Codzienna segregacja odpadów to ważny element ochrony środowiska. Tak prosta czynność, jak wybranie odpowiedniego pojemnika na szkło czy papier, ma ogromne znaczenie w skali światowej. Chociaż obowiązek segregacji dotyczy w Polsce wszystkich, projekt systemu oznaczeń pomija osoby z niepełnosprawnością wzroku. Odpowiedź na ten problem zaprojektowała Anna Walczak, absolwentka Uniwersytet SWPS.
Projekt „Niewidzialny porządek” to odpowiedź na potrzeby osób z niepełnosprawnością wzroku. Autorka zwróciła uwagę na brak możliwości samodzielnej segregacji odpadów i zaprojektowała system oznaczeń koszy na śmieci, który nie dyskryminuje osób niewidomych.
system
proj.: Anna Walczak
jak rozróżnić pojemnik, gdy nie widzi się koloru?
Proces projektowy poprzedziły badania jakościowe i ilościowe, z których wyniknęło, że istniejący system wypukłych naklejek, umożliwiających osobom niewidomym zidentyfikowanie pojemnika, wymaga dotykania śmietnika, a to może być odrzucające i niehigieniczne.
pierwsze szkice koncepcyjne
proj.: Anna Walczak
Najgorzej jest w miejscach publicznych. Często nawet nie wyrzucam tam śmieci, tylko chowam w torbę i wyrzucam dopiero w domu. No bo nie jestem w stanie odgadnąć, który pojemnik jest na co
– odpowiedział jeden z respondentów ankiety.
Badania pozwoliły również określić, że wiele osób z niepełnosprawnością wzroku korzysta z białej laski, jako narzędzia poznawczego. Stworzony przez Annę Walczak system wypukłych oznaczeń jest wygodny do odczytania właśnie za pomocą laski, ponieważ znajduje się przy dolnej krawędzi pojemników. Dzięki temu w szybki i higieniczny sposób pozwala on na zidentyfikowanie rodzaju odpadów, dla których przeznaczony jest dany pojemnik.
toczenie
proj.: Anna Walczak
Typ pojemnika wskazuje liczba wypukłych elementów – 1 dla plastiku i metalu, 2 dla papieru, 3 dla szkła i 4 dla odpadów zmieszanych. Ponadto, wypukłości wykonane są w kolorach odpowiadających standardowym oznaczeniom, co może ułatwić identyfikację niektórym użytkownikom.
odlewy z plastiku
proj.: Anna Walczak
Elementy oznaczeń wykonane zostały z materiałów trwałych i odpornych na warunki atmosferyczne – drewna, plastiku oraz granulatu EPD. Dzięki temu mogą być użyte w rożnych przestrzeniach publicznych. Ponadto, kształty i mocowania elementów pozwalają na elastyczne dostosowanie ich do różnych typów pojemników i nawierzchni.
oznaczenia z granulatu EPDM
proj.: Anna Walczak
szczegół, który zmienia cały system
Prototypy obiektów były przetestowane z udziałem osób zrzeszonych w Polskim Związku Niewidomych. Na podstawie ich opinii autorka dokonała dalszych modyfikacji projektu, m.in. zmiany średnicy wypukłości, poprawy kontrastu materiałowego oraz odległości między znacznikami.
Warto zauważyć, że projektowany system uzupełnia istniejące już rozwiązania i pozwala na wdrożenie w przestrzeniach miejskich, bez konieczności wymiany istniejącej infrastruktury.
mocowanie
proj.: Anna Walczak
„Niewidzialny porządek” przywraca osobom z niepełnosprawnością wzroku prawo do samodzielności, sprawczości i udziału w działaniach proekologicznych. Projekt wskazuje, że przestrzeń publiczna może i powinna być projektowana z myślą o wszystkich – także tych, których potrzeby na co dzień bywają niewidzialne
– dodaje autorka.
Projekt został wykonany w ramach pracy dyplomowej pod kierunkiem Jolanty Starzak i Aleksandry Litorowicz na kierunku wzornictwo na Uniwersytecie SWPS w Warszawie. Ten i inne wyróżnione prace dyplomowe zostały zaprezentowane na corocznej wystawie Graduation Show.
