reklama
Zostań użytkownikiem portalu A&B i odbierz prezenty!
Zarejestruj się w portalu A&B i odbierz prezenty

Maciej Franta i Robert Konieczny zaprezentowali projekt rozbudowy uzdrowiska w Ustroniu Zawodziu!

Ola Kloc
30 września '22

Architektury uzdrowiska w Ustroniu Zawodziu nie trzeba nikomu przedstawiać — charakterystyczne piramidy projektu tercetu w składzie Henryk Buszko, Aleksander FrantaTadeusz Szewczyk stały się ikoną miasta i jednymi z najbardziej rozpoznawalnych śląskich obiektów. Ku zaskoczeniu wielu zaprojektowany w czasach PRL-u ośrodek dumnie zdobiący stoki Równicy zostanie wkrótce rozbudowany!

Zanim przejdziemy do przyglądania się nowej propozycji, przypominamy film dokumentalny „Uzdrowisko. Architektura Zawodzia” w reżyserii Ewy Trzcionki, w którym obok Aleksandra Franty, jednego z autorów założenia, występują między innymi Przemo Łukasik i Robert Konieczny.

film dokumentalny „Uzdrowisko. Architektura Zawodzia”

 
Budowany od lat 60. modernistyczny zespół leczniczo-rehabilitacyjny z domami wczasowymi we wspomnianym piramidalnym kształcie nigdy nie został ukończony — z planowanych dwudziestu ośmiu obiektów zrealizowano jedynie siedemnaście. Projekt współczesnej rozbudowy założenia Grupa American Heart of Poland powierzyła dwóm śląskim architektom i ich pracowniom — Maciejowi Francie (Franta Group) i Robertowi Koniecznemu (KWK Promes).

Przygotowana przez oba zespoły koncepcja nie zakłada jedynie budowy nowych obiektów, ma być propozycją rozwoju urbanistycznego całej dzielnicy przy jednoczesnym podniesieniu standardu kompleksu, lepszej integracji z miastem i z troską o walory przyrodnicze stoku.

To kompleksowy plan rozwoju uzdrowiska na kolejne dekady. Takie całościowe podejście, które cechowało również projekt zespołu mojego dziadka, ma uchronić dzielnicę przed chaotyczną zabudową, a od lat 90. w okolicy powstają przypadkowe inwestycje — tłumaczy Franta. — Ten cenny przyrodniczo i kulturowo zespół wymaga opieki, a po tylu latach od wbudowania — również swego rodzaju rehabilitacji. Projektowane przez nas obiekty mają wzmocnić istniejący układ oraz zwiększyć dostępność i atrakcyjność uzdrowiska.

widok z lotu ptaka

widok z lotu ptaka

© Grupa American Heart of Poland

piramidy i klinowce

Co zatem powstanie w tym miejscu? W planie są trzy bryły nawiązujące do kultowych piramid, których siodłowe dachy pokryte zostaną trawą, przecinający dzielnicę z północy na południe atrakcyjny dla spacerowiczów deptak ze ścieżką rowerową, stacja kolejki liniowej, która pozwoli na lepsze połączenie z miastem, pijalnia wód i lokale gastronomiczne.

widok z lotu ptaka

widok z lotu ptaka

© Grupa American Heart of Poland

Pierwotne domy wczasowe mają doklejone balkony, my traktujemy piramidy jak skalne masywy, w których drążymy. W ten sposób we wgłębieniach powstaną obszerne loggie, dzięki czemu duże przeszklenia budynków zyskają potrzebne zacienienie i nie będą się przegrzewać latem. Z kolei od dołu zamierzamy mocno podciąć kubatury, aby zminimalizować ingerencję obiektów w zbocze — tłumaczy ideę projektu współczesnych piramid Robert Konieczny.

W proponowanej przez Frantę i Koniecznego architekturze dostrzec można sprawdzone, charakterystyczne dla obu architektów elementy — przyziemia nowych piramid przywołują na myśl podcięte ściany usytuowanej na stromym zboczu Arki Koniecznego, a głęboko wcięte loggie zdają się nawiązywać nieco do zespołu pawilonów hotelowych w Wiśle czy tarasów apartamentowca Żorro projektu Franta Group.

projekt zakłada budowę trzech brył nawiązujących do kultowych piramid, których siodłowe dachy pokryte zostaną trawą

projekt zakłada budowę trzech brył nawiązujących do kultowych piramid, których siodłowe dachy pokryte zostaną trawą

© Grupa American Heart of Poland

Architekci zaproponowali także budowę kolejnych dwóch obiektów, które nazwali klinowcami. Mają być one tak wkomponowane w rzeźbę polan, że niemal staną się niewidoczne z niektórych perspektyw.

Przeglądając stare projekty uzdrowiska, natrafiliśmy na zapominaną dziś koncepcję tzw. klinowców. Główna droga rozdziela kompozycję Buszki, Franty i Szewczyka. Powyżej niej powstawały sterczące piramidy, natomiast poniżej jej poziomu planowano ich odwrócone odpowiedniki, czyli właśnie klinowce — wyjaśnia ideę Robert Konieczny. — Ich płaskie dachy miały być rozległymi tarasami, a piętra przyrastałyby w dół wraz z opadaniem stoku. W naszej wersji dachy stają się zielonymi polanami — dodaje architekt.

zrealizowane mają zostać także dwa klinowce

zrealizowane mają zostać także dwa klinowce

© Grupa American Heart of Poland

Czy nowe obiekty staną się konkurencją dla już istniejących? Jak podkreślają projektanci, ich celem jest twórcza kontynuacja kompozycji obranej przez autorów projektu z lat 60.

Jesteśmy przekonani, że przemyślana rozbudowa Zawodzia, odnosząca się z szacunkiem do kontekstu architektonicznego, jak i z poszanowaniem przyrody, podniesie rangę uzdrowiska — zapewniają architekci. — Nasz projekt, w połączeniu z ambitnymi planami inwestora, stanowią szansę na wykreowanie w Ustroniu kurortu uzdrowiskowego o europejskiej randze. Po sześćdziesięciu latach od rozpoczęcia budowy Zawodzia będziemy mogli dokończyć dzieło naszych poprzedników, w tym kompozycję słynnych piramid, jak i całej dzielnicy, co da miastu nowe perspektywy rozwoju na następne dziesięciolecia — podsumowują.

sercem założenia ma być deptak, który przetnie dzielnicę z północny na południe

sercem założenia ma być deptak, który przetnie dzielnicę z północny na południe

© Grupa American Heart of Poland

Architektoniczna i przestrzenna ingerencja w istniejącą, docenianą tkankę jest nie lada wyzwaniem projektowym. Propozycja dla ośrodka w Zawodziu prowokuje także pytania o to, jak podchodzić do rozbudowy czy modernizacji założeń z czasów PRL, o czym, na przykładzie innego kompleksu, pisze Błażej Ciarkowski w artykule „Na ratunek gronowcom, punktowcom i liniowcom. Ochrona dzielnicy wczasowej Jaszowiec w Ustroniu” [tutaj].

 
oprac.: Ola Kloc

Głos został już oddany

Seria Austin – klamki do drzwi wewnątrzlokalowych
IC Project – narzędzie stworzone dla biura architektonicznego
Nowoczesne Biurowce – Trendy