Instalacja „Arc ZERO: Eclipse”,
projekt: Studio JT
Na jednym z dachów południowo-wschodniego Seulu, wysoko ponad ruchem ulicznym i rytmem codzienności, pojawiła się realizacja, która nie domaga się uwagi – a mimo to ją przyciąga. „Arc ZERO: Eclipse”, stała instalacja autorstwa Jamesa Tapscotta i jego Studio JT, funkcjonuje na styku sztuki, architektury krajobrazu i projektowania światłem, oferując doświadczenie, które trudno jednoznacznie sklasyfikować. Realizacja została uhonorowana tytułem Design of the Year w LIT Awards, gdzie doceniono jej konsekwencję, precyzję i zdolność do redefiniowania roli światła w przestrzeni publicznej.
Na jednym z dachów południowo-wschodniego Seulu, wysoko ponad ruchem ulicznym i rytmem codzienności, pojawiła się realizacja, która nie domaga się uwagi – a mimo to ją przyciąga.
fot. Studio JT
Projekt, który dojrzewał latami
„Arc ZERO: Eclipse” nie jest jednorazowym gestem ani spektakularnym eksperymentem. To kolejny etap długofalowego procesu twórczego, który James Tapscott rozpoczął w 2017 roku w Japonii, prezentując pierwszą wersję projektu znaną jako „Nimbus”. Tamte realizacje były bardziej architektoniczne, wręcz totalne – często obejmowały widza pierścieniową strukturą, wciągając go fizycznie w przestrzeń instalacji. Seulska odsłona wyraźnie zmienia akcenty. Zamiast intensywnej immersji proponuje uważne patrzenie. Zamiast zamknięcia – otwarcie. Instalacja nie prowadzi odbiorcy za rękę, lecz pozostawia mu wybór: można się zatrzymać, obejść obiekt, spojrzeć na niego z oddali albo pozwolić, by stał się tłem. To przesunięcie narracji z „bycia w środku” na „bycie obok” okazuje się kluczowe dla odbioru całej realizacji.
Instalacja „Arc ZERO: Eclipse” w Seulu — Seulska odsłona wyraźnie zmienia akcenty I Zamiast intensywnej immersji proponuje uważne patrzenie
fot. Studio JT
Forma, która nie dominuje, lecz porządkuje
Sercem projektu jest półpierścień osadzony bezpośrednio w wodzie – w specjalnie zaprojektowanym basenie bezkrawędziowym na dachu budynku. W ciągu dnia obiekt pozostaje dyskretny, natomiast po zmroku jego odbicie w tafli wody dopełnia kompozycję, tworząc wizualnie pełny okrąg. Ta prosta, geometryczna logika porządkuje przestrzeń dachu i nadaje jej czytelny punkt odniesienia. Pierścień ma diamentowy profil, który – choć niezwykle trudny w produkcji – pełni ważną rolę percepcyjną. Dzięki temu rozwiązaniu powierzchnia obiektu nie działa jak lustro, a widz rzadko konfrontuje się z własnym odbiciem. Zamiast tego uwaga pozostaje skupiona na świetle, mgle i relacji obiektu z otoczeniem. Forma instalacji pozostaje otwarta – półpierścień kadruje widok na rzekę i most w tle, wciągając elementy miejskiego krajobrazu do wnętrza kompozycji.
Instalacja „Arc ZERO: Eclipse” w Seulu — sercem projektu jest półpierścień osadzony bezpośrednio w wodzie – w specjalnie zaprojektowanym basenie bezkrawędziowym na dachu budynku
fot. Studio JT
Światło, które zmienia tempo
Gdy zapada zmrok, instalacja zaczyna funkcjonować na zupełnie innym poziomie. Podświetlona mgła unosi się nad wodą, tworząc zmienne, miękkie struktury, które nieustannie się przeobrażają. Pierścień sprawia wrażenie zawieszonego w powietrzu, jakby oderwanego od fizycznych ograniczeń dachu. Światło nie jest tu dekoracją ani dodatkiem – staje się materiałem budującym przestrzeń. W kontrolowanych warunkach wcześniejszych realizacji Tapscotta centralna pustka pierścienia bywała odbierana jako niemal namacalna, „jak cień zawieszony w przestrzeni”. W Seulu artysta świadomie otwiera instalację na kontekst miasta. Dzięki temu Eclipse pozostaje czytelne także z dużej odległości – widziane z pobliskiej autostrady, działa jak spokojny, pulsujący znak wpisany w nocną panoramę dzielnicy.
Instalacja „Arc ZERO: Eclipse” w Seulu
fot. Studio JT
Dach, który żyje po zmroku
Instalacja powstała w dzielnicy Godeok, jednym z najszybciej rozwijających się obszarów Seulu. Ogród na dachu nowej inwestycji typu mixed-use zaprojektowano jako przestrzeń relaksu dostępną zarówno dla mieszkańców, jak i dla ogółu publiczności. Umieszczenie instalacji w narożnej części dachu okazało się decyzją strategiczną – obiekt jest widoczny z wielu punktów miasta, a jednocześnie pozostaje integralnym elementem codziennego użytkowania przestrzeni.
Między codziennością a chwilą zatrzymania
Największą siłą instalacji jest jej elastyczność. Obiekt nie wymaga skupienia, ale je nagradza. Można ją minąć, można przy niej usiąść, można spojrzeć na nią tylko przez chwilę – z okna samochodu albo z oddali. Tapscott konsekwentnie unika technologicznych imitacji natury, sięgając po światło, wodę i mgłę w ich bezpośredniej, fizycznej postaci. Dzięki temu projekt nie narzuca emocji, lecz tworzy warunki do ich pojawienia się.
Instalacja „Arc ZERO: Eclipse” w Seulu — można ją minąć, można przy niej usiąść, można spojrzeć na nią tylko przez chwilę
fot. Studio JT
Studio JT i globalny kontekst
Studio JT zostało założone w 2017 roku przez Jamesa Tapscotta, artystę od ponad dwudziestu lat pracującego na styku sztuki, architektury i światła. Jego realizacje powstawały w Azji, Australii, Europie i Stanach Zjednoczonych, a cykl „Arc ZERO” był wielokrotnie prezentowany w przestrzeniach publicznych na całym świecie. Stała instalacja w Kaohsiung na Tajwanie została w 2023 roku nagrodzona CODA Award za sztukę krajobrazu. Seulska odsłona projektu powstała dzięki współpracy z lokalną agencją sztuki publicznej The Ton, odpowiedzialną za zamówienie dzieła oraz koordynację jego realizacji. Przyznany niedawno tytuł Design of the Year w ramach LIT Awards potwierdza, że „Arc ZERO: Eclipse” nie jest tylko kolejną instalacją świetlną, lecz ważnym głosem w dyskusji o tym, jak współczesne miasta mogą korzystać ze światła – nie po to, by przyspieszać tempo życia, ale by na chwilę je wyhamować.
Oprac.: Anastazja Gibas
Ilustracje udostępnione dzięki uprzejmości pracowni Studio JT.
