Szkoła w Davos,
projekt: CURA Architekten
Coraz częściej architekci pokazują, że istniejące budynki można przekształcać w nowoczesne przestrzenie, nie sięgając po wyburzenie. W szwajcarskim Davos pracownia CURA Architekten zrealizowała takie podejście projektując szkołę, która w 2025 roku zdobyła prestiżową Architizer Award. Projekt łączy modernizację budynku z lat 60. z innowacyjnymi rozwiązaniami low tech, zapewniając naturalną wentylację i energooszczędne użytkowanie, a jednocześnie tworząc przestrzeń, w której tradycja spotyka się z nowoczesnością w pełnej harmonii.
Szkoła w Davos, Szwajcaria — zielona bryła tworzy harmonijną całość z otaczającymi ją budynkami
© CURA Architekten
Modernizacja jako dialog z historią
Za sukcesem projektu stoi CURA Architekten, monachijska pracownia specjalizująca się w architekturze cyrkularnej i zrównoważonej. Architekci Otto Closs i Marc Ritz konsekwentnie wybierają adaptację zamiast wyburzenia, a materiały i metody projektowe dobierają tak, by zmniejszać ślad ekologiczny i wspierać trwałość budynków. W tym projekcie podjęli decyzję, która na pierwszy rzut oka może wydawać się prostą: zamiast wyburzać, przekształcili istniejącą strukturę, nadając jej nową funkcję i formę. Nad pierwotnym budynkiem wzniesiono drewnianą konstrukcję w kształcie litery „U”, co pozwoliło zachować charakter szkoły i jednocześnie sprostać współczesnym wymaganiom technicznym i przestrzennym. Redukcja kubatury nowego budynku o 40 procent w stosunku do pierwotnych planów to decyzja, która chroni zasoby i ogranicza ślad środowiskowy, a jednocześnie pozwala szkole zyskać nową tożsamość.
Szkoła w Davos, Szwajcaria — rzut budynku
© CURA Architekten
Przejrzystość i funkcjonalność
Rozbudowany kompleks jest czytelny i funkcjonalny. Obejmuje 13 sal lekcyjnych dla uczniów klas 1–10, a także przestrzenie wspólne: aulę, stołówkę i scentralizowaną administrację. Centralnym punktem jest wewnętrzny dziedziniec, które pełni rolę organizującą przestrzeń i jednocześnie umożliwia naturalną wentylację wnętrz. Bryła budynku łączy modernistyczną logikę pierwotnej konstrukcji z nowoczesnym drewnianym nadbudowaniem. Jej forma w kształcie litery „U” sprawia, że kompleks jest rozpoznawalny i charakterystyczny w alpejskim krajobrazie, a jednocześnie funkcjonalny – wewnętrzny układ zapewnia prostą komunikację i czytelność przestrzeni, sprzyjając nauce, integracji i swobodnemu przepływowi uczniów.
Szkoła w Davos, Szwajcaria — centrum szkoły stanowi wewnętrzny dziedziniec
© CURA Architekten
Low tech i pasywna kontrola klimatu
Jednym z kluczowych elementów projektu jest strategia low tech, czyli minimalizacja systemów mechanicznych na rzecz rozwiązań pasywnych. Świetliki dachowe i centralne atrium umożliwiają naturalną wentylację, a różnica temperatur tworzy efekt kominowy, który wspomaga cyrkulację powietrza. Dzięki temu szkoła może funkcjonować komfortowo w lecie bez energochłonnej klimatyzacji.
Jednocześnie kompleks wykorzystuje nowoczesne technologie odnawialne: na dachu zamontowano system fotowoltaiczny, który produkuje energię elektryczną, a geotermalne źródła ciepła odpowiadają za ogrzewanie. Połączenie pasywnej architektury z odnawialnymi źródłami energii sprawia, że budynek jest nie tylko funkcjonalny, ale i neutralny dla środowiska.
Szkoła w Davos, Szwajcaria
© CURA Architekten
Architektura z przesłaniem
Twórcy projektu jasno wskazują, że ich celem była kreacja wzorca dla przyszłych modernizacji edukacyjnych budynków.
Dzięki renowacji i rozbudowie tej placówki szkolnej pokazaliśmy, że możliwe jest zabezpieczenie przyszłości istniejących budynków bez konieczności całkowitego ich porzucania
– mówi Marc Ritz.
Otto Closs dodaje:
Nasze podejście łączy szacunek dla istniejącej struktury z wymaganiami nowoczesnej, energooszczędnej szkoły. Projekt w Davos Platz stanowi przykład harmonijnej integracji tradycji i innowacji w architekturze.
Ich słowa są niczym manifest: pokazują, że modernizacja może iść w parze z odpowiedzialnością, a innowacja nie wymaga wycinania historii.
Szkoła w Davos, Szwajcaria — wnętrze obiektu
© CURA Architekten
Lekcja dla przyszłości
Szkoła w Davos pokazuje, że budynki edukacyjne z przeszłości mogą stać się inspiracją dla przyszłości. Nie trzeba ich wyburzać, by sprostały wymaganiom XXI wieku. Wystarczy umiejętność słuchania, przemyślane decyzje projektowe i odpowiedzialne wykorzystanie technologii. Projekt, którego koszt wyniósł 18 mln franków szwajcarskich, oddany do użytku w październiku 2024 roku, to nie tylko modernizacja budynku – to lekcja odpowiedzialnej architektury, która powinna być odczytana i wdrożona w innych krajach i miastach.
Oprac.: Anastazja Gibas
Ilustracje udostępnione dzięki uprzejmości pracowni CURA Architecten.
