Brytyjska modernistyczna architektka Jane Drew jest patronką przyznawanej co roku przez Architects' Journal i The Architectural Review nagrody doceniającej wyróżniające się twórczynie, których praktyka podnosi rangę kobiet w architekturze. W tym roku nagrodę otrzymała Barbara Busar — szwajcarska architektka, pionierka w dziedzinie ponownego użycia materiałów i konstrukcji.
Wśród laureatek nagrody imienia Jane Drew znalazły się dotychczas także: Iwona Buczkowska (2024), Zaha Hadid (2012), Yvonne Farrell i Shelley McNamara (2015), Odile Decq (2016), Denise Scott Brown (2017), Yasmeen Lari (2020) czy Kazuyo Sejima (2023).
Barbara Buser w 1979 roku ukończyła architekturę na słynnej Politechnice Federalnej w Zurychu. Niedługo później wyjechała do Afryki — spędziła dziesięć lat w Sudanie i Tanzanii, pracując w zawodzie. Zdobyte tam doświadczenie pokazało jej potencjał, jaki kryje się w ponownym wykorzystaniu materiałów budowlanych i uświadomiło skalę jego marnotrawstwa w krajach europejskich. Po powrocie do kraju w 1995 roku postanowiła wziąć sprawy w swoje ręce i wspólnie z Klarą Kläusler stworzyła w Bazylei Bauteilbörse, czyli pierwszą w Szwajcarii giełdę materiałów budowlanych, które można ponownie wykorzystać.
© Circular Engineering for Architecture & DiCE
W 1998 roku, wspólnie z Erikiem Honeggerem założyła pracownię Baubüro Mitte, znane dziś jako Baubüro in situ, kórego misją jest projektowanie na miejscu, z ludźmi, z wykorzystaniem istniejących już zasobów i z troską o otoczenie. Na swoim koncie ma liczne realizacje, dzięki którym udało się zachować istniejącą tkankę. Podbno ocaliła w Bazylei więcej budynków przed rozbiórką niż pracownia Herzog & de Meuron zbudowała, a pierwszym z nich był dom jej rodziców.
Flagowym projektem pracowni jest K.118 w szwajcarskim Winterthur, sześciokondygnacyjny budynek stworzony w 70 procentach z już raz użytych elementów konstrukcyjnych.
© Baubüro in situ
Projekt K.118 dotyczy przebudowy i nadbudowy istniejącego budynku magazynowo-przemysłowego. Powstały budynek jest eksperymentalny i przeznaczony na niedopowiedzianą funkcję, luźno określoną jako biurową. Inwestorem projektu był szwajcarski fundusz emerytalny, który postawił warunek prowadzenia rzetelnej ewaluacji całego procesu projektowego i realizacji, by móc wyciągnąć wnioski i ocenić architekturę cyrkularną i re-use. [...] Według obliczeń ekspertki Katrin Pfäffli z uczelni ZHAW, która podjęła się wykonania szczegółowej ewaluacji realizacji, budynek K.118 oszczędził 59 procent emisji dwutlenku węgla (ok. 500 ton nowych materiałów) w porównaniu do budowy nowego budynku o analogicznych parametrach
— pisał o projekcie Michał Sikorski z pracowni TŁO.
Czytaj więcej: REUSE na europejskiej scenie architektonicznej
© HouseEurope!
Barbara Bauser, nie tylko jako architektka, ale i aktywistka troszcząca się o środowisko, działa na rozmaitych polach wspierając miejskie transformacje, poszukiwanie tanich form zamieszkiwania czy cyrkularne projektowanie. Co ciekawe, została też pierwszą kobietą obsługującą prom na Renie! Jej prośrodowiskowa działalność i charyzma uchwycone zostały w dokumentalnym filmie „Barbara Bauser. Pionierka zrównoważonego rozwoju”, który premierę ma mieć już w kwietniu tego roku.
Wielokrotnie nagradzana szwajcarska architektka Barbara Buser ratuje budynki przed rozbiórką i odbudowuje je przy użyciu materiałów pochodzących z recyklingu. Przekształca dawne tereny przemysłowe w miejskie przestrzenie mieszkalne, które symbolizują troskliwe podejście do naszego środowiska i do siebie nawzajem. Jako kobieta, która z powodzeniem toruje sobie drogę w dziedzinie zdominowanej przez mężczyzn, Barbara Buser jest wzorem do naśladowania dla młodszego pokolenia, które walczy o bardziej zrównoważony i sprawiedliwy świat
— piszą twócy filmu.
© First Hand Films • Distribution
Twórczość i działalność Barbary Buser od lat wyznacza w architekturze kierunki ku większej trosce o środowisko, refleksji nad naszą ingerencją w przestrzeń i zasobami, jakimi dysponujemy, a także redefinicji roli architekta i architektki.
Buser jest prekursorką; znacznie wyprzedziła swoje czasy, a uznanie dla niej jest już dawno spóźnione
— podkreśliła Manon Mollard, redaktorka naczelna przyznającego nagrodę The Architectural Review.
