Mid-century design – prostota, użyteczność i opływowe kształty

Mid-century to pojęcie, spopularyzowane w latach 80. przez Carę Greenberg – autorkę książki o tytule Mid-Century Modern: Forniture of the 1950s, oznaczającym nowoczesność z połowy wieku: meble z lat 50. To próba opisania stylu łatwo rozpoznawalnego, lecz niezwykle zróżnicowanego i niejednoznacznego. Całościowe aranżacje z tego okresu, nie do końca przystają do współczesnej estetyki, jednak pojedyncze projekty, odpowiednio wyeksponowane, będą zachwycać oryginalnością i inspirować do tworzenia nietypowych zestawień.

Wystrój wnętrza z połowy XX wieku autorstwa Rodneya Walkera

Wnętrze z połowy XX wieku autorstwa Rodneya Walkera. Meble są kontynuacją stylu Bauhausu, ale mają odrobinę subtelniejsze formy

© Pinterest

Narodziny stylu w kontekście historycznym

Ruch zapoczątkowali projektanci szkoły Bauhausu, którzy w wyniku zmian gospodarczych w Niemczech po II wojnie światowej wyjechali do Ameryki. Okres powojenny, zmieniająca się gospodarka i postęp technologiczny sprzyjał wdrażaniu nowych pomysłów w architekturze.

Również ekspansja i suburbanizacja miast w Stanach Zjednoczonych powodowała zapotrzebowanie na funkcjonalne, ale nieskomplikowane wyposażenie nowych, budowanych w szybkim tempie domów. Szukano rozwiązań niedrogich i szybkich do wytworzenia. Nowoczesne wzornictwo stało się powszechnie dostępne. Również, po czasie bogatej estetyki lat 30. i modnego wówczas art déco, dążenie do umiaru we wzornictwie wydaje się być dość naturalne.

Produkowano szereg nowych materiałów, a tym samym i w projektowaniu odkrywano nieznane dotąd możliwości. Pojawiły się nowoczesne tekstury, efekty kolorystyczne oraz nietypowe dotąd kształty. Stosowanie zdecydowanych kolorów oraz organicznych konstrukcji, było związane z potrzebą otaczania się optymistycznymi formami.

Meble mają delikatnie zaoblone kształty       Meble mają delikatnie zaoblone kształty

Meble mają delikatnie zaoblone kształty

© Pinterest

Styl funkcjonalny i prosty, z dodającym lekkości opływowym designem

Rzeczywistość powojenna wymagała nowej reprezentacji wizualnej. Starano się, aby wnętrza były jasne i przestronne. Propozycje stylistyczne miały sprzyjać kontaktowi człowieka z naturą, dlatego stawiano na przykład na ogromne okna, pozwalające zaglądać do budynku naturze. Charakterystyczny był też brak sztywno wydzielonych w układzie pomieszczeń, których przeznaczenie zazębiało się. Wymuszał to niewielki metraż, na którym salon często połączony był z kuchnią, która była jednocześnie jadalnią. Przestrzenie więc były multifunkcyjne.

Styl mid-century modern wykorzystuje potencjał geometrycznych wzorów, bazuje na eleganckich liniach, zamiłowaniu do szerokiej gamy materiałów, kolorów i kształtów, niekiedy pozornie do siebie niepasujących. Kontynuowane jest tu modernistyczne założenie formy podążającej za funkcją, ale jest ona bardziej subtelna. Przestrzeń cechuje się uporządkowaniem i akcentami w postaci smukłych linii o organiczno-geometrycznych kształtach. Nie odnajdziemy tu ornamentyki, w zamian za to niektóre przedmioty przybierają dość odważne formy. I bynajmniej, nie jest to ignorowanie tradycyjnych rozwiązań, a raczej projekty wyznaczające złoty środek pomiędzy antyczną klasyką a współczesnym designem.

Meble odciążone są optycznie wysmuklonymi nóżkami       Meble odciążone są optycznie wysmuklonymi nóżkami

Meble mają delikatnie organiczne formy

© Pinterest

Ergonomiczne meble na lekkich nóżkach

Meble wypełniające przestrzenie – proste, eleganckie, funkcjonalne i wykonane były przeważnie z naturalnych materiałów. Przypominały formy plastyczno-organiczne i stanowiły łącznik pomiędzy technicznym stylem budynków a kształtami organicznymi otaczającej go przyrody.

Idea miękkich, obłych kształtów widoczna była głównie w projektach siedzisk. Miały one w ten sposób poprawić komfort ich użytkowania. Główni ich projektanci, tacy jak Eero Saarinen (Womb Chair), Charles Eames i Ray Eames (projektanci słynnych Lounge, DSR czy DSW Chair), Verner Panton czy Arne Jacobsen (projektant Egg Chair), w sposób wybitny eksplorowali możliwości nowych materiałów. Jednymi z ikon designu tamtego okresu są fotele uszaki. Również na uwagę zasługują gigantyczne sofy Vladimira Kagana albo Georga Nelsona (sofa Marschall). Wiele z tych wzorów powielane jest do dziś, nie tylko w oryginalnej formie, ale też jako wyraźne inspiracje projektowe.

Wnętrze w stylu mid-century modern

Wnętrze w stylu mid-century modern. Meble optycznie odciążone są wysmuklonymi nóżkami

© Pinterest

Dzięki niskiemu osadzeniu na zwężanych nóżkach dotychczas topornie wyglądające sylwety mebli nabrały optycznej smukłości i lekkości. Blaty stolików zaokrąglone na rogach, często przybierały formę nerki, bumerangu albo owalu. Wiele mebli projektowano jako moduły, mogące być częścią większego zestawu, albo będące do wykorzystania pojedynczo.

Powszechnie stosowanymi materiałami było drewno albo sklejka, które często zestawiano ze szkłem albo winylem. Konstrukcję zapewniała też gięta stal. Dość odważnie do aranżacji weszły również pleksi oraz plastik.

Kolory we wnętrzu w stylu mid-century modern       Kolory we wnętrzu w stylu mid-century modern

Kolory we wnętrzu w stylu mid-century modern

© Pinterest

Kolorystyka połowy XX wieku

To okres, który uwielbiał mocne kontrasty barwne i materiałowe. Drukowane tkaniny, o dobrze widocznej strukturze, z graficznymi wzorami lub matowe, często przybierają odcienie o nieco przełamanych barwach musztardowej żółcieni, przygaszonej ciemnej zieleń, również limonkowej, przydymionym, ceglastym oranżu, dojrzałej czerwieni, pastelowym różu albo głębokim granacie. Bazowym tłem dla detali i akcentów w tych kolorach były jednak barwy neutrale, takie jak biele, beże i brązy. Często pojawiało się też drewno (z wyraźnie widocznym usłojeniem) w postaci boazerii, paneli i rozmaitych okładzin.


Oświetlenie okresu lat 50.       Oświetlenie okresu lat 50.

Oświetlenie okresu lat 50.

© Pinterest

Oświetlenie jako dekoracja

Poszukiwania prostych form całkowicie eliminowały stosowanie dekoracji. Tę funkcją przejęło w owym czasie oświetlenie. Słynny Sputnik projektu Gino Sarfattiego stał się klasykiem wśród żyrandoli. Jego nazwa pochodzi od pierwszego satelity okrążającego kulę ziemską w 1957 roku. Kultowe lampy tworzyli także projektanci pochodzący z Danii i Włoch, tacy jak Esben Klint czy Gio Ponti.

Opracowanie: Liwia Sus

Koły Buderus
DOMiTRENDY [DYWILAN]