Ikona brutalizmu, jeden z najbardziej charakterystycznych budynków Krakowa będzie pod ochroną! 9 października 2025 roku, po długiej procedurze, Katarzyna Urbańska, Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków, ogłosiła, że Hotel Forum zostanie wpisany do rejestru zabytków. Co było kluczowe dla podjęcia tej decyzji?
Hotel Forum, zaprojektowany przez Janusza Ingardena i otwarty dla gości w 1988 roku stanowi jeden z najbardziej charakterystycznych elementów architektonicznej panoramy Krakowa. Jako budowla stosunkowo młoda nie był jak dotąd objęty ochroną konserwatorską. Wygląda jednak na to, że już za moment ten stan rzeczy ulegnie zmianie i Hotel Forum zostanie zabytkiem. Procedura rozpoczęta w sierpniu 2024 roku na wniosek, który złożyło Stowarzyszenie Architektów Polskich Oddział Kraków właśnie dobiega końca.
Hotel Forum w rejestrze zabytków — brutalistyczna bryła budynku zaprojektowanego przez Janusza Ingardena
fot.: Fiedler © CC BY SA 3.0 | Wikimedia Commons
Hotel Forum w Krakowie będzie zabytkiem
Warunkiem koniecznym dla wpisania budynku do rejestru zabytków była rekomendacja wydana w toku ekspertyzy przeprowadzonej przez Narodowy Instytut Dziedzictwa. Fragmenty opinii NIDu na temat Hotelu Forum na łamach Gazety Krakowskiej przedstawił Piotr Tymczak pod koniec września bieżącego roku. Jak możemy przeczytać, Narodowy Instytut Dziedzictwa stwierdza, że:
Unikatowość zastosowanych rozwiązań i poparta głosem licznego grona historyków architektury reprezentatywność budynku dla architektury polskiej epoki PRL, która w oczywisty sposób jest już epoką minioną, daje podstawę i zobowiązuje do zachowania go dla przyszłych pokoleń. Jest w społecznym interesie ochrona najcenniejszych obiektów każdej kolejnej epoki jako świadka zmieniających się czasów, gustów oraz możliwości projektowych i realizacyjnych, tylko bowiem w ten sposób jesteśmy w stanie zachować ciągłość dziedzictwa kulturowego naszego kraju, w każdym stuleciu – a w wieku XX w szczególności – znaczonego wieloma trudnymi, nierzadko dewastującymi i dążącymi do unicestwienia Polski, zdarzeniami i działaniami
Jak można przeczytać w podsumowaniu opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa w sprawie uznania Hotelu Forum za zabytek:
W obliczu przedstawionych ustaleń objęcie ochroną konserwatorską poprzez wpis do rejestru zabytków byłego hotelu Forum nie budzi wątpliwości, a nawet staje się koniecznością
ikona brutalizmu w rejestrze
Jak poinformowało Radio Kraków, w związku z przedstawieniem pozytywnej opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa Katarzyna Urbańska, Małopolska Wojewódzka Konserwatora Zabytków, zapadła decyzja o jego wpisie do rejestru, o czym małopolski WUOZ zamierza poinformować 10 października 2025 roku.
Nie oznacza to, że będziemy chcieli, żeby nadal funkcjonował tam hotel. Skupiamy się na zewnętrznej formie, która jest cenna jako styl brutalizmu. Należy wydać decyzję na przeprowadzenie remontu elewacji, oczyszczenie bryły z dodatkowych elementów, które powstały w ramach przebudów, dobudów i rozbudów
— wyjaśnia Małopolska Wojewódzka Konserwatora Zabytków Katarzyna Urbańska w rozmowie Radiem Kraków.
Właścicielem hotelu pozostaje fundusz inwestycyjny Amathus. Jak czytamy w komunikacie Radia Kraków, plany wobec Hotelu Forum obejmują przede wszystkim wydaniem decyzji nakazującej remont mocno dziś zniszczonej, częściowo pokrytej roślinnością elewacji. Jak czytamy w artykule RK, to właśnie przede wszystkim elewacja będzie częścią budynku, na której skupiać się będzie ochrona Hotelu Forum. Małopolska Wojewódzka Konserwatora Zabytków zapowiada również oczyszczenie bryły budynku z wszystkich elementów, które pojawiły się przy Hotelu Forum w wyniku późniejszych przebudów i remontów. Sam wpis do rejestru stanowi kolejny ważny rozdział w historii ochrony architektonicznego dziedzictwa modernizmu.
