Paweł Janik i Julia Leszczak z Wydziału Budownictwa, Inżynierii Środowiska i Architektury Politechniki Rzeszowskiej opracowali projekt osiedla MOD.4, który podejmuje temat współczesnego mieszkalnictwa w kontekście ekologii, lokalności i budowania relacji społecznych. Koncepcja powstała na terenie dawnych ogródków działkowych, zachowując ich najważniejsze wartości – bliskość natury, możliwość uprawy roślin oraz wspólnotowy charakter przestrzeni. Projekt przekształca dawny obszar działkowy w nowoczesne, zintegrowane osiedle odpowiadające na potrzeby codziennego życia mieszkańców.
plan zagospodarowania terenu
© Julia Leszczak, Paweł Janik
cztery strefy organizujące życie osiedla
Założenie urbanistyczne oparto na prostym i czytelnym podziale na cztery strefy funkcjonalne. Niebieska strefa buforowa odpowiada za organizację ruchu kołowego i pieszego oraz chroni wnętrze osiedla przed hałasem zewnętrznym. Zielona strefa ogródkowa pełni funkcję społecznego centrum założenia – mieszkańcy mogą tu uprawiać warzywa i rośliny, integrować się oraz współtworzyć lokalną tożsamość wokół idei miejskiego ogrodu.
elewacje
© Julia Leszczak, Paweł Janik
Pomarańczowa strefa rekreacyjna została zaprojektowana jako przestrzeń aktywności i spotkań międzypokoleniowych. Przewidziano tu place zabaw, niewielkie boiska oraz przestrzenie wspólne sprzyjające codziennym interakcjom mieszkańców. Całość uzupełnia żółta strefa gastronomiczna z biokawiarnią wykorzystującą produkty pochodzące z osiedlowych ogródków. Dzięki temu projekt tworzy lokalny, ekologiczny obieg produkcji i konsumpcji.
elewacje
© Julia Leszczak, Paweł Janik
architektura wspierająca codzienne relacje
Projekt MOD.4 kładzie duży nacisk na dostępność architektoniczną oraz czytelność przestrzeni. Założenie pozbawione jest barier funkcjonalnych, a układ komunikacyjny zaprojektowano w sposób intuicyjny i przyjazny dla różnych grup użytkowników. Architektura nie dominuje nad przestrzenią, lecz stanowi tło dla codziennych relacji sąsiedzkich i aktywności społecznych.
Na parterach budynków przewidziano funkcje usługowe i społeczne wpisujące się w ideę „miasta 15-minutowego”. Mieszkańcy mają dostęp do sklepu samoobsługowego oraz przedszkola połączonego z bezpieczną zieloną strefą zabaw dla dzieci. Szczególną rolę odgrywa biokawiarnia – przestrzeń spotkań i integracji mieszkańców, otwierająca się na tereny zielone i wzmacniająca relację pomiędzy architekturą a naturą.
© Julia Leszczak, Paweł Janik
mieszkania dostosowane do różnych potrzeb
W części mieszkalnej zaprojektowano zróżnicowane typy lokali – od mieszkań jednopokojowych po większe mieszkania rodzinne i apartamenty dwupoziomowe. Każde mieszkanie posiada przestronną loggię lub taras, które pełnią funkcję prywatnych stref wypoczynku oraz zwiększają dostęp światła dziennego do wnętrz.
Zróżnicowanie brył i wysokości zabudowy pozwoliło stworzyć bardziej kameralną i przyjazną skalę osiedla. Projekt zakłada również bezpośredni kontakt mieszkańców z zielenią oraz możliwość indywidualnej aranżacji przestrzeni prywatnych.
© Julia Leszczak, Paweł Janik
osiedle przygotowane na sytuacje kryzysowe
Istotnym elementem projektu jest garaż podziemny pełniący nie tylko funkcję parkingu i zaplecza technicznego, ale również możliwość adaptacji do roli Miejsca Doraźnego Schronienia (MDS) w sytuacjach kryzysowych. Zaprojektowano czytelne drogi ewakuacyjne, bezpośredni dostęp do klatek schodowych oraz rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo użytkowników, takie jak systemy wentylacji, instalacje przeciwpożarowe czy oświetlenie awaryjne.
© Julia Leszczak, Paweł Janik
Projekt MOD.4 pokazuje, że współczesne osiedle mieszkaniowe może być czymś więcej niż zespołem budynków. To próba stworzenia miejsca opartego na lokalności, relacjach społecznych i codziennym kontakcie z naturą – przestrzeni, która wspiera nie tylko funkcjonowanie mieszkańców, ale również budowanie wspólnoty.
