Nie cichną echa afery wokół konkursu na projekt nowej biblioteki w Rzeszowie. Po ogłoszeniu wyników czterech sędziów zgłosiło zdanie odrębne, szczegółowo opisując zarzuty wobec nagrodzonej koncepcji, a także uchybienia, jakie zaszły podczas procedury wyboru zwycięskiej pracy. Swoje wątpliwości wyraziło także Stowarzyszenie Architektów Polskich oraz przedstawiciele pracowni WXCA. Poprosiliśmy Konrada Fijołka, Prezydenta Miasta Rzeszowa o stanowisko w tej sprawie. Jak odniósł się do pytań o ujawnienie części materiałów konkursowych?
25 listopada 2025 roku ogłoszono wyniki międzynarodowego konkursu architektonicznego na opracowanie koncepcji budynku „Biblioteki Nowa” w Rzeszowie, którą okrzyknięto „inwestycją stulecia”, a nawet „najlepszą biblioteką w Polsce”. Koszty realizacji tego przedsięwzięcia szacowano wówczas na 450 milionów złotych. Autorów zwycięskiej pracy, konsorcjum Schick Architekci oraz Kengo Kuma & Associates, nagrodzono kwotą 150 tys. zł oraz zaproszeniem do negocjacji w trybie zamówienia z wolnej ręki na opracowanie dokumentacji.
votum separatum i biegły z zarzutami
Początkowy entuzjazm szybko ostudziło czterech członków sądu konkursowego, którzy jeszcze tego samego dnia zgłosili zdanie odrębne, tak zwane votum separatum. Autorzy votum separatum wskazali na szereg wad natury merytorycznej, którymi obarczona jest nagrodzona praca, a także na nietransparentność oraz nieprawidłowości natury proceduralno-formalnej.
Jak dowiadujemy się z treści votum separatum, już w trakcie trwania procedury konkursowej Prezydent Rzeszowa Konrad Fijołek powołał czterech biegłych: Wiesława Ortyla – Marszałka Województwa Podkarpackiego, Wiesława Durdę, Janusza F. (obydwaj Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego) oraz samego siebie. Co więcej, podczas obrad Sądu Konkursowego Konrad Fijołek miał zdradzić, że odtajnił jedną z nadesłanych prac, konsultując ją z osobą trzecią, a także przedstawił własne rankingi projektów.
Jak ujawniła w ostatnim czasie Gazeta Wyborcza, Januszowi F., byłemu prezesowi krakowskiej spółki Orlen Oil, Śląski Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Katowicach przedstawił zarzuty pośrednictwa w przekazaniu łapówek. Wobec Janusza F. skierowano także akt oskarżenia w sprawie pośrednictwa w załatwieniu pracy innej osobie w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego.
oświadczenie SARP
Na problematyczną sytuację wokół konkursu na nową rzeszowską bibliotekę szybko zareagowało Stowarzyszenie Architektów Polskich. Marek Chrobak, Prezes Zarządu Głównego SARP opublikował oświadczenie zapewniające o dotrzymaniu najwyższych standardów wymagań ze strony organizatora, SARP Oddział Rzeszów, zauważając przy tym, że „ujawnione z przebiegu sędziowania fakty, w tym zgłoszone „Zdanie Odrębne” czterech sędziów, rzucają cień na przebieg przewodu oceniającego”.
Krajowa Izba Odwoławcza przyjrzy się konkursowi na rzeszowską bibliotekę
Swoje wątpliwości zgłosiła również warszawska pracownia WXCA, której propozycji przyznano II nagrodę. Przedstawiciele pracowni skierowali pismo do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, wnosząc między innymi o unieważnienie czynności oceny zwycięskiej pracy autorstwa Schick Architekci i Kengo Kuma & Associates. Co ważne, wniosek nie obejmuje odwołania całej procedury konkursowej. Na podstawie art. 513 pkt. 1 i 2 w zw. z art. 505 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych, prawo do zgłoszenia odwołania przysługuje na:
1) niezgodną z przepisami ustawy czynność zamawiającego, podjętą w postępowaniu o udzielenie zamówienia, o zawarcie umowy ramowej, dynamicznym systemie zakupów, systemie kwalifikowania wykonawców lub konkursie, w tym na projektowane postanowienie umowy;
2) zaniechanie czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, o zawarcie umowy ramowej, dynamicznym systemie zakupów, systemie kwalifikowania wykonawców lub konkursie, do której zamawiający był obowiązany na podstawie ustawy;
pytania do Prezydenta Rzeszowa
W związku z licznymi wątpliwościami, które narosły wokół konkursu na projekt budynku Biblioteka Nowa, w tym z votum separatum złożonym przez część sędziów konkursowych, Małgorzata Tomczak, redaktorka naczelna wydawnictwa Architektura&Biznes skierowała w trybie prasowym zapytanie do Prezydenta Miasta Rzeszowa Konrada Fijołka. Zapytanie wzywa prezydenta do przedstawienia stanowiska w następujących sprawach:
1. Jak Pan Prezydent odnosi się do zarzutów zawartych w głosach odrębnych, w szczególności dotyczących II części VOTUM SEPARATUM dotyczącym wad formalnych i proceduralnych.
2. Czy Urząd Miasta podejmie konkretne czynności mające na celu weryfikację zastrzeżeń oraz ocenę prawidłowości procedury konkursowej?
3. Czy zgłoszone votum separatum może skutkować formalnymi działaniami ze strony miasta, w tym korektą rezultatów konkursu lub ponowną analizą jego rozstrzygnięć?
4. W jaki sposób Prezydent uzasadnia ujawnienie osobom trzecim części materiałów konkursowych oraz zasięganie opinii o nich w trakcie trwania procedury konkursowej — działania, które zgodnie z zasadą tajemnicy postępowania konkursowego mogą naruszać integralność procesu? (Wypowiedź Prezydenta z dnia 17 listopada podczas obrad jury: „Pokazałem ten projekt [praca 03 „kurhan”] pewnej osobie — nie mogę powiedzieć kto to — i ta osoba powiedziała, że ten budynek wygląda jak Narodowy Bank Polski.”). Czy Prezydent zamierza przedstawić publiczne wyjaśnienie tej sytuacji?
kancelaria Prezydenta Rzeszowa o konkursie na nową bibliotekę
17 grudnia 2025 roku Kancelaria Prezydenta Rzeszowa nadesłała krótkie pismo, którego treść nie odnosi się do pytań wystosowanych przez Małgorzatę Tomczak, redaktorkę naczelną magazynu i portalu Architektura&Biznes. Poniżej zamieszczamy pełną treść otrzymanej odpowiedzi:
Szanowna Pani Redaktor,
w odpowiedzi na zapytanie prasowe dotyczące postępowania konkursowego na opracowanie koncepcji „Biblioteki Nowej” w Rzeszowie uprzejmie informuję, że postępowanie konkursowe nie zostało jeszcze formalnie zakończone.
Gmina Miasto Rzeszów (Zamawiający) jest związany ze Stowarzyszeniem Architektów Polskich Oddział Rzeszów (Wykonawca) umową nr ZP.272.72.2023 zawartą w dniu 31.01.2024 r. na podstawie której SARP Oddział Rzeszów zobowiązał się przygotować i przeprowadzić Konkurs architektoniczno-urbanistyczny, dwuetapowy, nieograniczony, realizacyjny na projekt pn.”Biblioteka Nowa”.
Zgodnie z par. 2 Umowy Wykonawca czyli SARP zobowiązany jest do:
- Przygotowania konkursu oraz ogłoszenia konkursu
- Przeprowadzenia postępowania konkursowego
- Rozstrzygnięcia konkursu
- Zorganizowania wystawy pokonkursowej i wydawnictwa
Zamawiający (Gmina Miasto Rzeszów) dokona oceny i odbioru prac wykonanych przez Wykonawcę (SARP) na podstawie umowy w dniu wykonania całości zamówienia na podstawie par. 2 ust 5 i par. 6 Umowy
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w przeprowadzeniu zleconego umową postępowania Zamawiający skorzysta z przysługujących mu praw wynikających z zawartej Umowy oraz przepisów prawa.
Marzena Kłeczek-Krawiec
Zastępca dyrektora
Kancelaria Prezydenta
Urząd Miasta Rzeszowa
