Czy można rozmawiać o mobilności w miastach, nie uwzględniając urbanistyki? Filip Springer — uznany reportażysta i autor książek poświęconych przestrzeni i architekturze — nie ma wątpliwości: miasto to ruch, a rozmowa o jego przyszłości musi uwzględniać to, jak się poruszamy, komunikujemy i jak budujemy wspólnotę. Tym zagadnieniom będzie poświęcona ścieżka tematyczna Urban Innovation podczas wrześniowego Kongresu Nowej Mobilności w Katowicach.
Myślenie o mieście bez uwzględnienia jego systemów komunikacyjnych jest jak próba zrozumienia organizmu bez poznania jego krwiobiegu
— mówi Filip Springer, syntetyzując koncepcję ścieżki Urban Innovation w ramach Kongresu Nowej Mobilności.
Filip Springer
© Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności
Chcemy rozmawiać o mieście i architekturze podczas KNM-u, ponieważ miasto to ruch, nieustanne przemieszczanie się i zmiana. To komunikacja w sporej części kształtuje codzienne życie mieszkańców i decyduje o jakości ich relacji z przestrzenią. Miasto to także sieć powiązań społecznych i ekonomicznych, a przepustowość tej sieci, jej inkluzywność i demokratyczny charakter decyduje o tym, czy miasto funkcjonuje jako wspólnota, czy rozbija się na izolowane wyspy. Mobilność to klucz do integracji przestrzeni, do budowania tożsamości lokalnej i do tworzenia warunków, w których mieszkańcy mogą naprawdę współtworzyć swoje otoczenie. Bez sprawnej, dostępnej i zrównoważonej komunikacji nie ma mowy o mieście przyjaznym, sprawiedliwym i odpornym na wyzwania przyszłości
— tłumaczy Springer.
Współczesne miasta to systemy złożone — nie tylko fizycznie, ale i społecznie. Mobilność nie jest już tylko kwestią inżynierską, ale kluczowym czynnikiem integrującym przestrzeń i wspólnotę.
Kongres Nowej Mobilności
© Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności
Ścieżka Urban Innovation ma być odpowiedzią na to wyzwanie — rozmową o mobilności jako warunku sprawiedliwego, inkluzywnego i odpornego miasta. To przestrzeń na refleksję o tym, jak dane, technologia i innowacja mogą współistnieć z lokalną historią, tożsamością miejsca i potrzebami mieszkańców.
Panele dyskusyjne, prelekcje i warsztaty, które odbędą się w ramach ścieżki Urban Innovation na KNM, są adresowane do wszystkich, którzy myślą o przestrzeni miejskiej nie jako zestawie brył, ale jako żywym, ewoluującym organizmie. KNM to miejsce spotkania urbanistów, architektów, włodarzy miast, projektantów i aktywistów, którzy nie boją się zadawać trudnych pytań — o granice, odpowiedzialność i sens projektowania w XXI wieku.
Kongres Nowej Mobilności
© Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności
Od Oslo po Kielce — głosy z całej Europy
Program ścieżki to kalejdoskop doświadczeń i perspektyw — od futurystycznych wizji po pragmatyczne, lokalne doświadczenia i działania. Wśród prelegentów wystąpią między innymi:
prelegenci i prelegentki Kongresu Nowej Mobilności 2025
© Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności
Carlo Ratti
profesor MIT, światowej sławy urbanista, którego badania łączą technologie cyfrowe z fizyczną przestrzenią miast. Kurator tegorocznego Biennale Architektury w Wenecji.
Ewa Kuryłowicz
profesora WAPW i doświadczona projektantka, która w architekturze stawia na odpowiedzialność i trwałość społeczną.
Agata Wojda
prezydentka Kielc, samorządowczyni myśląca o mieście z poziomu relacji, codzienności i otwartości na potrzeby mieszkańców.
Wilem van Heijningen
dyrektor ds. strategii mobilności w Amsterdamie — mieście, które mobilność zamienia w narzędzie demokracji miejskiej.
Lan Marie Nguyen Berg
ekspertka od mobilności i klimatu z Oslo, członkini norweskiego parlamentu, która łączy politykę z działaniami oddolnymi.
Damiano Cerrone
urbanista i twórca Urbanist AI, łączący planowanie przestrzenne z algorytmami i analizą danych.
Jakub Heciak
partner w BBGK Architekci i wykładowca WAPW, zaangażowany w miejskie procesy partycypacyjne i projektowanie „z ludźmi i dla ludzi”.
Oskar Zięta
architekt, designer, twórca form przestrzennych z pogranicza rzeźby i inżynierii.
Piotr Kuczia
projektant systemów mobilności, między innymi solarnego Sunglidera.
Szymon Ciupa
ekspert Smart City i geoinformacji, specjalista od cyfrowych modeli miast.
Odejście od „placemakingu” i tworzenia budynków, jako ukończonych dzieł
Nie ma służyć akademickiej debacie, lecz stanowić laboratorium idei, gdzie teorię konfrontuje się z praktyką.
Co dzieje się z przestrzenią, kiedy znikają z niej projektanci, a pojawiają się mieszkańcy? Czy możemy projektować miejsca, które nie tylko dobrze wyglądają, ale dobrze działają?
— pyta Filip Springer, prowokując do dyskusji.
Kurator ścieżki Urban Innovation podkreśla, że w centrum rozmowy znajdzie się też idea elastycznego projektowania — odejście od myślenia o budynkach i przestrzeniach jako ukończonych dzieł, na rzecz myślenia o nich jako procesach otwartych na zmiany, dialog i adaptację.
To wymaga zmiany w podejściu inwestorów, projektantów i polityków — ale także zmiany w oczekiwaniach mieszkańców. Bo tylko wtedy miasto stanie się przestrzenią współtworzoną, a nie narzuconą z góry.
Gil Penalosa
© Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności
O Kongresie Nowej Mobilności
Kongres Nowej Mobilności odbędzie się w dniach 23–25 września 2025 w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach. To szósta edycja największego wydarzenia w Europie Środkowo-Wschodniej poświęconego dekarbonizacji transportu i sprawiedliwej transformacji mobilności.
Kongres gromadzi liderów rynku, przedstawicieli administracji publicznej, środowiska akademickiego oraz twórców nowatorskich rozwiązań technologicznych. Program tegorocznego KNM obejmuje sześć tematycznych ścieżek programowych.
Uzupełnieniem debat i spotkań będzie przestrzeń ekspozycyjna o powierzchni ponad 12 tys. m², dedykowana producentom oraz dostawcom innowacyjnych technologii i rozwiązań dla sektora mobilności.
Organizatorem Kongresu jest Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności, a gospodarzem tegorocznej edycji — Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia (GZM).
Więcej informacji na temat wydarzenia jest dostępne na stronie: www.kongresnowejmobilnosci.pl
