Jak przełożyć dziedzictwo kulturowe na język współczesnej architektury? Projekt Igi Janickiej, Moniki Makowskiej i Cezarego Izydorczyka to inspiracje tradycją ludową, które mogą stać się punktem wyjścia do tworzenia nowoczesnych przestrzeni integrujących lokalne społeczności. Projekt „Pawilon inspirowany kulturą Słowian – reinterpretacja wzorów wycinanki kurpiowskiej w przestrzeni wspólnoty” powstał w ramach przedmiotu „Modelowanie projektów architektonicznych w druku 3D” prowadzonego przez Aleksandra Dynarka na Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi.
makieta © Iga Janicka, Monika Makowska, Cezary Izydorczyk 
tradycja jako źródło współczesnych inspiracji
Punktem wyjścia dla koncepcji stała się idea etnodesignu, rozumianego jako twórcze przekształcanie lokalnego dziedzictwa kulturowego we współczesny język projektowy.Autorzy sięgnęli po charakterystyczne motywy wycinanki kurpiowskiej wywodzącej się z terenów Puszczy Zielonej i Białej. Nie chodziło jednak o dosłowne odtworzenie tradycyjnych ornamentów.
makieta © Iga Janicka, Monika Makowska, Cezary Izydorczyk 
Projekt stanowi próbę reinterpretacji rytmu, geometrii i symboliki wycinanek, przenosząc ich estetykę do skali architektonicznej. Takie podejście pozwala budować pomost pomiędzy przeszłością a współczesnością, jednocześnie nadając tradycyjnym wzorom nowe znaczenie.
widok z góry © Iga Janicka, Monika Makowska, Cezary Izydorczyk 
architektura wspólnoty
Najważniejszym założeniem projektu było stworzenie miejsca sprzyjającego integracji i budowaniu relacji międzyludzkich. Kompozycję przestrzenną oparto na planie koła – jednej z najbardziej uniwersalnych form wspólnotowych. W centrum pawilonu zaprojektowano miejsce na ognisko, które od wieków pełni funkcję symbolicznego punktu spotkań i wymiany doświadczeń.
Kolisty układ wzmacnia poczucie równości oraz współobecności, umożliwiając kontakt wzrokowy pomiędzy wszystkimi uczestnikami wydarzeń. Projekt czerpie z założeń psychologii środowiskowej i behawioralnej, zgodnie z którymi przestrzenie organizowane wokół wspólnego centrum zwiększają poczucie bezpieczeństwa, przynależności i otwartości.
rzut przyziemia © Iga Janicka, Monika Makowska, Cezary Izydorczyk 
wycinanka kurpiowska w nowym wymiarze
Inspiracją formalną dla pawilonu stała się wycinanka kurpiowska wpisana w 2020 roku na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego jako „Wycinankarstwo kurpiowskie z Puszczy Zielonej”.Charakterystyczne geometryczne wzory zostały przekształcone w ażurową strukturę pawilonu, która buduje jego tożsamość wizualną.
wizualizacja pawilonu © Iga Janicka, Monika Makowska, Cezary Izydorczyk 
Ornament przestaje pełnić wyłącznie funkcję dekoracyjną – staje się narzędziem organizacji przestrzeni, filtrowania światła i kreowania atmosfery miejsca. W efekcie powstała forma zakorzeniona w lokalnej tradycji, ale wyrażona za pomocą współczesnych środków projektowych i technologicznych.
wizualizacja od góry © Iga Janicka, Monika Makowska, Cezary Izydorczyk 
przestrzeń otwarta na różne scenariusze
Pawilon zaprojektowano jako wielofunkcyjną przestrzeń wspólnotową. Może służyć jako miejsce organizacji warsztatów kulturowych, spotkań sąsiedzkich, koncertów muzyki folkowej, zajęć ruchowych czy wydarzeń sezonowych. Dzięki otwartej strukturze obiekt sprawdzi się zarówno jako przestrzeń codziennego odpoczynku, jak i miejsce aktywizujące lokalną społeczność.
wnętrze pawilonu © Iga Janicka, Monika Makowska, Cezary Izydorczyk 
Projekt to współczesna architektura, mogąca pełnić rolę narzędzia budowania więzi społecznych, jednocześnie wzmacniając świadomość kulturową i lokalną tożsamość. To przykład projektowania, które nie tylko tworzy nowe przestrzenie, ale również opowiada historie zakorzenione w tradycji.
