Pawilon .lacum respira,
projekt: .ket bureau
W południowo-wschodniej Szwajcarii znajduje się miejscowość Sankt Moritz, która jest jedną z najbardziej znanych ośrodków sportów zimowych na świecie i największą pod względem liczby mieszkańców gminą w regionie. To miejsce o wyjątkowej różnorodności: zachwyca górskim klimatem, urokiem i możliwością spędzania czasu na świeżym powietrzu pośród malowniczej przyrody. W takim otoczeniu powstał pawilon . lacum respira – przestrzeń do relaksu, praktyk wellness i spotkań publicznych przez cały rok, która harmonijnie wpisuje się w krajobraz jeziora i okolicznych wzgórz. Za projekt odpowiada pracownia .ket bureau.
Pawilon nad jeziorem w Sankt Moritz — to przestrzeń do relaksu, praktyk wellness i spotkań publicznych przez cały rok
© .ket bureau
Brzeg jeziora jako przestrzeń kulturowa
i urbanistyczna
Brzeg jeziora w St. Moritz od lat pozostaje przestrzenią o szczególnym znaczeniu kulturowym. To miejsce spotkań, wydarzeń sezonowych, sportów zimowych i letnich form rekreacji. Pawilon . lacum respira lokalizuje się w tym wrażliwym obszarze, podejmując próbę uporządkowania relacji pomiędzy miastem, wodą i krajobrazem, jednocześnie tworząc funkcjonalną przestrzeń do codziennego korzystania przez mieszkańców i turystów.
Architektura niedominująca nad naturą
Wyzwanie projektowe polegało na stworzeniu architektury, która nie konkuruje z krajobrazem ani nie narzuca mu swojej obecności. Zaproponowano strukturę operującą skalą, rytmem i ciągłością. Pawilon ma wydłużoną, niską sylwetkę, która podąża za linią brzegową, podkreślając granicę między lądem a wodą. Budynek funkcjonuje jako element sekwencji przestrzennej, w której pierwszeństwo należy do naturalnego ukształtowania terenu i linii jeziora.
Pawilon nad jeziorem w Sankt Moritz — obiekt ma wydłużoną, niską sylwetkę, która podąża za linią brzegową, podkreślając granicę między lądem a wodą
© .ket bureau
Tradycyjna architektura szwajcarska jako punkt odniesienia
Architekci z biura .ket inspirowali się tradycyjną drewnianą architekturą regionu, w szczególności proporcjami i kształtem dachu charakterystycznymi dla St. Moritz. Jej cechy — powściągliwość formalna, klarowna logika konstrukcyjna oraz ścisły związek z lokalnymi materiałami — stały się punktem odniesienia dla współczesnej interpretacji.
Współczesna interpretacja regionalizmu w architekturze
Projekt nie rekonstruuje historycznych form ani nie cytuje ich bezpośrednio. Architekci sięgają po zasady, które regulowały relację budynku z krajobrazem: podporządkowanie topografii, oszczędność środków wyrazu oraz konsekwencję materiałową. W efekcie architektura nie funkcjonuje jako autonomiczny obiekt, lecz jako fragment większego porządku przestrzennego.
Rzut, plan i struktura funkcjonalna zespołu
Wnętrze pawilonu zorganizowano w formie szeregu stref: od zamkniętych przestrzeni po otwarte tarasy i pomost prowadzący do jeziora. Układ przestrzenny podporządkowano topografii terenu oraz sekwencji ruchu użytkowników. Plan funkcjonalny obejmuje cztery główne strefy: parking, zaplecze serwisowe z restauracją, kompleks spa oraz pomost z wielofunkcyjną przestrzenią konferencyjną i tarasami dachowymi.
Pawilon nad jeziorem w Sankt Moritz — architekci z biura .ket inspirowali się tradycyjną drewnianą architekturą regionu
© .ket bureau
Bryła i forma pawilonu na tle krajobrazu jeziora
Bryły są niskie, wydłużone i rozczłonkowane, co pozwala zachować ciągłość widoków oraz uniknąć efektu zwartej masy architektonicznej. Horyzontalny charakter zabudowy koresponduje z linią brzegu i alpejskimi zboczami, wzmacniając wrażenie naturalnego wpisania obiektu w krajobraz. Przeszklenia odgrywają w tym projekcie znaczącą rolę – zapewniają naturalne oświetlenie i tworzą wizualne połączenie ze zbiornikiem wodnym i górskim krajobrazem.
Pawilon nad jeziorem w Sankt Moritz — do budowy pawilonu wykorzystano lokalnie pozyskiwany jesion, a do elementów filarów i podpór modrzew, odporny na wilgoć i ekstremalne temperatury
© .ket bureau
Sekwencja przestrzeni:
od zaplecza do otwartego krajobrazu
Komunikacja pomiędzy poszczególnymi strefami została zaprojektowana jako sekwencja przejść prowadzących stopniowo ku otwartemu pejzażowi jeziora. Architektura organizuje ruch użytkowników w sposób czytelny i intuicyjny, budując doświadczenie przestrzeni poprzez stopniowanie skali i otwartości. Jednym z kluczowych założeń projektu jest zatarcie jednoznacznej granicy pomiędzy wnętrzem a zewnętrzem. Przestrzenie pozostają w stałym dialogu z otoczeniem, a krajobraz staje się integralnym elementem architektury.
Restauracja, spa i przestrzenie publiczne
– zróżnicowanie funkcji
Układ wnętrz opiera się na zróżnicowaniu funkcjonalnym i nastrojowym: od otwartej przestrzeni restauracyjnej, przez bardziej intymne strefy spa, po transparentną przestrzeń konferencyjną. Każda z nich zachowuje spójność materiałową i formalną, przy jednoczesnym dopasowaniu do odmiennego sposobu użytkowania.
Pomost jako element architektoniczny i symboliczny
Pomost nie pełni wyłącznie funkcji komunikacyjnej. Jest przestrzennym łącznikiem pomiędzy miastem a jeziorem, porządkującym relację lądu z wodą i otwierającym nowe perspektywy widokowe. Jego rola wykracza poza infrastrukturę — staje się elementem organizującym doświadczenie miejsca.
Pawilon nad jeziorem w Sankt Moritz — widok wnętrza © .ket bureau 
Drewno w architekturze alpejskiej
Do budowy pawilonu wykorzystano lokalnie pozyskiwany jesion, a do elementów filarów i podpór modrzew, odporny na wilgoć i ekstremalne temperatury. Główna konstrukcja wykonana została z klejonego drewna jesionowego, pozwalającego realizować większe rozpiętości przy zachowaniu odpowiednich parametrów wytrzymałościowych i termoizolacyjnych.
Lokalność materiałów i odpowiedzialne projektowanie
Projekt opiera się na zasadach zrównoważonego rozwoju. Biuro podkreśla, że naturalna wentylacja i światło dzienne zmniejszają zależność od systemów mechanicznych, wpisując się w ogólną, oszczędną i ekologiczną koncepcję pawilonu. Betonowy fundament stabilizuje całość i wyraźnie zaznacza granicę między architekturą a gruntem.
Naturalne światło i wentylacja
jako element strategii energetycznej
Przeszklenia, naturalne światło i wentylacja krzyżowa umożliwiają maksymalne wykorzystanie zasobów naturalnych, redukując zużycie energii i wzmacniając komfort użytkowników przez cały rok. .lacum respira proponuje model architektury, która nie domaga się uwagi, lecz umożliwia uważne doświadczanie krajobrazu.
Oprac.: Anastazja Gibas
Ilustracje udostępnione dzięki uprzejmości pracowni .ket bureau.
