Projekt „Kocia Przystań” to parterowy dom jednorodzinny powstały w ramach zajęć „Projektowanie architektoniczne” w Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Opracowanie zrealizowała Katarzyna Kielan, studentka trzeciego semestru, a koncepcja została nagrodzona III nagrodą ex aequo w konkursie studenckim organizowanym przez Zamek w Czersku oraz Ośrodek Kultury w Górze Kalwarii. Prowadzącą zajęcia była Pani dr Paulina Filas-Zając a koordynatorką dr Anna Piętocha. Założeniem projektu było stworzenie domu, który łączy komfort życia czteroosobowej rodziny z funkcją tymczasowej opieki nad kotami. Już na etapie koncepcji przyjęto, że zwierzęta nie są dodatkiem do przestrzeni, lecz jej pełnoprawnymi użytkownikami.
© Katarzyna Kielan
dom jako wspólna przestrzeń ludzi i kotów
Budynek zamieszkuje rodzina składająca się z dwóch osób dorosłych i dwójki dzieci w wieku szkolnym, prowadząca proekologiczny styl życia. Jednocześnie dom może czasowo pomieścić nawet dwudziestu kotów wymagających opieki i bezpiecznych warunków bytowych.
Układ funkcjonalny został zaprojektowany w sposób czytelny i elastyczny. Strefa dzienna obejmuje salon z jadalnią i kuchnią, otwierający się na taras, co wzmacnia relację wnętrza z otoczeniem. Strefa nocna zapewnia prywatność domownikom i zawiera sypialnię rodziców, pokoje dzieci oraz zaplecze sanitarne i gospodarcze. Elastyczność przestrzeni pozwala na dostosowanie domu do zmieniających się potrzeb zarówno ludzi, jak i zwierząt.
kot jako użytkownik – zmiana perspektywy projektowej
Najważniejszym elementem koncepcji jest włączenie funkcji opieki nad kotami w samą strukturę budynku. Projekt zakłada, że koty funkcjonują w przestrzeni na równych zasadach użytkowych, co wymusiło specjalne rozwiązania architektoniczne.
Zastosowano bezpieczne przejścia, miejsca obserwacyjne oraz możliwość separacji zwierząt w zależności od ich stanu behawioralnego. Materiały wykończeniowe dobrano pod kątem trwałości, łatwości czyszczenia oraz ograniczenia stresu zwierząt.
© Katarzyna Kielan
topografia terenu i woliera jako rozszerzenie domu
Budynek został częściowo wkopany w istniejącą skarpę, co pozwoliło lepiej wykorzystać naturalne ukształtowanie terenu. Pod tarasem zaprojektowano dodatkową przestrzeń pełniącą kluczową funkcję w systemie opieki nad zwierzętami.
Znajduje się tam woliera oraz wybieg dla kotów, które stanowią bezpieczne przedłużenie domu w stronę środowiska zewnętrznego. Zwierzęta mają dostęp do światła dziennego i świeżego powietrza, przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka ucieczki oraz wpływu na lokalną faunę.
Projekt opiera się na świadomym podejściu środowiskowym. Zagospodarowanie terenu wykorzystuje roślinność rodzimą, niewymagającą intensywnej pielęgnacji i nawadniania. Zieleń pełni funkcję retencyjną i mikroklimatyczną, a jednocześnie stanowi naturalne przedłużenie przestrzeni mieszkalnej. To przykład, jak architektura może współpracować z ekosystemem zamiast go dominować.
„Kocia Przystań” redefiniuje pojęcie domu jednorodzinnego. To nie tylko przestrzeń życia ludzi, ale również środowisko uwzględniające potrzeby innych gatunków. Wprowadzenie woliery stanowi świadomą odpowiedź na problem wpływu kotów domowych na lokalne ekosystemy, szczególnie populacje ptaków i drobnych zwierząt. Projekt ogranicza presję drapieżniczą, jednocześnie nie rezygnując z dobrostanu kotów.
