurs i naukę, który stopniowo prowadzi wyznawców do oświecenia. Idea ta jest obecna we wszystkich świątyniach dźinijskich, gdzie powtarzające się elementy architektoniczne tworzą monumentalne shikary – smukłe, piramidalne formy, które wieńczą najświętszą część świątyni, dążąc wizualnie ku niebu.
Audytorium w klasztorze dźinijskim Shrimad Rajchandra Ashram w Dharampur, w stanie Gujarat
Fot. Rory Gardiner © Serie Architects
ręczna praca i zmieniające się efekty światła
Raj Sabhagruh został zaprojektowany jako przestrzeń dla wyznawców dźinizmu. Zewnętrzne ściany nośne budynku zostały pokryte ręcznie rzeźbionymi cegłami z białego marmuru makrana o grubości 50 mm. Cegły, pozyskane z odrzuconych płyt marmurowych, mają niewielki rozmiar, co pozwala na dopasowanie ich do zakrzywionej formy ścian i wprowadza teksturę do fasady. Wykorzystanie marmuru z odpadów wspiera zrównoważony charakter projektu pracowni Serie Architects, a także wpływa na obniżenie kosztów budowy. Na 36 powierzchniach brył budynku przez dwa lata ręcznie ułożono ponad 800 tysięcy cegieł. Surowe cięcia marmuru odsłaniają jego krystaliczną strukturę, która rozprasza światło, tworząc zmieniające się efekty w zależności od położenia słońca. Niewielkie okrągłe otwory, przypominające perforację, umożliwiają dopływ naturalnego światła do wnętrza.
Audytorium w klasztorze dźinijskim Shrimad Rajchandra Ashram w Dharampur, w stanie Gujarat — sala przeznaczona do medytacji
Fot. Rory Gardiner © Serie Architects
Naszym celem było stworzenie architektury współczesnej, zapadającej w pamięć i ponadczasowej, która mogłaby stać się symbolem młodego, rozwijającego się klasztoru
— wyjaśniają Christopher Lee i Kapil Gupta,
główni architekci pracowni Serie Architects
Audytorium w klasztorze dźinijskim Shrimad Rajchandra Ashram w Dharampur, w stanie Gujarat — przekrój budowli
© Serie Architects
układ przestrzenny i kluczowe elementy konstrukcyjne
Projekt autorstwa Serie Architects opiera się na planie centralnym, składającym się z kilku pomieszczeń. Na parterze znajduje się aula przeznaczona do dyskusji, na drugim poziomie – muzeum, które umożliwia edukację poprzez doświadczenie, a na trzecim – sale wykładowe, sprzyjające intensyfikacji nauki. Najwyższy poziom zajmuje sala medytacyjna, dedykowana kontemplacji. Centralnym elementem założenia na poziomie parteru jest audytorium, które pomieści 5 tysięcy osób. Jest to kolista hala o cylindrycznej bryle o średnicy 54 metrów, której konstrukcja opiera się na czterech krzyżujących się betonowych łukach, co pozwala na stworzenie przestrzeni wolnej od kolumn.
Audytorium w klasztorze dźinijskim Shrimad Rajchandra Ashram w Dharampur, w stanie Gujarat — plan parteru
© Serie Architects
przestrzenie medytacyjne, edukacyjne i duchowe
Budynek obejmuje także 20-metrową halę medytacyjną, która pomieści 300 osób. W obiekcie znajduje się również muzeum poświęcone życiu Shrimada Rajchandry, ważnej postaci dżinizmu, oraz biblioteka zawierająca rzadkie teksty i manuskrypty dżinijskie. Dodatkowo budynek oferuje przestrzenie dydaktyczne, które służą do prowadzenia zajęć związanych z nauką duchową.
Audytorium w klasztorze dźinijskim Shrimad Rajchandra Ashram w Dharampur, w stanie Gujarat — audytorium
Fot. Rory Gardiner © Serie Architects
przestrzeń publiczna wokół budynku
Przed budynkiem znajduje się plac publiczny, którego układ oparty jest na koncentrycznych pierścieniach wykonanych z białego marmuru. Kompozycja przestrzeni wprowadza wyraźną organizację terenu, prowadząc użytkowników poprzez zróżnicowane strefy.
Audytorium w klasztorze dźinijskim Shrimad Rajchandra Ashram w Dharampur, w stanie Gujarat — zewnętrzne ściany nośne budynku zostały pokryte ręcznie rzeźbionymi cegłami z białego marmuru makrana o grubości 50 mm
Fot. Rory Gardiner © Serie Architects
adaptacyjność obiektu do zmieniającej się misji
Architektura obiektu została zaprojektowana z myślą o integracji różnych funkcji, jednocześnie umożliwiając jej adaptację do zmieniającej się duchowej misji, której służy. Budynek pełni rolę przestrzeni wspierającej rozwój życia klasztoru, stanowiąc miejsce zarówno zdobywania wiedzy, jak i przeżywania duchowego doświadczenia.
Oprac.: Anastazja Gibas
Ilustracje udostępnione dzięki uprzejmości pracowni Serie Architects.
