Crest Nine,
projekt: Sanjay Puri Architects
Na stromym wzgórzu w Anjarle nie było miejsca na typowy, zwarty budynek. Sanjay Puri Architects ukryli centrum rekreacyjne sześć metrów poniżej drogi, a jego dachy poprowadzili zgodnie z naturalnym spadkiem terenu. Zamiast dominować nad krajobrazem, Crest Nine wyłania się z niego stopniowo i otwiera na rozległy widok w stronę morza.
Crest Nine w Anjarle projektu Sanjay Puri Architects — ©Vinay Panjwani
architektura wpisana w zbocze
Crest Nine powstało w Anjarle, niewielkiej miejscowości położonej na zachodnim wybrzeżu indyjskiego stanu Maharasztra. Budynek pełni funkcję wspólnego centrum rekreacyjnego dla mieszkańców zamkniętego osiedla willowego. W jednym miejscu skupia przestrzenie sportowe, wypoczynkowe, gastronomiczne i gościnne. Punktem wyjścia dla projektu była działka o znacznym nachyleniu. Zamiast wyrównywać teren i osadzać na nim wyraźnie wyodrębnioną bryłę, architekci wykorzystali różnice wysokości do uporządkowania całego programu. Wejście znajduje się sześć metrów poniżej poziomu drogi dojazdowej, dlatego obiekt pozostaje z niej częściowo ukryty. Do wnętrza prowadzą szerokie schody oraz łagodnie zakrzywiona rampa, biegnąca wzdłuż pochyłego ogrodu. Dopiero podczas zejścia odsłaniają się kolejne fragmenty centrum: zaokrąglona elewacja, otwarte przestrzenie pomiędzy poszczególnymi częściami budynku i falująca linia dachu.
Crest Nine w Anjarle projektu Sanjay Puri Architects — ©Vinay Panjwani
od spokojnej fasady do rzeźbiarskich form
Od strony wejścia Crest Nine ma stosunkowo prostą, miękko wygiętą fasadę. Za nią układ staje się znacznie bardziej dynamiczny. Główna oś komunikacyjna łączy zespół parabolicznych brył o różnych wysokościach, rozdzielonych dziedzińcami, ogrodami i niewielkimi zielonymi wnękami. Taki podział pozwolił uniknąć wrażenia masywności. Przy powierzchni wynoszącej blisko 3 tysiące metrów kwadratowych zwarta bryła mogłaby przytłoczyć wzgórze. Budynek jest odbierany jako sekwencja mniejszych, powiązanych ze sobą części. Pomiędzy nimi pojawiają się miejsca odpoczynku i spotkań, a granica między wnętrzem a otoczeniem pozostaje płynna. W najwyższych bryłach znalazły się sala sportowa, siłownia, restauracja, bar oraz cztery pokoje gościnne. Wszystkie otwierają się na szerokie, zaokrąglone tarasy skierowane na zachód. Ich krawędzie kadrują widok na wybrzeże, a głębokie okapy chronią przed ostrym słońcem i intensywnymi deszczami monsunowymi.
Crest Nine w Anjarle projektu Sanjay Puri Architects — ©Vinay Panjwani
dach podąża za rytmem wnętrz
Najbardziej rozpoznawalnym elementem Crest Nine jest dach oparty na metalowej konstrukcji i wykończony gontem. Jego przekrój nie pozostaje jednak jednakowy. Powierzchnia unosi się nad najważniejszymi pomieszczeniami, a pomiędzy nimi łagodnie opada, wyznaczając bardziej kameralne dziedzińce. Zmienna wysokość dachu odpowiada układowi i skali znajdujących się pod nim wnętrz. Większe przestrzenie zyskują odpowiednią skalę i więcej światła, natomiast strefy przejściowe są niższe i spokojniejsze. Dzięki temu dach nie pełni wyłącznie roli efektownego zwieńczenia. Porządkuje wnętrza i spaja cały zespół w jedną falującą formę. Centralną część budynku zajmuje okrągły dziedziniec otoczony otwartymi schodami. Prowadzą one na niższy poziom, gdzie zaprojektowano trzy baseny, klub zdrowia oraz kawiarnię. Sąsiaduje z nią duży, naturalnie wentylowany taras, przeznaczony do spotkań i różnych form aktywności.
Crest Nine w Anjarle projektu Sanjay Puri Architects — ©Vinay Panjwani
chłód bez ciągłej pracy klimatyzacji
W gorącym, nadmorskim klimacie układ otwartych przestrzeni ma znaczenie nie tylko kompozycyjne. Dziedzińce, prześwity i tarasy umożliwiają swobodny przepływ powietrza przez budynek. Naturalnie wentylowane i pozbawione klimatyzacji pozostaje blisko 70 procent jego powierzchni. Każde pomieszczenie otrzymuje również dostęp do światła dziennego. Ograniczenie potrzeby sztucznego oświetlenia i mechanicznego chłodzenia zmniejsza zużycie energii w trakcie użytkowania obiektu. Przed przegrzewaniem wnętrz chronią natomiast głębokie wysunięcia dachu. Projektanci sięgnęli także po miejscowy lateryt. Wykonane z niego ściany mają naturalną, nieregularną fakturę i ciepłą barwę, która współgra z ziemistymi odcieniami otoczenia. Wykorzystanie materiału dostępnego w regionie oraz zaangażowanie lokalnych wykonawców pozwoliło ograniczyć transport, a tym samym ślad węglowy związany z realizacją.
Crest Nine w Anjarle projektu Sanjay Puri Architects — ©Vinay Panjwani
wspólna przestrzeń zamiast jednego gmachu
Crest Nine nie tworzy zwartej, reprezentacyjnej bryły typowej dla wielu centrów rekreacyjnych. Jego charakter tworzą przede wszystkim przejścia pomiędzy wnętrzem, dziedzińcami i zielenią. Poszczególne funkcje można użytkować niezależnie, ale pozostają one połączone wspólną osią oraz systemem otwartych przestrzeni. Sanjay Puri Architects wykorzystali trudne ukształtowanie działki jako główny element projektu. Spadek terenu pozwolił ukryć znaczną część kubatury, otworzyć kolejne poziomy na krajobraz i nadać każdej strefie inną skalę. W efekcie powstało centrum, które nie stoi na wzgórzu jak osobny obiekt, lecz rozwija się wraz z jego naturalnym profilem.
