W dobie postępujących zmian klimatycznych architektura coraz częściej staje się czymś więcej niż tylko projektowaniem budynków. Współczesne obiekty edukacyjne mają nie tylko przekazywać wiedzę, ale również same funkcjonować jako przykład odpowiedzialnych rozwiązań środowiskowych. Tę ideę rozwija Agnieszka Ruchała w projekcie „Centrum Edukacji Ekologicznej na Kampusie Politechniki Krakowskiej. Projekt powstał jako praca dyplomowa inżynierska na Politechnice Krakowskiej pod opieką dr Bartosza Dendury. Koncepcja zakłada stworzenie miejsca, które łączy funkcję dydaktyczną, badawczą i społeczną, jednocześnie stając się demonstracją rozwiązań z zakresu zrównoważonego projektowania.
projekt zagospodarowania terenu
© Agnieszka Ruchała
architektura, która uczy poprzez doświadczenie
Założeniem projektu było odejście od tradycyjnego modelu edukacji ekologicznej opartej wyłącznie na teorii. Budynek ma umożliwiać użytkownikom bezpośrednią obserwację działania systemów proekologicznych oraz codzienne funkcjonowanie w przestrzeni zaprojektowanej zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju.
Obiekt pełni rolę przestrzennego laboratorium ekologii — miejsca, w którym architektura sama staje się częścią procesu edukacyjnego. Rozwiązania techniczne nie są ukryte, lecz świadomie eksponowane jako element budujący świadomość użytkowników.
rysunek odręczny
© Agnieszka Ruchała
elastyczna struktura i integracja kampusu
Projekt został wpisany w istniejący układ Kampusu Politechniki Krakowskiej w Czyżynach z uwzględnieniem zieleni, relacji przestrzennych oraz istniejących ciągów komunikacyjnych. Budynek ma pełnić funkcję miejsca integracji studentów, naukowców oraz użytkowników zewnętrznych.
Struktura przestrzenna oparta została na modularnym układzie umożliwiającym różnorodne scenariusze użytkowania. W projekcie przewidziano przestrzenie warsztatowe, sale seminaryjne, laboratoria, przestrzenie wielofunkcyjne oraz otwarte strefy wspólne wspierające współpracę interdyscyplinarną.
schematy funkcjonalne
© Agnieszka Ruchała
fog harvesting i widoczna ekologia
Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów projektu jest system fog harvestingu, czyli pozyskiwania wody z mgły przy pomocy specjalnych struktur zintegrowanych z elewacją budynku.
Rozwiązanie to pełni nie tylko funkcję użytkową, ale również edukacyjną i symboliczną. Proces kondensacji oraz gromadzenia wody został świadomie wyeksponowany, dzięki czemu użytkownicy mogą obserwować działanie systemu bezpośrednio w przestrzeni budynku.
Projekt wykorzystuje również konstrukcję z drewna CLT i GLULAM, zielone dachy, systemy retencji wody opadowej, panele fotowoltaiczne oraz kolektory słoneczne.
elementy systemu fog haresting
© Agnieszka Ruchała
Integralnym elementem założenia jest ogólnodostępny dach z ogrodem, łąką kwietną oraz pasieką. Strefa ta została zaprojektowana jako aktywna przestrzeń eksperymentalna związana z miejską florą i fauną.
Rozwiązanie wspiera retencję wody, poprawia mikroklimat oraz tworzy dodatkową przestrzeń edukacji ekologicznej i rekreacji dla użytkowników kampusu.
© Agnieszka Ruchała
ekologia jako codzienna praktyka
Projekt uwzględnia również kwestie odpowiedzialnej mobilności i codziennych nawyków użytkowników. W założeniu przewidziano infrastrukturę rowerową, stacje ładowania pojazdów elektrycznych oraz przestrzenie umożliwiające organizację wydarzeń społecznych i działań edukacyjnych.
© Agnieszka Ruchała
Centrum Edukacji Ekologicznej pokazuje architekturę jako aktywne narzędzie zmiany społecznej — przestrzeń, która nie tylko mówi o ekologii, ale pozwala doświadczać jej w praktyce każdego dnia.
